Deddf yr Amgylchedd (Egwyddorion, Llywodraethiant a Thargedau Bioamrywiaeth) (Cymru) 2026

Rhagolygol

35 Targedau bioamrywiaeth LL+C

(1) Ar ôl adran 6A o Ddeddf yr Amgylchedd (fel y’i mewnosodir gan adran 39 o’r Ddeddf hon), mewnosoder—

“Targedau bioamrywiaeth LL+C

6B Targedau bioamrywiaeth: cyffredinol

(1) Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau osod targedau mewn cysylltiad ag unrhyw fater sy’n ymwneud â bioamrywiaeth yng Nghymru.

(2) Ni chaiff Gweinidogion Cymru osod targed yn y rheoliadau onid ydynt wedi eu bodloni y byddai ei gyrraedd yn cyfrannu at atal a gwrthdroi’r dirywiad mewn bioamrywiaeth neu at adfer bioamrywiaeth i lefelau cydnerth, yn benodol drwy un neu ragor o’r canlynol—

(a) cynyddu toreithrwydd rhywogaethau brodorol;

(b) gwella cydnerthedd ecosystemau (yn benodol yr agweddau a bennir yn adran 6(2)(a) i (e));

(c) cynyddu amrywiaeth enetig.

(3) Wrth ystyried a fyddai targed yn cyfrannu at‍ y materion a bennir yn is-adran (2)(a), (b) neu (c), rhaid i Weinidogion Cymru roi sylw i’r rhestr a gyhoeddir o dan adran 7.

(4) Rhaid i’r rheoliadau, mewn perthynas â phob targed—

(a) pennu safon i’w chyflawni, y mae rhaid gallu ei mesur yn wrthrychol, a

(b) pennu dyddiad erbyn pryd y mae’r safon i’w chyflawni.

(5) Rhaid i’r rheoliadau—

(a) cynnwys darpariaeth ynghylch sut i fesur—

(i) cynnydd tuag at gyflawni pob safon a bennir o dan is-adran (4), a

(ii) a yw’r safon wedi ei chyflawni, a

(b) pennu dangosyddion fel modd o fesur y pethau hynny.

(6) Gosodir targed o dan yr adran hon pan fydd y rheoliadau sy’n ei osod yn dod i rym.

(7) Yn yr adran hon—

(a)

ystyr “rhywogaethau brodorol” yw rhywogaethau sy’n bresennol yn naturiol yng Nghymru neu a oedd yn bresennol yn naturiol yn y gorffennol yno, gan gynnwys—

(i)

rhywogaethau mudol sy’n bresennol yn rheolaidd (rhywogaethau sy’n bridio a’r rhai nad ydynt yn bridio) a choloneiddwyr naturiol, a

(ii)

rhywogaethau sydd wedi eu hailgyflwyno yng Nghymru wedi iddynt ddiflannu yn y gorffennol;

(b)

ystyr “coloneiddwyr naturiol” yw rhywogaethau a gyrhaeddodd Gymru ohonynt eu hunain ac sydd wedi ymsefydlu, gan gynnwys y rheini sy’n dod yn rhywogaethau mudol.

(8) Yn adrannau 6C, 6D, 6G, 6H a 6I, ystyr “safon benodedig” a “dyddiad penodedig”, mewn perthynas â tharged a osodir o dan yr adran hon, yw’r safon a’r dyddiad a bennir o dan is-adran (4).

6C Dyletswydd i wneud rheoliadau sy’n gosod targedau: meysydd blaenoriaeth

(1) Rhaid i Weinidogion Cymru arfer y pŵer yn adran 6B i‍ —

(a) gosod targed hirdymor mewn cysylltiad ag o leiaf un mater o fewn pob un o’r meysydd blaenoriaeth yn is-adran (2)(a) a (b),

(b) gosod targed tymor byr mewn cysylltiad ag o leiaf un mater o fewn pob un o’r meysydd blaenoriaeth yn is-adran (2)(a) a (b), ac

(c) gosod targed mewn cysylltiad ag o leiaf un mater o fewn pob un o’r meysydd blaenoriaeth yn is-adran (2)(c) a (d).

(2) Y meysydd blaenoriaeth yw—

(a) lleihau’r risg o ddiflaniad rhywogaethau brodorol;

(b) rheoli ecosystemau yn effeithiol;

(c) lleihau llygredd;

(d) ansawdd y dystiolaeth er mwyn llywio penderfyniadau sy’n ymwneud â bioamrywiaeth, mynediad at y dystiolaeth honno a’i defnyddio a’i chymhwyso.

(3) Mae targed yn “targed hirdymor” os yw’r dyddiad penodedig o leiaf 15 mlynedd ar ôl y dyddiad y gosodir y targed.

(4) Mae targed yn “targed tymor byr” os yw’r dyddiad penodedig lai na 15 mlynedd ar ôl y dyddiad y gosodir y targed.

(5) Ni chaniateir gosod targedau mewn cysylltiad â mater o fewn y maes blaenoriaeth yn is-adran (2)(c) os caniateir gosod targed mewn cysylltiad â’r mater hwnnw o dan Ddeddf yr Amgylchedd (Ansawdd Aer a Seinweddau) (Cymru) 2024 (dsc 2).

(6) Yn is-adran (2)(a), mae i “rhywogaethau brodorol” yr ystyr a roddir gan adran 6B(7).

(7) Rhaid i Weinidogion Cymru osod drafft o offeryn statudol Cymreig sy’n cynnwys y rheoliadau sy’n ofynnol gan yr adran hon gerbron Senedd Cymru cyn diwedd y cyfnod o‍ 2 flynedd sy’n dechrau â’r dyddiad y caiff Deddf yr Amgylchedd (Egwyddorion, Llywodraethiant a Thargedau Bioamrywiaeth) (Cymru) 2026 (dsc xx) y Cydsyniad Brenhinol.

6D Y broses o osod targedau

(1) Cyn gwneud rheoliadau o dan adran 6B, rhaid i Weinidogion Cymru geisio cyngor gan bersonau y maent yn ystyried eu bod yn annibynnol ac yn meddu ar arbenigedd perthnasol.

(2) Rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi crynodeb o unrhyw gyngor o’r fath y maent yn ei gael.

(3) Wrth wneud rheoliadau o dan adran 6B, rhaid i Weinidogion Cymru gymhwyso egwyddorion rheoli cynaliadwy ar adnoddau naturiol.

(4) Cyn gwneud rheoliadau o dan adran 6B, rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi adroddiad sy’n crynhoi—

(a) yr ymgynghori a gynhaliwyd mewn cysylltiad â’r rheoliadau, a

(b) unrhyw sylwadau a gafwyd o ganlyniad i’r ymgynghori.

(5) Cyn gwneud rheoliadau o dan adran 6B sy’n gosod neu’n diwygio targed, rhaid i Weinidogion Cymru fod wedi eu bodloni y gellir cyrraedd y targed neu’r targed diwygiedig.

(6) At ddibenion y Rhan hon, mae targed wedi ei gyrraedd os yw’r safon benodedig wedi ei chyflawni erbyn y dyddiad penodedig.

(7) Nid yw is-adrannau (1) i‍ (4) yn gymwys i ddarpariaethau mewn rheoliadau o dan adran 6B sy’n dirymu targed sydd wedi ei gyrraedd.

6E Dyletswydd i gyrraedd targedau

Rhaid i Weinidogion Cymru sicrhau bod targedau a osodir mewn rheoliadau a wneir o dan adran 6B yn cael eu cyrraedd.

6F Dynodi awdurdodau cyhoeddus at ddiben adran 6(2A)

(1) Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau ddynodi awdurdod cyhoeddus o fewn adran 6(11) mewn perthynas â tharged a osodir mewn rheoliadau a wneir o dan adran 6B.

(2) Cyn gwneud rheoliadau o dan yr adran hon, rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori ag—

(a) yr awdurdod cyhoeddus y maent yn bwriadu ei ddynodi, a

(b) unrhyw bersonau eraill y maent yn ystyried eu bod yn briodol.

6G Adolygu targedau

(1) Caiff Gweinidogion Cymru, o bryd i’w gilydd, adolygu targed a osodwyd mewn rheoliadau o dan adran 6B.

(2) Rhaid i Weinidogion Cymru adolygu targed a osodwyd mewn rheoliadau o dan adran 6B os ymddengys iddynt—

(a) ei bod yn bosibl na fydd y targed yn cael ei gyrraedd, neu

(b) ei bod yn bosibl nad yw’r targed yn briodol mwyach.‍

(3) Caiff Gweinidogion Cymru, o bryd i’w gilydd, adolygu effeithiolrwydd yr holl dargedau cyfredol at ddiben penderfynu a fyddai gosod targedau pellach mewn rheoliadau o dan adran 6B yn fwy effeithiol o ran cyfrannu at atal a gwrthdroi’r dirywiad mewn bioamrywiaeth neu at adfer bioamrywiaeth i lefelau cydnerth.

(4) Rhaid i Weinidogion Cymru adolygu effeithiolrwydd yr holl dargedau cyfredol at y diben a grybwyllir yn is-adran (3)—

(a) os nad yw targed a osodwyd mewn rheoliadau o dan adran 6B wedi ei gyrraedd erbyn y dyddiad penodedig mewn perthynas â’r targed hwnnw;

(b) os oes 10 mlynedd wedi mynd heibio ers yr adolygiad a gwblhawyd yn fwyaf diweddar o dan unrhyw un o is-adran (3), yr is-adran hon neu is-adran (5).

(5) Os nad oes unrhyw adolygiad o dan is-adran (3) neu (4) wedi ei gwblhau cyn diwedd 2041, rhaid i Weinidogion Cymru adolygu effeithiolrwydd yr holl dargedau cyfredol at y diben a grybwyllir yn is-adran (3).

(6) Mae targed yn gyfredol at ddiben is-adrannau (3) i (5) os—

(a) yw wedi ei osod mewn rheoliadau o dan adran 6B sydd mewn grym ar adeg yr adolygiad, a

(b) nad yw wedi ei gyrraedd ar yr adeg honno.

(7) Wrth gynnal adolygiad o dan yr adran hon, rhaid i Weinidogion Cymru geisio cyngor gan bersonau y maent yn ystyried eu bod yn annibynnol ac yn meddu ar arbenigedd perthnasol.

(8) Rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi crynodeb o unrhyw gyngor o’r fath y maent yn ei gael.

(9) Ar ôl cynnal adolygiad o dan yr adran hon, rhaid i Weinidogion Cymru osod datganiad gerbron Senedd Cymru sy’n nodi ei gasgliadau, a’i gyhoeddi.

(10) Os‍ daw adolygiad o dan is-adran (1) neu (2) i’r casgliad na fydd targed yn cael ei gyrraedd neu nad yw’n briodol mwyach, rhaid i’r datganiad nodi’r rhesymau dros y casgliad hwnnw a’r camau, os oes rhai, y mae Gweinidogion Cymru yn bwriadu eu cymryd mewn perthynas â’r targed o ganlyniad i’r adolygiad.

(11) Os daw adolygiad o dan is-adran (3), (4) neu (5) i’r casgliad y dylid gosod targedau pellach mewn rheoliadau o dan adran 6B, rhaid i Weinidogion Cymru osod drafft o offeryn statudol Cymreig sy’n cynnwys y rheoliadau hynny gerbron Senedd Cymru cyn diwedd y cyfnod o 2 flynedd sy’n dechrau â’r diwrnod y cwblhawyd yr adolygiad.

(12) Cwblheir adolygiad at ddiben is-adrannau (4)(b), (5) a (11) pan gyhoeddir y datganiad sy’n ofynnol gan is-adran (9).

6H Dirymu neu ostwng targedau

(1) Ni chaiff Gweinidogion Cymru wneud rheoliadau o dan adran 6B sy’n dirymu neu’n gostwng targed (y “targed presennol”) onid ydynt wedi eu bodloni—

(a) oherwydd newidiadau i’r dystiolaeth yr oeddent wedi rhoi sylw iddi wrth osod y targed presennol, na fyddai ei gyrraedd yn cyfrannu at atal a gwrthdroi’r dirywiad mewn bioamrywiaeth nac at adfer bioamrywiaeth i lefelau cydnerth,

(b) na fyddai cyrraedd y targed presennol o unrhyw fudd sylweddol o gymharu â pheidio â’i gyrraedd neu gyrraedd targed is,

(c) oherwydd newidiadau mewn amgylchiadau ers i’r targed presennol gael ei osod, y byddai costau amgylcheddol, costau cymdeithasol, costau economaidd neu gostau eraill cyrraedd y targed yn anghymesur â’r buddion, neu

(d) nad oes modd cyrraedd y targed presennol mwyach—

(i) oherwydd newidiadau mewn amgylchiadau ers i’r targed presennol gael ei osod, neu

(ii) oherwydd newidiadau i’r dystiolaeth yr oedd Gweinidogion Cymru wedi rhoi sylw iddi wrth osod y targed presennol.

(2) Os yw Gweinidogion Cymru wedi eu bodloni—

(a) y byddai costau cyrraedd y targed presennol yn anghymesur â’r buddion fel y crybwyllir yn is-adran (1)(c), neu

(b) nad oes modd cyrraedd y targed presennol mwyach fel y crybwyllir yn is-adran (1)(d),

rhaid iddynt, cyn gwneud rheoliadau o dan adran 6B sy’n dirymu’r targed, ystyried a ddylid gwneud rheoliadau sy’n gostwng y targed.

(3) Cyn gwneud rheoliadau o dan adran 6B sy’n dirymu neu’n gostwng targed, rhaid i Weinidogion Cymru osod datganiad gerbron Senedd Cymru sy’n egluro pam y mae Gweinidogion Cymru wedi eu bodloni fel y crybwyllir yn is-adran (1), a’i gyhoeddi.

(4) Mae rheoliadau yn gostwng targed os ydynt, i unrhyw raddau—

(a) yn rhoi safon is yn lle’r safon benodedig, neu

(b) yn rhoi dyddiad diweddarach yn lle’r dyddiad penodedig.

(5) Nid yw’r adran hon yn gymwys i ddarpariaethau mewn rheoliadau o dan adran 6B sy’n dirymu targed sydd wedi ei gyrraedd.

6I Datganiad ynghylch targedau

(1) Ar y dyddiad penodedig mewn perthynas â phob targed a osodir o dan reoliadau o dan adran 6B, neu cyn hynny, rhaid i Weinidogion Cymru osod datganiad sy’n cynnwys yr wybodaeth ofynnol gerbron Senedd Cymru, a’i gyhoeddi.

(2) Yr wybodaeth ofynnol yw (fel y bo’n briodol)—

(a) bod y targed wedi ei gyrraedd,

(b) nad yw’r targed wedi ei gyrraedd, neu

(c) nad yw Gweinidogion Cymru ar hyn o bryd yn gallu canfod a yw’r targed wedi ei gyrraedd, y rhesymau dros hynny a’r camau y mae Gweinidogion Cymru yn bwriadu eu cymryd er mwyn canfod a yw’r targed wedi ei gyrraedd.

(3) Pan fo Gweinidogion Cymru yn gwneud datganiad nad yw targed wedi ei gyrraedd, rhaid i Weinidogion Cymru, cyn diwedd‍ 6 mis sy’n dechrau â’r dyddiad y gosodir y datganiad, osod adroddiad gerbron Senedd Cymru, a’i gyhoeddi.

(4) Rhaid i’r adroddiad—

(a) egluro pam nad yw’r targed wedi ei gyrraedd, a

(b) nodi’r camau y mae Gweinidogion Cymru wedi eu cymryd, neu y maent yn bwriadu eu cymryd, i sicrhau y cyrhaeddir y targed cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

(5) Cyn penderfynu ar y camau y cyfeirir atynt yn is-adran (4)(b), rhaid i Weinidogion Cymru geisio cyngor gan bersonau y maent yn ystyried eu bod yn annibynnol ac yn meddu ar arbenigedd perthnasol.

(6) Rhaid i Weinidogion Cymru gyhoeddi crynodeb o unrhyw gyngor o’r fath y maent yn ei gael.

(7) Pan fo Gweinidogion Cymru yn gwneud datganiad nad ydynt ar hyn o bryd yn gallu canfod a yw targed wedi ei gyrraedd, rhaid i Weinidogion Cymru, cyn diwedd 6 mis sy’n dechrau â’r dyddiad y gosodir y datganiad, osod datganiad pellach gerbron Senedd Cymru sy’n cynnwys yr wybodaeth ofynnol, a’i gyhoeddi.

(8) Mae is-adrannau (2) i (7) yn gymwys i ddatganiadau pellach o dan is-adran (7) fel y maent yn gymwys i ddatganiad o dan is-adran (1).”

(2) O flaen adran 7 o Ddeddf yr Amgylchedd mewnosoder—

“Rhestrau bioamrywiaeth”.

(3) Yn adran 25(4) o Ddeddf yr Amgylchedd, ar ôl “a hynny’n unig,” mewnosoder “neu o ddirymu targed sydd wedi ei osod mewn rheoliadau o dan adran 6B ac sydd wedi ei gyrraedd, a hynny’n unig,”.

Gwybodaeth Cychwyn

I1 A. 35 mewn grym ar 27.6.2026, gweler a. 46(2)(f)