Search Legislation

Nodiadau Esboniadol i Deddf Addysg Uwch (Cymru) 2015

Rhan 4 – Materion Ariannol Sefydliadau Rheoleiddiedig

Adran 27 – Dyletswydd CCAUC i lunio a chyhoeddi Cod

81.Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i CCAUC lunio Cod sy’n ymwneud â threfnu a rheoli materion ariannol sefydliadau rheoleiddiedig, ei gyhoeddi a’i adolygu’n gyson.

82.Mae is-adran (2) yn rhoi enghreifftiau o’r materion y caiff y Cod ymdrin â hwy. Gall y materion hyn fod yn debyg i’r gofynion a welir ym Memorandwm Ariannol CCAUC gyda’r sefydliadau y mae’n eu cyllido a’r Cod Ymarfer Archwilio y mae CCAUC yn ei gyhoeddi ar hyn o bryd. Maent yn cynnwys:

  • yr amgylchiadau hynny pan fo angen cydsyniad CCAUC cyn bod sefydliad yn ymrwymo i drafodion penodedig;

  • trefniadau archwilio a chyfrifyddu; a

  • darparu gwybodaeth i CCAUC (er enghraifft, copïau o gyfrifon).

83.Caiff y Cod osod gofynion y mae rhaid i sefydliadau rheoleiddiedig gydymffurfio â hwy a rhoi canllawiau y mae rhaid i sefydliadau rheoleiddiedig eu hystyried wrth reoli eu materion ariannol.

84.Er mai CCAUC fydd yn llunio’r Cod, rhagwelir y bydd y Cod yn ceisio sicrhau fframwaith rheolaeth mewn cysylltiad â materion ariannol sefydliad rheoleiddiedig sy’n debyg i’r hyn a osodir ar hyn o bryd ar sefydliadau sy’n cael arian CCAUC gan delerau ac amodau cyllido.

Adran 28 – Y weithdrefn ar gyfer cymeradwyo Cod gan Weinidogion Cymru

85.Mae’r adran hon yn nodi’r weithdrefn y mae rhaid i CCAUC ei dilyn cyn y gall gyhoeddi’r Cod cyntaf neu God diwygiedig. Rhaid i CCAUC ymgynghori â chorff llywodraethu pob sefydliad rheoleiddiedig a chyflwyno Cod drafft i’w gymeradwyo gan Weinidogion Cymru.

86.Rhagwelir y bydd CCAUC yn ymgynghori ar ddrafft o’r Cod cyntaf yn ystod blwyddyn academaidd 2015/2016 gyda golwg ar y Cod yn cael ei gyhoeddi a chymryd effaith ar gyfer dechrau blwyddyn academaidd 2017/2018.

Adran 29 – Y weithdrefn os na chymeradwyir Cod drafft gan Weinidogion Cymru

87.Rhaid i Weinidogion Cymru gymeradwyo drafft o’r Cod cyntaf neu ddrafft o God diwygiedig cyn bod modd i CCAUC ei gyhoeddi. Os yw Gweinidogion Cymru yn penderfynu peidio â chymeradwyo drafft a gyflwynir iddynt gan CCAUC, rhaid iddynt roi hysbysiad i CCAUC ynghylch y penderfyniad hwnnw a’r rhesymau drosto. Bydd hyn yn ysgogi gofynion o ran llunio drafft newydd gan CCAUC a’i gyflwyno i Weinidogion Cymru iddynt ei gymeradwyo neu (yn achos Cod diwygiedig arfaethedig) penderfyniad gan CCAUC na fydd y Cod yn cael ei ddiwygio.

Adran 30 – Y weithdrefn os cymeradwyir Cod drafft gan Weinidogion Cymru

88.Pan fo Gweinidogion Cymru yn cymeradwyo Cod drafft a gyflwynir iddynt gan CCAUC o dan adran 28 neu adran 29, rhaid iddynt osod y drafft a gymeradwywyd gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru.

89.O fewn y cyfnod o 40 o ddiwrnodau sy’n dechrau â’r diwrnod y mae’r Cod drafft yn cael ei osod gan Weinidogion Cymru, caiff Cynulliad Cenedlaethol Cymru benderfynu peidio â chymeradwyo’r drafft. Os yw Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn penderfynu peidio â chymeradwyo’r drafft, ni chaiff CCAUC gyhoeddi’r drafft. Os yw’r drafft, yn yr achos hwnnw, yn ddrafft o’r Cod cyntaf, rhaid i CCAUC gyflwyno drafft pellach o’r Cod hwnnw i Weinidogion Cymru. Fodd bynnag, os yw’r drafft yn ddrafft o God diwygiedig, gall CCAUC benderfyno a yw’n mynd i gyflwyno drafft pellach o’r Cod diwygiedig i Weinidogion Cymru, er bod hyn yn ddarostyngedig i bŵer cyfarwyddo Gweinidogion Cymru o dan adran 28(4). Os nad oes penderfyniad o’r fath yn cael ei basio gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru, rhaid i CCAUC gyhoeddi’r Cod yn nhelerau’r drafft fel y’i cymeradwywyd gan Weinidogion Cymru.

Adran 31 – Monitro cydymffurfedd â’r Cod

90.Mae’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i CCAUC fonitro, neu wneud trefniadau ar gyfer monitro, cydymffurfedd gan sefydliadau rheoleiddiedig â’r Cod. Mae CCAUC yn gallu ymgymryd â’r gwaith monitro ei hun neu sicrhau bod y gwaith monitro yn cael ei wneud ar ei ran gan berson arall.

91.Mae’n bosibl y bydd CCAUC yn dymuno trefnu i berson arall ymgymryd â’r gwaith o fonitro grŵp o sefydliadau rheoleiddiedig pan fo corff arall eisoes yn ymgymryd â gwaith tebyg, er enghraifft Gweinidogion Cymru mewn cysylltiad â sefydliadau addysg bellach sydd hefyd yn sefydliadau rheoleiddiedig. Fel arall, efallai y bydd CCAUC am drefnu i asesydd arbenigol neu archwilydd allanol ymgymryd â swyddogaethau sicrwydd.

Adrannau 32 i 34 – Methiant i gydymffurfio â’r Cod

92.Mae adrannau 32 i 34 yn darparu pwerau gorfodi i CCAUC os yw wedi ei fodloni bod sefydliad rheoleiddiedig wedi methu, neu’n debygol o fethu, â chydymffurfio â gofynion y Cod.

93.Caiff CCAUC roi cyfarwyddydau i gorff llywodraethu sy’n ei gwneud yn ofynnol iddo gymryd, neu beidio â chymryd, camau penodedig i:

  • ymdrin â’r methiant i gydymffurfio â gofyniad yn y Cod. Er enghraifft, i ddarparu gwybodaeth nad yw wedi ei rhoi ac sy’n ofynnol o dan y Cod o fewn cyfnod penodedig o amser neu i wneud newidiadau i reolaeth ariannol i sicrhau bod sefydliad yn cydymffurfio â’r Cod unwaith eto; neu

  • atal methiant i gydymffurfio â gofyniad yn y Cod. Er enghraifft, os oedd sefydliad yn bwriadu ymrwymo i drafodiad a oedd yn golygu ei bod yn ofynnol cael cydsyniad CCAUC, i gyfarwyddo sefydliad i beidio ag ymrwymo i’r trafodiad hwnnw heb gael cydsyniad CCAUC.

94.Bydd y gweithdrefnau hysbysiad rhybuddio ac adolygu yn adrannau 41 i 44 yn gymwys i gyfarwyddydau o dan adran 33.

95.Mae adran 34 yn caniatáu i CCAUC roi cyngor neu gymorth i gorff llywodraethu sefydliad rheoleiddiedig neu gynnal neu drefnu adolygiad o sefydliad pan fo wedi ei fodloni bod sefydliad rheoleiddiedig wedi methu neu’n debygol o fethu â chydymffurfio â gofynion y Cod. Mae’r cyngor a’r cymorth a roddir gan CCAUC i’w rhoi gyda golwg ar wella’r ffordd y mae materion ariannol sefydliad rheoleiddiedig yn cael eu trefnu a’u rheoli.

96.Ar hyn o bryd, os yw CCAUC yn nodi enghreifftiau o reolaeth ariannol annigonol mae’n gallu sefydlu timau cymorth i helpu sefydliad i wneud gwelliannau. Rhagwelir y byddai CCAUC yn dymuno i’r dull hwn o weithredu barhau. Caiff CCAUC geisio defnyddio’r pŵer hwn i drefnu i dîm cymorth helpu sefydliad i wella’r ffordd y mae ei faterion ariannol yn cael eu trefnu a’u rheoli pan fo CCAUC wedi nodi methiant i gydymffurfio â’r Cod. Fel arall, caiff CCAUC drefnu adolygiad wedi ei dargedu o sefydliad penodol gan archwilwyr arbenigol, er enghraifft pan fo CCAUC wedi ei fodloni bod methiant i gydymffurfio â’r Cod yn debygol.

Adran 35 – Rheolaeth ariannol: dyletswydd i gydweithredu

97.Mae’r ddyletswydd hon yn ei gwneud yn ofynnol i sefydliadau rheoleiddiedig gydweithredu â phersonau sy’n arfer swyddogaethau o dan adrannau 31 (monitro cydymffurfedd â’r Cod), 34 (mesurau eraill mewn cysylltiad â methiant i gydymffurfio â’r Cod) a 36 (pwerau mynd i mewn ac arolygu).

98.Mae’r ddyletswydd i gydweithredu yn ei gwneud yn ofynnol i gyrff llywodraethu sicrhau’r ddarpariaeth o wybodaeth, cymorth a mynediad i gyfleusterau sy’n ofynnol gan berson at ddibenion y swyddogaethau hynny.

99.Caiff CCAUC roi cyfarwyddyd i gorff llywodraethu os yw CCAUC wedi ei fodloni bod corff llywodraethu wedi methu â chydymffurfio a’i ddyletswydd i gydweithredu. Caiff y cyfarwyddyd ei gwneud yn ofynnol i gorff llywodraethu gymryd, neu beidio â chymryd, camau i sicrhau’r ddarpariaeth o wybodaeth, cymorth neu fynediad i gyfleusterau. Ni fydd cyfarwyddyd a roddir o dan yr adran hon yn ddarostyngedig i’r weithdrefn hysbysiad rhybuddio ac adolygu a nodir yn adrannau 41 i 44.

Adran 36 - Rheolaeth ariannol: pwerau mynd i mewn ac arolygu

100.Mae’r adran hon yn darparu ar gyfer hawl i fynd i mewn ac arolygu at ddibenion arfer swyddogaethau o dan adran 31 (monitro cydymffurfedd â’r Cod) neu 34(2) (adolygu materion sy’n ymwneud â chydymffurfedd â’r Cod).

101.Caiff person sydd wedi ei awdurdodi’n ysgrifenedig gan CCAUC fynd i mewn i fangre sefydliad rheoleiddiedig at y dibenion hynny. Caiff person awdurdodedig hefyd edrych ar ddogfennau y daw o hyd iddynt yn y fangre, eu copïo neu eu cymryd.

102.Ni chaniateir i bŵer mynd i mewn ac arolygu ond gael ei arfer ar ôl rhoi hysbysiad rhesymol i’r corff llywodraethu. Fodd bynnag, nid yw’r gofyniad i roi hysbysiad rhesymol yn ofynnol mewn achosion brys neu pan fyddai rhoi hysbysiad yn tanseilio’r diben o arfer y pŵer mynd i mewn neu arolygu. Gallai mynd i mewn heb hysbysiad fod yn briodol pan fo CCAUC yn ystyried bod dogfennau perthnasol yn debygol o gael eu symud o fangre’r sefydliad neu eu dinistrio os rhoddir hysbysiad, neu pan fo CCAUC wedi ei fodloni ei bod yn debygol bod methiant ariannol ar ddigwydd.

103.Ni chaniateir i bŵer mynd i mewn ac arolygu ond gael ei arfer ar adegau rhesymol ac nid yw’n cynnwys pŵer i fynd i mewn i annedd (er enghraifft llety staff neu fyfyrwyr) heb gytundeb y meddiannydd.

104.Cyn arfer pŵer o dan yr adran hon rhaid i berson ddangos copi o’i awdurdodiad oddi wrth CCAUC os yw’n ofynnol iddo wneud hynny.

Back to top

Options/Help

Print Options

Close

Explanatory Notes

Text created by the Welsh Government department responsible for the subject matter of the Act to explain what the Act sets out to achieve and to make the Act accessible to readers who are not legally qualified. Explanatory Notes accompany all Acts of the National Assembly for Wales.

Close

More Resources

Access essential accompanying documents and information for this legislation item from this tab. Dependent on the legislation item being viewed this may include:

  • the original print PDF of the as enacted version that was used for the print copy
  • lists of changes made by and/or affecting this legislation item
  • confers power and blanket amendment details
  • all formats of all associated documents
  • correction slips
  • links to related legislation and further information resources