Deddf Digartrefedd a Dyrannu Tai Cymdeithasol (Cymru) 2026

Rhagolygol

22 Dyletswydd i sicrhau bod gan bobl ifanc sy’n gadael gofal lety addas LL+C

(1) Mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 (dccc 4) wedi ei diwygio fel a ganlyn.

(2) Ar ôl adran 108 (asesiadau a chynlluniau llwybr: trefniadau byw ôl-18) mewnosoder—

“108A Dyletswydd i sicrhau bod llety addas ar gael i bersonau sy’n gadael gofal

(1) Mae’r ddyletswydd yn is-adran (2) yn gymwys i—

(a) person ifanc categori 1;

(b) person ifanc categori 2;

(c) person ifanc categori 5;

(d) person ifanc categori 6;

ac, yn achos person ifanc categori 1 neu berson ifanc categori 2, mae’r ddyletswydd yn parhau i fod yn gymwys i’r person ifanc (i’r graddau y mae’r ddyletswydd yn ei gwneud yn ofynnol) ar ôl i’r person ifanc ddod yn berson ifanc categori 3.

(2) Os yw’n ofynnol i lesiant y person ifanc, rhaid i’r awdurdod lleol sy’n gyfrifol am y person ifanc gymryd camau rhesymol i sicrhau bod llety addas ar gael i’r person ifanc ei feddiannu—

(a) yn ystod y cyfnod o 3 blynedd sy’n dechrau â’r diwrnod y mae’r person ifanc yn cyrraedd 18 oed, a

(b) mewn perthynas â pherson ifanc categori 3, yn ystod cyfnod dilynol pan fydd dyletswydd i’r person ifanc o dan adran 110.

(3) Mae’r ddyletswydd yn is-adran (4) yn gymwys i—

(a) person ifanc categori 3;

(b) person ifanc categori 4;

(c) person ifanc categori 5 sy’n cael addysg bellach neu uwch lawnamser ac y caiff yr awdurdod cyfrifol roi cymorth iddo o dan adran 114(3);

(d) person ifanc a fu gynt yn berson ifanc categori 5 sy’n cael addysg bellach neu uwch lawnamser ac y caiff yr awdurdod cyfrifol roi cymorth iddo o dan adran 114(5);

(e) person ifanc categori 6 yn rhinwedd adran 104(3)(a) sy’n cael addysg bellach neu uwch lawnamser ac y caiff yr awdurdod cyfrifol roi cymorth iddo o dan adran 115(4);

(f) person ifanc a fu gynt yn berson ifanc categori 6 yn rhinwedd adran 104(3)(a) sy’n cael addysg bellach neu uwch lawnamser ac y caiff yr awdurdod cyfrifol roi cymorth iddo o dan adran 115(6);

ac mae’r ddyletswydd yn parhau i fod yn gymwys i’r person ifanc (i’r graddau y mae’r ddyletswydd yn ei gwneud yn ofynnol) ar ôl i’r person ifanc beidio â dod o fewn unrhyw un o baragraffau (a) i (f).

(4) Os yw’n ofynnol i lesiant y person ifanc, rhaid i’r awdurdod lleol sy’n gyfrifol am y person ifanc gymryd camau rhesymol i sicrhau bod llety addas ar gael i’r person ifanc ei feddiannu yn ystod y cyfnod o 12 mis sy’n dechrau â’r canlynol—

(a) mewn perthynas â pherson ifanc categori 3, y diwrnod y mae dyletswydd yr awdurdod i’r person ifanc o dan adran 110 yn dod i ben;

(b) mewn perthynas â pherson ifanc categori 4, y diwrnod y mae dyletswydd yr awdurdod i’r person ifanc o dan adran 112 yn dod i ben;

(c) mewn perthynas â pherson ifanc categori 5, y diwrnod y mae’r addysg bellach neu uwch, y mae’n bosibl bod cymorth o dan adran 114(3) wedi ei roi mewn cysylltiad â hi, yn dod i ben;

(d) mewn perthynas â pherson ifanc a fu gynt yn berson ifanc categori 5, y diwrnod y mae’r addysg bellach neu uwch, y mae’n bosibl bod cymorth o dan adran 114(5) wedi ei roi mewn cysylltiad â hi, yn dod i ben;

(e) mewn perthynas â pherson ifanc categori 6, y diwrnod y mae’r addysg bellach neu uwch, y mae’n bosibl bod cymorth o dan adran 115(4) wedi ei roi mewn cysylltiad â hi, yn dod i ben;

(f) mewn perthynas â pherson ifanc a fu gynt yn berson ifanc categori 6, y diwrnod y mae’r addysg bellach neu uwch, y mae’n bosibl bod cymorth o dan adran 115(6) wedi ei roi mewn cysylltiad â hi, yn dod i ben.

(5) Ni chaniateir ystyried bod llety ar gael i berson ifanc ei feddiannu at ddiben yr adran hon ond os yw ar gael i’r person ifanc hwnnw ei feddiannu ynghyd ag unrhyw berson arall y gellid disgwyl yn rhesymol iddo breswylio gyda’r person ifanc.

(6) Mae unrhyw amhariad ar raglen addysg neu hyfforddiant y mae person ifanc yn ei dilyn i’w ddiystyru at ddiben is-adrannau (3) a (4) os yw’r awdurdod lleol cyfrifol wedi ei fodloni y bydd y person ifanc yn ailgydio yn y rhaglen cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.”

(3) Yn adran 109 (cymorth ar gyfer pobl ifanc categori 2), hepgorer is-adran (3).

(4) Ar ôl is-adran 109 mewnosoder—

“109A Ystyr llety addas

(1) Caiff rheoliadau wneud darpariaeth ynghylch ystyr “llety addas” at ddibenion adrannau 108A a 109.

(2) Caiff rheoliadau o dan is-adran (1) wneud darpariaeth drwy gyfeirio at—

(a) unrhyw fater sy’n gysylltiedig â’r llety, gan gynnwys (ymysg pethau eraill)—

(i) addasrwydd darparwyr llety;

(ii) yr amodau meddiannu;

(iii) natur neu safon llety;

(iv) lleoliad llety;

(b) nodweddion neu amgylchiadau personol person ifanc y mae adran 108A neu 109 yn gymwys iddo neu unrhyw berson y gellid disgwyl yn rhesymol i’r person ifanc breswylio gydag ef.”

Gwybodaeth Cychwyn

I1 A. 22 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 43(2)