Deddf Tomenni Mwyngloddiau a Chwareli Nas Defnyddir (Cymru) 2025

Rhagolygol

54 Yr hawl i apelio yn erbyn archiad yr Awdurdod LL+C

(1) Caiff person y rhoddir archiad iddo o dan adran 53(4) wneud cais i’r llys am orchymyn yn amrywio neu ganslo’r archiad.

(2) Rhaid gwneud cais o dan yr adran hon o fewn 6 wythnos sy’n dechrau â’r diwrnod y rhoddir yr archiad i’r person.

(3) Pan fo’r archiad yn cael ei wneud mewn achos sy’n dod o fewn adran 53(1), y seiliau y caniateir gwneud cais arnynt yw—

(a) bod swm y treuliau yr aed iddynt gan yr Awdurdod wrth gynnal yr ymchwiliadau neu’r gweithrediadau yn fwy nag a oedd yn rhesymol;

(b) bod swm y treuliau yr aed iddynt gan yr Awdurdod wrth gynnal gwaith adfer yn fwy nag a oedd yn rhesymol angenrheidiol i adfer y tir o ganlyniad i’r gweithrediadau;

(c) nad oedd unrhyw sail resymol dros gredu, ar yr adeg y dechreuwyd y gweithrediadau, bod y gweithrediadau’n angenrheidiol er mwyn osgoi neu leihau’r bygythiad i les pobl a bennir yn yr hysbysiad a roddwyd i berchennog y tir o dan adran 46 ynghylch y gweithrediadau;

(d) bod y gweithrediadau a gynhaliwyd gan yr Awdurdod yn fwy helaeth nag oedd yn angenrheidiol er mwyn osgoi neu leihau’r bygythiad i les pobl a bennir yn yr hysbysiad a roddwyd i berchennog y tir o dan adran 46 ynghylch y gweithrediadau;

(e) bod swm y digollediad a dalwyd neu sy’n daladwy i berson yn unol â hawliad o dan adran 50 yn fwy nag y byddai wedi bod fel arall, oherwydd bod yr amser a gymerodd yr Awdurdod i gynnal yr ymchwiliadau neu’r gweithrediadau neu unrhyw waith adfer canlyniadol yn afresymol o hir;

(f) bod swm y digollediad a dalwyd neu sy’n daladwy i berson yn unol â hawliad o dan adran 50 yn fwy nag sy’n angenrheidiol i ddigolledu’r person o dan yr adran honno;

(g) yn achos archiad a roddir i gyfrannydd, bod y swm a hawlir yn yr archiad yn fwy na’r ganran benodedig o’r cyfanswm sy’n adenilladwy gan yr Awdurdod o dan adran 53(1);

(h) yn achos archiad a roddir i berchennog y tir y cynhaliwyd y gweithrediadau arno, nad yw’r swm a hawlir yn yr archiad yn rhoi ystyriaeth briodol i swm y mae gan yr Awdurdod hawlogaeth i’w adennill oddi wrth gyfrannydd.

(4) Pan fo’r archiad yn cael ei wneud mewn achos sy’n dod o fewn adran 53(2), y seiliau y caniateir gwneud cais arnynt yw—

(a) bod swm y treuliau yr aed iddynt gan yr Awdurdod wrth gynnal yr ymchwiliadau yn fwy nag a oedd yn rhesymol;

(b) bod y digollediad a dalwyd neu sy’n daladwy i berson yn unol â hawliad o dan adran 50 yn fwy nag y byddai wedi bod fel arall, oherwydd bod yr amser a gymerodd yr Awdurdod i gynnal yr ymchwiliadau yn afresymol o hir;

(c) bod swm y digollediad a dalwyd neu sy’n daladwy i berson yn unol â hawliad o dan adran 50 yn fwy nag sy’n angenrheidiol i ddigolledu’r person o dan yr adran honno;

(d) yn achos archiad a roddir i gyfrannydd, bod y swm a hawlir yn yr archiad yn fwy na’r ganran benodedig o’r cyfanswm sy’n adenilladwy gan yr Awdurdod o dan adran 53(2);

(e) yn achos archiad a roddir i berchennog y tir y cynhaliwyd y gweithrediadau arno, nad yw’r swm a hawlir yn yr archiad yn rhoi ystyriaeth briodol i swm y mae gan yr Awdurdod hawlogaeth i’w adennill oddi wrth gyfrannydd.

(5) Os yw’r llys, ar gais o dan yr adran hon, wedi ei fodloni bod sail (neu unrhyw un neu ragor o seiliau) y cais yn gymwys, caiff y llys wneud gorchymyn—

(a) yn canslo’r archiad y gwnaed y cais mewn cysylltiad ag ef, neu

(b) yn gostwng y swm sy’n adenilladwy oddi wrth y person y rhoddwyd yr archiad iddo.

Gwybodaeth Cychwyn

I1 A. 54 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 92(3)