Deddf Gwasanaethau Bysiau (Cymru) 2026

5 Gwasanaethau bysiau lleol: dyletswyddau craidd LL+C

(1) Rhaid i Weinidogion Cymru—

(a) penderfynu ar y gwasanaethau bysiau lleol y maent yn ystyried eu bod yn ofynnol at ddiben sicrhau trafnidiaeth ddiogel, integredig, gynaliadwy, effeithlon ac economaidd yng Nghymru,

(b) cyhoeddi cynllun (i’w alw’n “Cynllun Rhwydwaith Bysiau Cymru”) yn nodi manylion allweddol y gwasanaethau bysiau lleol hynny, ac

(c) i’r graddau y bo’n rhesymol ymarferol, sicrhau bod y gwasanaethau bysiau lleol hynny yn cael eu darparu.

(2) At ddibenion is-adran (1)(b), manylion allweddol gwasanaeth yw—

(a) yn achos gwasanaeth bysiau lleol safonol, y llwybr a’r prif fannau esgyn a mannau disgyn y mae Gweinidogion Cymru yn ystyried eu bod yn ofynnol at ddibenion darparu’r gwasanaeth hwnnw;

(b) yn achos gwasanaeth bysiau lleol hyblyg—

(i) yr ardal ddaearyddol y mae Gweinidogion Cymru yn ystyried ei bod yn ofynnol i’r gwasanaeth hwnnw weithredu ynddi;

(ii) unrhyw rannau o’r llwybr y mae Gweinidogion Cymru yn ystyried ei bod yn ofynnol iddynt fod yn sefydlog, at ddibenion darparu’r gwasanaeth hwnnw;

(iii) unrhyw fannau esgyn neu unrhyw fannau disgyn y mae Gweinidogion Cymru yn ystyried ei bod yn ofynnol iddynt fod yn sefydlog, at ddibenion darparu’r gwasanaeth hwnnw.

(3) Am ddarpariaeth bellach sy’n ymwneud â Chynllun Rhwydwaith Bysiau Cymru, gweler adrannau 6 i 8.

(4) Am eithriad i’r ddyletswydd yn is-adran (1)(c) yn achos gwasanaethau trawsffiniol, gweler adran 20 (gwasanaethau trawsffiniol a’r ddyletswydd i sicrhau bod gwasanaethau’n cael eu darparu).

(5) Pan fo’r adran hon yn ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru sicrhau bod gwasanaeth bysiau lleol yn cael ei ddarparu, cânt sicrhau’r gwasanaeth hwnnw drwy wneud unrhyw un neu ragor o’r canlynol—

(a) ymrwymo i gontract gwasanaeth bysiau lleol mewn perthynas â gwasanaeth bysiau lleol o dan adran 10;

(b) rhoi trwydded mewn perthynas â gwasanaeth bysiau lleol o dan adran 12;

(c) darparu gwasanaeth bysiau lleol o dan adran 18;

(d) dibynnu ar wasanaeth a ddarperir fel y’i disgrifir yn adran 19.

(6) Rhaid i Weinidogion Cymru, cyn diwedd y cyfnod o 12 mis sy’n dechrau â’r diwrnod y caiff y Ddeddf hon y Cydsyniad Brenhinol, osod gerbron Senedd Cymru ddatganiad ar baratoadau i adran 5(1)(c) ddod i rym.

(7) Rhaid i’r datganiad, yn benodol, fynd i’r afael â pharatoadau mewn perthynas â chapasiti sefydliadol.

Gwybodaeth Cychwyn

I1 A. 5(6)(7) mewn grym ar 3.2.2026, gweler a. 48(1)(c)

I2 A. 5(1)(a)(b)(2)(3) mewn grym ar 30.6.2026 gan O.S.C. 2026/109, ergl. 2(a)