Gorchymyn Panel Cynghori ar Amaethyddiaeth Cymru (Sefydlu) 2016

NODYN ESBONIADOL

(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Gorchymyn)

Mae’r Gorchymyn hwn yn sefydlu’r Panel Cynghori ar Amaethyddiaeth Cymru (“y Panel”). Mae’r Panel yn gorff annibynnol sy’n cynghori Gweinidogion Cymru. Swyddogaethau’r Panel yw hybu gyrfaoedd mewn amaethyddiaeth, llunio gorchmynion cyflogau amaethyddol ar ffurf ddrafft, ymgynghori ar y gorchmynion hynny a’u cyflwyno i Weinidogion Cymru, a chynghori Gweinidogion Cymru ar unrhyw faterion eraill sy’n ymwneud â’r sector amaethyddol yng Nghymru.

Mae erthygl 3 yn rhagnodi dyddiad sefydlu’r Panel.

Mae erthygl 4 yn nodi sut y bydd Gweinidogion Cymru yn penodi person i gadeirio’r Panel.

Mae erthygl 5 yn nodi y bydd gan y Panel saith o aelodau ac yn rhagnodi sut y’u penodir. Yn ogystal â’r cadeirydd, bydd dau o aelodau annibynnol a phedwar aelod arall. Bydd dau o’r pedwar aelod arall yn cael eu dethol o blith aelodau UNITE, a bydd y ddau aelod arall sy’n weddill yn cael eu dethol o blith aelodau Undeb Amaethwyr Cymru ac Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr.

Mae erthygl 6 yn gosod dyletswydd ar Weinidogion Cymru a’r sefydliadau a nodir yn erthygl 5 i benodi neu ddethol eu priod aelodau cyntaf o’r Panel cyn dyddiad sefydlu’r Panel.

Mae erthygl 7 yn darparu y bydd tymor swyddi aelodau’r Panel yn para am bedair blynedd ac yn esbonio sut y caiff Gweinidogion Cymru ddiswyddo unrhyw aelod o’r Panel. Ni chaiff unrhyw aelod o’r Panel ddal y swydd honno am gyfnod sy’n hwy na chyfanswm o wyth mlynedd.

Mae erthygl 8 yn pennu mai dim ond drwy roi o leiaf ddau fis o rybudd ysgrifenedig i Weinidogion Cymru y caiff cadeirydd y Panel ymddiswyddo. Caiff unrhyw aelod arall o’r Panel ymddiswyddo o’r Panel drwy roi o leiaf ddau fis o rybudd ysgrifenedig i gadeirydd y Panel.

Mae erthygl 9 yn rhagnodi pan fo unrhyw swydd aelod o’r Panel yn wag, fod rhaid llenwi’r swydd honno cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol drwy benodiad yn unol ag erthygl 5 gan naill ai Gweinidogion Cymru neu’r sefydliad perthnasol.

Mae erthygl 10 yn gosod dyletswydd ar gadeirydd y Panel i gynnull cyfarfod cyntaf y Panel cyn gynted ag y bo’n ymarferol, a dim hwyrach na 80 niwrnod ar ôl y dyddiad sefydlu.

Mae erthygl 11 yn ymdrin â thrafodion y Panel a’i is-bwyllgorau ac yn nodi cworwm y Panel. Caiff aelod arall o’r Panel weithredu fel cadeirydd os na fydd cadeirydd y Panel yn gallu mynychu cyfarfod.

Mae erthygl 12 yn gosod dyletswydd ar y Panel i gyfarfod o leiaf deirgwaith bob blwyddyn ariannol ac yn nodi sut y bydd aelodau yn cael eu hysbysu am gyfarfodydd sydd ar ddod, ynghyd â sut y dylid cadw cofnodion o unrhyw gyfarfod.

Mae erthygl 13 yn darparu i’r Panel y pŵer i greu is-bwyllgorau, cyfeirio materion i’r is-bwyllgorau hynny a gofyn am gyngor ganddynt.

Mae erthygl 14 yn gosod dyletswydd ar y Panel i sefydlu “Is-bwyllgor Datblygu Sgiliau a Hyfforddiant” parhaol i gynghori’r panel ar, ymhlith pethau eraill, cyfleoedd datblygu sgiliau, hyfforddiant a datblygiad gyrfaol ar gyfer gweithwyr amaethyddol ac unrhyw faterion cysylltiedig eraill. Bydd Ffederasiwn Clybiau Ffermwyr Ifanc Cymru a’r sefydliad hyfforddiant sgiliau LANTRA ill dau yn dethol un cynrychiolydd yr un i eistedd fel aelodau o’r Is-bwyllgor Datblygu Sgiliau a Hyfforddiant ynghyd â, fel nifer gofynnol lleiaf, yr aelodau annibynnol.

Mae erthygl 15 yn caniatáu i’r Panel gael cyngor gan unigolion neu sefydliadau er mwyn cynorthwyo’r Panel i arfer ei swyddogaethau, yn ddarostyngedig i ofyn am gymeradwyaeth Gweinidogion Cymru os bydd unrhyw gostau’n gysylltiedig â chael y cyngor hwnnw.

Mae erthygl 16 yn galluogi Gweinidogion Cymru i dalu taliadau cydnabyddiaeth i gadeirydd y Panel a’r aelodau annibynnol. Caniateir talu lwfansau i unrhyw aelod o’r Panel mewn cysylltiad â chyflawni ei ddyletswyddau fel aelod o’r Panel, megis lwfans costau teithio a chynhaliaeth.

Mae erthygl 17 yn nodi blwyddyn ariannol gyntaf y Panel a phob blwyddyn ariannol ar ôl hynny.

Mae erthygl 18 yn gosod dyletswydd ar gadeirydd y Panel i lunio adroddiad blynyddol a fydd yn cynnwys crynodeb o waith y Panel yn ystod y flwyddyn ariannol flaenorol. Rhaid cyflwyno’r adroddiad i Weinidogion Cymru, ac yna bydd hwythau’n ei gyhoeddi.

Mae’r Asesiad Effaith Rheoleiddiol sy’n gymwys i’r Gorchymyn hwn ar gael gan yr Adran Cyfoeth Naturiol, Llywodraeth Cymru, Parc Cathays, Caerdydd, CF10 3NQ ac ar wefan Llywodraeth Cymru yn www.llyw.cymru.