Rheoliadau Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016 (Diwygio Atodlen 12) 2022

NODYN ESBONIADOL

(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Rheoliadau)

Mae Deddf Rhentu Cartrefi (Cymru) 2016 (dccc 1) (“Deddf 2016”) yn newid y sefyllfa o ran rhentu yng Nghymru drwy, ymhlith pethau eraill, gyflwyno’r cysyniad o “contractau meddiannaeth” “safonol” a “diogel”.

Mae’r Rheoliadau hyn yn diwygio Atodlen 12 i Ddeddf 2016. Mae Atodlen 12 yn nodi darpariaeth ynghylch tenantiaethau a thrwyddedau a oedd yn bodoli cyn i Ddeddf 2016 ddod i rym ac sy’n trosi i fod yn gontractau meddiannaeth ar y “diwrnod penodedig” (sef y diwrnod y daw Deddf 2016 i rym yn llawn). Cyfeirir at y rhain fel “contractau wedi eu trosi”. Bwriedir i Atodlen 12 sicrhau y bydd Deddf 2016 yn gweithio mewn perthynas â chontractau o’r fath.

Mae rheoliad 5 yn mewnosod paragraff newydd 2A sy’n darparu bod trwyddedau a ddelir gan bobl ifanc 16 a 17 oed sy’n denantiaethau diogel neu’n feddianaethau amaethyddol sicr (“MASau”) yn trosi i fod yn gontractau meddiannaeth. Y trwyddedai fydd deiliad y contract a bydd Deddf 2016 yn gymwys i’r contract yn yr un ffordd ag y mae’n gymwys i unrhyw gontract wedi ei drosi arall.

Mae’r Rheoliadau hyn yn gwneud y diwygiadau a ganlyn sy’n ymwneud â llety â chymorth ac yn amlinellu pa denantiaethau a thrwyddedau a allant fod yn gontractau safonol â chymorth, a pha denantiaethau a thrwyddedau na allant fod yn gontractau o’r fath (gweler Rhan 8 o Ddeddf 2016).

• Mae rheoliad 4(b) yn mewnosod is-baragraff newydd (5) ym mharagraff 2. Mae’r diwygiad hwn yn datgymhwyso Rhan 5 o Atodlen 2 ar gyfer unrhyw denantiaeth a oedd yn bodoli yn union cyn y diwrnod penodedig. Effaith y diwygiad hwn yw sicrhau na all landlord atal tenantiaeth sy’n ymwneud â llety â chymorth rhag trosi a dod yn gontract meddiannaeth. Er na all Rhan 5 o Atodlen 2 fod yn gymwys yn ystyrlon i drwydded sy’n fwy na 6 mis oed, mae’r diwygiad yn sicrhau nad oes unrhyw amheuaeth o ran hynny.

• Mae rheoliad 8 yn mewnosod paragraff newydd 6A sy’n darparu mai dim ond tenantiaeth fyrddaliol sicr neu drwydded (heblaw trwydded a oedd yn denantiaeth ddiogel) sy’n ymwneud â llety â chymorth y caniateir iddi drosi i fod yn gontract safonol â chymorth.

• Mae rheoliad 14 yn mewnosod paragraff newydd 24A sy’n darparu nad yw adrannau 144 (symudedd) a 145 (gwahardd dros dro) yn gymwys i gontract wedi ei drosi sy’n gontract safonol â chymorth ac a oedd, yn union cyn y diwrnod penodedig, yn denantiaeth fyrddaliol sicr.

Mae’r Rheoliadau hyn yn gwneud y diwygiadau a ganlyn mewn perthynas â “tenantiaethau cychwynnol”.

• Mae rheoliad 7 yn amnewid paragraff 5 i ehangu’r contractau wedi eu trosi sy’n cael effaith fel contract safonol rhagarweiniol (gweler adran 16 o Ddeddf 2016 ac Atodlen 4 iddi). Mae’r diwygiad yn ychwanegu (at y ddarpariaeth sy’n bodoli eisoes ar gyfer tenantiaethau rhagarweiniol) denantiaethau byrddaliol sicr a oedd yn denantiaethau cychwynnol ar yr amod bod y landlord yn landlord cymdeithasol cofrestredig neu’n ddarparwr cofrestredig preifat o dai cymdeithasol (gydag eithriadau penodol).

• O ganlyniad i’r diwygiad a wnaed i baragraff 5, mae paragraff 23 wedi ei ddiwygio (gan reoliad 13). Mae rheoliad 13(a) a (b) yn diwygio paragraffau 23(3)(c) a (6) i ddiweddaru’r cyfeiriadau, ym mharagraffau 1(7) a 2 o Atodlen 4, at “dyddiad cyflwyno” y contract i gynnwys dyddiad cyflwyno’r denantiaeth gychwynnol. Mae rheoliad 13(c) yn amnewid paragraff 23(7) i addasu cymhwysiad y Ddeddf i ymdrin â sefyllfaoedd pan fo estyniad eisoes wedi ei roi o dan denantiaeth gychwynnol.

Mae rheoliad 10 yn mewnosod paragraff newydd 13A sy’n darparu nad yw darpariaethau cynllun blaendal Deddf 2016 ond yn gymwys i gontract wedi ei drosi a oedd, yn union cyn y diwrnod penodedig, yn denantiaeth fyrddaliol sicr.

Mae rheoliad 11 yn mewnosod paragraff newydd 13B sy’n darparu pan fo contract safonol cyfnodol wedi ei drosi a oedd, yn union cyn y diwrnod penodedig, yn denantiaeth sicr a oedd yn cynnwys teler ynghylch amrywio’r rhent, na ellir ond amrywio’r rhent yn unol â’r teler hwnnw, ac na all y landlord ddefnyddio adran 123 i amrywio’r rhent.

Mae rheoliad 12 yn diwygio paragraff 15, sy’n ymwneud ag amrywio rhent. Mae rheoliad 12(a) yn diwygio paragraff 15(1) i sicrhau nad oes unrhyw wrthdaro rhwng y ddarpariaeth honno a pharagraff 13B. Yn ei hanfod, mae’r diwygiad hwn yn pwysleisio, pan fo contract wedi ei drosi yn dod o fewn paragraff 13B, nad yw paragraff 15 yn gymwys.

Mae rheoliad 12(b) yn diwygio paragraff 15(3) fel y gall deiliad y contract o dan y mathau o gontract y cyfeirir atynt ym mharagraffau 15(3)(b) neu (c) wneud cais, o dan reoliadau a wneir o dan baragraff 15(2), i bennu’r rhent ar gyfer yr annedd.

Mae nifer o’r diwygiadau a wneir gan y Rheoliadau hyn yn ymwneud â throsi MASau.

• Mae rheoliad 3 yn diwygio paragraff 1 i gynnwys rhai diffiniadau ychwanegol. Y diwygiad mwyaf arwyddocaol yw’r ffordd y mae “tenantiaeth sicr” i’w darllen yn Atodlen 12; mae’r diwygiad yn sicrhau nad oes unrhyw amheuaeth ei bod yn cynnwys MAS a oedd, yn union cyn y diwrnod penodedig, yn cael ei thrin fel tenantiaeth sicr o dan adran 24(3) o Ddeddf Tai 1988.

• Mae rheoliad 4(b) yn mewnosod is-baragraff newydd (6) ym mharagraff 2. Effaith y diwygiad hwn yw y bydd MASau sy’n bodoli eisoes na fyddent fel arall yn gallu dod yn gontractau meddiannaeth (oherwydd nad yw unrhyw rent neu gydnabyddiaeth arall yn daladwy oddi tanynt) yn trosi i fod yn gontractau meddiannaeth ar y diwrnod penodedig.

Mae rheoliad 19(b) yn hepgor paragraff 32(4). Effaith y diwygiad hwn yw bod contract newydd sy’n codi o dan adran 184(2) neu sydd o fewn adran 184(6) yn gontract sy’n cymryd lle contract arall at ddibenion Atodlen 12. O ganlyniad i hepgor paragraff 32(4), mae rheoliad 15 yn diwygio paragraff 25A.

Mae’r diwygiadau i baragraff 25A yn darparu pan fo contract sy’n cymryd lle contract arall yn gontract safonol cyfnodol (sydd naill ai yn codi o dan adran 184(2) neu sydd o fewn adran 184(6)) rhaid i’r landlord roi hysbysiad o 6 mis o dan adran 173 ac ni chaiff y landlord roi hysbysiad adran 173 o fewn y cyfnod o 4 mis sy’n dechrau â’r dyddiad y daeth deiliad y contract i fod â hawl i feddiannu’r annedd o dan y denantiaeth neu’r drwydded wreiddiol.

Mae rheoliad 19(c) yn mewnosod is-baragraff (8) newydd ym mharagraff 32. Mae’r diwygiad hwn yn golygu, mewn perthynas â chontract sy’n cymryd lle contract arall sy’n gontract safonol cyfnodol sy’n codi o dan adran 184(2), mai’r cyfnod hysbysu byrraf o dan adran 174 yw 6 mis (nid 2 fis). Mae’r diwygiad hwn hefyd yn golygu, mewn perthynas â contract sy’n cymryd lle contract arall sydd o fewn adran 184(6), bod paragraffau 25A(2)(a), 25B, 25C a 25D wedi eu hepgor.

Mae’r Rheoliadau hyn hefyd yn gwneud y diwygiadau a ganlyn.

• Mae rheoliad 4(a) yn datgymhwyso paragraff 7(3)(k)(i) o Atodlen 2 mewn perthynas â thenantiaeth neu drwydded a oedd, yn union cyn y diwrnod penodedig, yn denantiaeth ddiogel neu’n denantiaeth sicr; gan ddileu’r gwaharddiad ar y math hwn o lety i geiswyr lloches rhag trosi i’r contract meddiannaeth perthnasol ar y diwrnod penodedig.

• Mae rheoliad 6(a) a (b) yn gwneud mân ddiwygiadau i baragraff 4. Ni roddir hysbysiad o gontract safonol “o dan” adran 11(2)(b) o Ddeddf 2016; fe’i rhoddir o dan adran 13. Nid yw adran 11(2)(b) ond yn disgrifio’r hysbysiad y mae’n rhaid ei roi. Mae’r diwygiadau hyn yn ceisio adlewyrchu’r sefyllfa honno yn well.

• Mae rheoliad 9 yn gwneud diwygiad i gywiro mân wall drafftio.

• Mae rheoliad 16 yn diwygio paragraff 25B i ddarparu nad yw darpariaethau’r paragraff hwnnw yn gymwys i denantiaeth sicr nad oedd yn denantiaeth fyrddaliol sicr.

• Mae rheoliad 17 yn cynnwys mân ddiwygiad i sicrhau nad oes unrhyw amheuaeth na allai paragraff 25D fod yn gymwys i gontract safonol cyfnod penodol a oedd yn denantiaeth ddiogel cyfnod penodol neu (yn ddarostyngedig i rai eithriadau) yn denantiaeth sicr cyfnod penodol.

• Mae rheoliad 18 yn diwygio paragraff 29(1) er mwyn cyfyngu ei gymhwysiad honedig i denantiaethau sicr cyfnodol yn unig. Cyn y diwrnod penodedig, wrth ei gymhwyso o ran Cymru, nid oedd Sail 7 o Atodlen 2 i Ddeddf Tai 1988 ond yn gymwys i denantiaethau sicr cyfnodol, ac mae’r diwygiad hwn yn adlewyrchu’r sefyllfa honno.

• Mae rheoliad 19(a) yn gwneud diwygiadau testunol i hwyluso eglurder.

Ystyriwyd Cod Ymarfer Gweinidogion Cymru ar gynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol mewn perthynas â’r Rheoliadau hyn. O ganlyniad, ystyriwyd nad oedd yn angenrheidiol cynnal asesiad effaith rheoleiddiol o’r costau a’r manteision sy’n debygol o ddeillio o gydymffurfio â’r Rheoliadau hyn.