Rheoliadau Tribiwnlys Addysg Cymru 2021

Amrywiol

Cyrff GIG – Adroddiadau i’r Tribiwnlys

64.—( 1) Rhaid i gorff GIG y gwnaed argymhelliad iddo gan y Tribiwnlys lunio adroddiad i’r Tribiwnlys cyn diwedd 6 wythnos gan ddechrau â’r dyddiad y gwneir yr argymhelliad.

(2) Rhaid i Ysgrifennydd y Tribiwnlys anfon copi o’r adroddiad at bob parti.

Estyn yr amser

65.—( 1) Yn ddarostyngedig i baragraff (2), caiff y Llywydd, ar gais parti neu ar ysgogiad y Llywydd ei hun, gyfarwyddo bod cyfnod o amser yn y Rheoliadau hyn neu mewn cyfarwyddyd a wneir odanynt, yn cael ei estyn.

(2) Ni chaiff y Llywydd estyn cyfnod o amser yn unol â pharagraff (1) ond os yw’r Llywydd yn ystyried ei bod yn deg ac yn gyfiawn gwneud hynny.

(3) Caiff y Llywydd estyn cyfnod o amser yn ôl unrhyw gyfnod y mae’r Llywydd yn meddwl ei fod yn addas.

(4) Pan fo’r Llywydd wedi estyn cyfnod o amser, rhaid dehongli cyfeiriad at y cyfnod hwnnw o amser yn y Rheoliadau hyn, neu mewn cyfarwyddyd a wneir odanynt, fel pe bai’n gyfeiriad at y cyfnod o amser a estynnwyd felly.

Tynnu’n ôl

66.   Caiff person dynnu apêl neu hawliad yn ôl—

(a) drwy roi hysbysiad i Ysgrifennydd y Tribiwnlys ar unrhyw adeg cyn gwrandawiad, neu

(b) ar lafar mewn gwrandawiad.

Gorchmynion ar gyfer costau a threuliau

67.—( 1) Fel rheol, ni chaiff y Llywydd neu Gadeirydd y panel tribiwnlys a benderfynodd yr achos wneud gorchymyn mewn cysylltiad â chostau a threuliau, ond, yn ddarostyngedig i baragraff (3), caiff wneud gorchymyn o’r fath—

(a) yn erbyn parti os yw’r Llywydd neu’r Cadeirydd o’r farn bod y parti wedi bod yn gyfrifol am weithred neu anweithred amhriodol, afresymol neu esgeulus, neu am unrhyw fethiant i gydymffurfio â chyfarwyddyd, neu am unrhyw oedi y gellid, gyda diwydrwydd, fod wedi ei osgoi, neu fod ymddygiad y parti, wrth wneud neu wrthwynebu’r apêl neu’r hawliad, yn afresymol;

(b) yn erbyn cynrychiolydd os yw’r Llywydd neu’r Cadeirydd o’r farn bod y cynrychiolydd yn gyfrifol am weithred neu anweithred amhriodol, afresymol neu esgeulus, neu am unrhyw fethiant i gydymffurfio â chyfarwyddyd, neu am unrhyw oedi y gellid, gyda diwydrwydd, fod wedi ei osgoi;

(c) yn erbyn parti sydd wedi methu â bod yn bresennol neu gael ei gynrychioli mewn gwrandawiad yr hysbyswyd y parti hwnnw amdano yn briodol;

(d) yn erbyn yr awdurdod lleol, corff llywodraethu’r SAB neu’r corff cyfrifol pan na fo wedi cyflwyno datganiad achos o dan reoliad 19;

(e) yn erbyn yr awdurdod lleol, corff llywodraethu’r SAB neu’r corff cyfrifol pan fo’r Llywydd neu’r Cadeirydd yn ystyried bod y penderfyniad a herir yn afresymol.

(2) Caniateir gwneud unrhyw orchymyn mewn cysylltiad â chostau a threuliau—

(a) mewn perthynas ag unrhyw gostau a threuliau yr eir iddynt, neu unrhyw lwfansau a delir, neu

(b) mewn perthynas â’r cyfan, neu unrhyw ran, o unrhyw lwfans (ac eithrio lwfansau a delir i aelodau o’r Tribiwnlys) a delir gan Weinidogion Cymru i unrhyw berson at ddibenion presenoldeb person mewn gwrandawiad Tribiwnlys neu mewn cysylltiad â’r presenoldeb hwnnw.

(3) Caniateir gwneud gorchymyn ar gyfer costau ar gais parti neu ar ysgogiad y Llywydd neu’r Cadeirydd ei hun.

(4) Rhaid i barti sy’n gwneud cais am orchymyn o dan baragraff (3)—

(a) cyflwyno cais ysgrifenedig a rhestr o’r costau a hawlir i Ysgrifennydd y Tribiwnlys, a

(b) cyflwyno copi o’r cais a’r rhestr o gostau i’r person y bwriedir gwneud y gorchymyn yn ei erbyn.

(5) Caniateir gwneud cais am orchymyn o dan baragraff (3) ar unrhyw adeg yn ystod yr apêl neu’r hawliad ond ni chaniateir ei wneud yn hwyrach nag 28 o ddiwrnodau gan ddechrau â’r dyddiad—

(a) pan ddyroddodd y panel tribiwnlys yr hysbysiad o benderfyniad a oedd yn cofnodi’r penderfyniad a oedd yn penderfynu’n derfynol ar yr holl faterion yn yr apêl neu’r hawliad,

(b) ar ôl tynnu’n ôl yr apêl neu’r hawliad, pan wnaeth y panel tribiwnlys orchymyn a oedd yn gwrthod yr apêl neu’r hawliad, neu

(c) yn dilyn ildiad yr awdurdod lleol i’r apêl, pan ddyroddodd y panel tribiwnlys yr hysbysiad o benderfyniad.

(6) Yn achos cais am orchymyn o dan baragraff (3)—

(a) rhaid i’r Llywydd neu’r Cadeirydd ei wrthod os yw parti yn gofyn i’r Tribiwnlys ystyried mater sydd y tu allan i’w bwerau;

(b) caiff y Llywydd neu’r Cadeirydd ei wrthod yn gyfan gwbl neu’n rhannol os, ym marn y Llywydd neu’r Cadeirydd, nad oes siawns resymol i’r cais cyfan hwnnw neu’r rhan honno lwyddo.

(7) Oni wrthodir cais am orchymyn o dan baragraff (6), rhaid ei benderfynu ar ôl rhoi cyfle i’r parti a’r person y bwriedir gwneud y gorchymyn ei erbyn i gael eu clywed gan y Llywydd neu’r Cadeirydd.

(8) Os gwneir gorchymyn o dan baragraff (3), caiff y Llywydd neu’r Cadeirydd roi cyfarwyddydau y mae rhaid cydymffurfio â hwy cyn neu yn ystod y gwrandawiad costau.

(9) Os yw parti yn methu â chydymffurfio â chyfarwyddyd a roddir o dan baragraff (8), caiff y Llywydd neu’r Cadeirydd ystyried y ffaith honno wrth benderfynu pa un ai i wneud gorchymyn ar gyfer costau.

(10) Caiff gorchymyn o dan baragraff (3) ei gwneud yn ofynnol i’r parti neu’r cynrychiolydd y gwneir y gorchymyn yn ei erbyn dalu i barti naill ai swm penodedig mewn cysylltiad â’r costau a’r treuliau y mae’r parti arall hwnnw yn mynd iddynt mewn cysylltiad â’r apêl neu’r hawliad, neu’r cyfan neu ran o’r costau hynny, fel y’u hasesir, os na chytunir arnynt fel arall.

(11) Rhaid i orchymyn o dan y rheoliad hwn ar gyfer asesu costau ganiatáu i’r llys sirol wneud asesiad manwl o gostau yn unol â Rheolau Trefniadaeth Sifil 1998, naill ai ar y sail safonol neu, os pennir hynny yn y gorchymyn, ar sail indemniad.

Pŵer i arfer swyddogaethau’r Llywydd a’r Cadeirydd

68.—( 1) Caiff Cadeirydd arfer unrhyw swyddogaeth y mae’n ofynnol i’r Llywydd ei harfer, neu yr awdurdodir y Llywydd i’w harfer, o dan y Rheoliadau hyn.

(2) Pan, yn unol â pharagraff (1)—

(a) bo’n ofynnol i Gadeirydd ddewis Cadeirydd i banel tribiwnlys, caiff Cadeirydd ddewis ei hunan;

(b) bo Cadeirydd yn gwneud penderfyniad, mae rheoliadau 53 a 55 yn gymwys mewn perthynas â’r penderfyniad hwnnw fel pe baent yn cyfeirio at Gadeirydd yn lle’r Llywydd.

(3) Yn ddarostyngedig i reoliad 73(6), os bydd farw’r Cadeirydd neu os â’n analluog, neu os yw’n peidio â bod yn aelod o’r panel cadeirydd cyfreithiol, yn dilyn penderfyniad o’r panel tribiwnlys, caiff y Llywydd neu Gadeirydd arall a benodir o’r panel cadeirydd cyfreithiol arfer swyddogaethau’r Cadeirydd.

Pŵer i arfer swyddogaethau aelod o’r panel mewn perthynas ag adolygiad

69.—( 1) Os bydd farw aelod o’r panel tribiwnlys ac eithrio’r Cadeirydd, neu os â’n analluog, neu os yw person yn peidio â bod yn aelod o’r panel lleyg, yn dilyn penderfyniad o’r panel tribiwnlys, caiff y ddau aelod arall o’r panel ymgymryd â swyddogaethau’r panel tribiwnlys mewn perthynas ag unrhyw adolygiad o benderfyniad.

(2) Nid yw’r rheoliad hwn yn gymwys i banel tribiwnlys—

(a) a gyfansoddir o ddau aelod;

(b) yr awdurdodir unrhyw berson i weithredu yn lle’r Cadeirydd ynddo yn unol â rheoliad 68.

Ysgrifennydd y Tribiwnlys

70.   Caiff aelod arall o staff y Tribiwnlys a awdurdodir gan y Llywydd gyflawni unrhyw un neu ragor o swyddogaethau Ysgrifennydd y Tribiwnlys.

Y Gofrestr

71.—( 1) Rhaid i Ysgrifennydd y Tribiwnlys gadw Cofrestr o’r apelau a’r hawliadau a gofrestrir gan y Tribiwnlys.

(2) Rhaid gwneud cofnod yn y Gofrestr o bob apêl a hawliad a gofrestrir, a rhaid i’r cofnod ym mhob achos gynnwys y manylion a ganlyn pan fo’n briodol—

(a) enwau a chyfeiriadau’r partïon,

(b) manylion cryno am natur yr apêl neu’r hawliad,

(c) dyddiad unrhyw wrandawiad, gan gynnwys unrhyw wrandawiad ar faterion rhagarweiniol neu gysylltiedig, a phan fo’n briodol, natur y gwrandawiad,

(d) manylion unrhyw gyfarwyddydau neu orchmynion a ddyroddir,

(e) y ddogfen y cofnodwyd penderfyniad y panel tribiwnlys ynddi o dan reoliad 52(3), ac

(f) a yw’r apêl neu’r hawliad wedi ei thynnu neu ei dynnu yn ôl.

(3) Caniateir cadw’r Gofrestr neu unrhyw ran ohoni ar ffurf electronig.

Cyhoeddi

72.—( 1) Caiff y Llywydd wneud unrhyw drefniadau y mae’r Llywydd yn ystyried eu bod yn briodol ar gyfer cyhoeddi penderfyniadau’r panel tribiwnlys.

(2) Caniateir cyhoeddi penderfyniadau yn electronig.

(3) Caniateir cyhoeddi penderfyniad ar ffurf sydd wedi ei golygu, neu’n ddarostyngedig i unrhyw ddileadau, pan fo’r Llywydd yn ystyried bod hynny’n briodol, ar ôl rhoi sylw i—

(a) yr angen i ddiogelu lles a buddiannau’r plentyn, y person ifanc, neu unrhyw berson arall,

(b) yr angen i barchu bywyd preifat unrhyw berson, neu

(c) unrhyw sylwadau ar y mater a ddarparwyd yn ysgrifenedig gan unrhyw berson i’r Llywydd neu’r panel tribiwnlys ar unrhyw adeg cyn cyhoeddi, o dan y trefniadau a wneir o dan baragraff (1).

(4) Rhaid cyhoeddi penderfyniad y panel tribiwnlys mewn modd a fydd yn sicrhau bod enw’r plentyn neu’r person ifanc yn parhau’n anhysbys.

Afreoleidd-dra

73.—( 1) Ni chaiff afreoleidd-dra, sy’n deillio o fethiant i gydymffurfio ag unrhyw ddarpariaeth yn y Rheoliadau hyn, o gyfarwyddyd ymarfer(1), neu o unrhyw gyfarwyddyd gan y Llywydd neu’r panel tribiwnlys cyn i’r panel tribiwnlys wneud ei benderfyniad beri, ynddo’i hun, fod yr achos yn ddi-rym.

(2) Pan fo unrhyw afreoleidd-dra o’r fath yn dod i sylw’r panel tribiwnlys, caiff y panel tribiwnlys, os yw’n ystyried y gall unrhyw berson fod wedi ei ragfarnu gan yr afreoleidd-dra, roi unrhyw gyfarwyddydau y mae’n meddwl eu bod yn gyfiawn, cyn gwneud ei benderfyniad i gywiro’r afreoleidd-dra.

(3) Caiff y Cadeirydd neu’r Llywydd (yn ôl y digwydd), ar unrhyw adeg, gywiro camgymeriadau clercol mewn unrhyw ddogfen sy’n cofnodi cyfarwyddyd neu benderfyniad y panel tribiwnlys neu gyfarwyddyd neu benderfyniad y Llywydd a luniwyd gan neu ar ran y Tribiwnlys, neu wallau mewn dogfennau o’r fath a achoswyd gan lithriadau neu hepgoriadau damweiniol, drwy gyfrwng tystysgrif a lofnodir gan y Cadeirydd neu’r Llywydd.

(4) Rhaid i Ysgrifennydd y Tribiwnlys, cyn gynted ag y bo’n ymarferol, anfon copi at bob parti o unrhyw ddogfen gywiredig sy’n cynnwys rhesymau dros benderfyniad y panel tribiwnlys.

(5) Pan fo person wedi penodi cynrychiolydd yn unol â rheoliad 16, rhaid i Ysgrifennydd y Tribiwnlys (er gwaethaf rheoliad 13(11)(a)) anfon copi o’r ddogfen y cyfeirir ati ym mharagraff (4) at y person yn ogystal ag at y cynrychiolydd.

(6) Pan fo’r Rheoliadau hyn yn ei gwneud yn ofynnol i’r Cadeirydd lofnodi dogfen, ond na all y Cadeirydd wneud hynny oherwydd marwolaeth neu analluedd, rhaid i aelodau eraill y panel tribiwnlys lofnodi’r ddogfen ac ardystio na all y Cadeirydd ei llofnodi.

Profi dogfennau ac ardystio penderfyniadau

74.—( 1) Mae dogfen sy’n honni bod yn ddogfen a ddyroddwyd gan Ysgrifennydd y Tribiwnlys ar ran y Llywydd neu’r panel tribiwnlys, oni phrofir i’r gwrthwyneb, i’w hystyried yn ddogfen a ddyroddwyd felly.

(2) Mae dogfen sy’n honni ei bod wedi ei hardystio gan Ysgrifennydd y Tribiwnlys fel copi gwir o ddogfen sy’n cynnwys penderfyniad y panel tribiwnlys, oni phrofir i’r gwrthwyneb, yn dystiolaeth ddigonol o gynnwys y ddogfen honno.

Y dull o anfon, rhoi neu gyflwyno hysbysiadau a dogfennau

75.—( 1) Rhaid i hysbysiad a roddir o dan y Rheoliadau hyn fod yn ysgrifenedig, a rhaid i barti y mae’r Rheoliadau hyn yn ei gwneud yn ofynnol iddo hysbysu Ysgrifennydd y Tribiwnlys am fater, wneud hynny yn ysgrifenedig.

(2) Rhaid i hysbysiadau a dogfennau i’w darparu o dan y Rheoliadau hyn gael—

(a) eu hanfon drwy’r post rhagdaledig at Ysgrifennydd y Tribiwnlys neu eu danfon â llaw i swyddfa’r Tribiwnlys neu i unrhyw swyddfa arall y mae Ysgrifennydd y Tribiwnlys yn hysbysu’r partïon amdani,

(b) eu hanfon drwy e-bost i’r cyfeiriad a bennir ar gyfer y Tribiwnlys, neu

(c) eu hanfon neu eu danfon drwy unrhyw ddull arall a ganiateir neu a gyfarwyddir gan y Tribiwnlys.

(3) Ni chaiff parti sy’n anfon hysbysiad neu ddogfen i’r Tribiwnlys drwy e-bost drin yr hysbysiad neu’r ddogfen fel pe bai wedi ei ddanfon neu ei danfon oni cheir cydnabyddiaeth o hynny gan y Tribiwnlys.

(4) Yn ddarostyngedig i baragraff (5), os yw parti yn darparu cyfeiriad e-bost neu fanylion eraill ar gyfer cyflwyno hysbysiadau neu ddogfennau iddo, rhaid i’r parti hwnnw dderbyn danfon dogfennau ato drwy’r dull hwnnw.

(5) Os yw parti yn rhoi gwybod i’r Tribiwnlys ac i’r parti arall na chaniateir defnyddio dull cyfathrebu penodol, ac eithrio’r post rhagdaledig neu ddanfon â llaw, i ddarparu dogfennau i’r parti hwnnw, ni chaniateir defnyddio’r dull cyfathrebu hwnnw.

(6) Os yw’r Tribiwnlys neu barti yn anfon dogfen at barti neu i’r Tribiwnlys drwy e-bost neu unrhyw ddull cyfathrebu electronig arall, caiff y derbynnydd ofyn i’r anfonwr ddarparu copi caled o’r ddogfen i’r derbynnydd. Rhaid i’r derbynnydd wneud cais o’r fath cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl cael y ddogfen yn electronig.

(7) Caiff y Tribiwnlys a phob parti gymryd mai’r cyfeiriad a ddarperir gan barti neu gynrychiolydd yw’r cyfeiriad y mae rhaid anfon neu ddanfon dogfennau iddo, ac y bydd yn parhau felly, oni chânt hysbysiad ysgrifenedig i’r gwrthwyneb.

(8) Caniateir i’r hysbysiadau a’r dogfennau y mae’r Rheoliadau hyn yn awdurdodi’r Llywydd, y panel tribiwnlys neu Ysgrifennydd y Tribiwnlys i’w hanfon, neu’n ei gwneud yn ofynnol iddo anfon, gael eu hanfon (yn ddarostyngedig i baragraff (10)), naill ai drwy’r post dosbarth cyntaf neu e-bost, neu drwy eu danfon—

(a) yn achos parti—

(i) i gyfeiriad y parti hwnnw ar gyfer cyflwyno a bennir yn y cais apelio neu’r cais hawlio neu mewn ateb ysgrifenedig neu mewn hysbysiad o dan baragraff (9), neu

(ii) os nad oes cyfeiriad ar gyfer cyflwyno wedi ei bennu felly, i’r cyfeiriad diwethaf sy’n hysbys ar gyfer y parti hwnnw, a

(b) yn achos unrhyw berson arall, i breswylfa neu fan busnes y person hwnnw, neu, os yw’r person yn gorfforaeth, i swyddfa gofrestredig neu brif swyddfa’r gorfforaeth.

(9) Caiff parti, ar unrhyw adeg, drwy roi hysbysiad i Ysgrifennydd y Tribiwnlys newid cyfeiriad y parti hwnnw ar gyfer cyflwyno o dan y Rheoliadau hyn.

(10) Rhaid defnyddio’r gwasanaeth danfon cofnodedig yn lle’r post dosbarth cyntaf i gyflwyno gwŷs a ddyroddir o dan reoliad 45, sy’n gwneud presenoldeb tyst yn ofynnol.

(11) Rhaid cymryd bod hysbysiad neu ddogfen a anfonwyd gan y Tribiwnlys drwy’r post dosbarth cyntaf yn unol â’r Rheoliadau hyn, ac nas dychwelwyd i’r Tribiwnlys, wedi ei gael neu ei chael gan y derbynnydd ar yr ail ddiwrnod gwaith ar ôl y dyddiad postio, oni ddangosir i’r gwrthwyneb.

(12) Rhaid tybio, oni ddangosir i’r gwrthwyneb, mai’r dyddiad a ddangosir yn y marc post ar yr amlen sy’n cynnwys yr hysbysiad neu’r ddogfen yw’r dyddiad postio.

(13) Rhaid cymryd bod hysbysiad neu ddogfen a anfonir gan y Tribiwnlys at barti drwy ddefnyddio e-bost wedi ei ddanfon neu ei danfon pan geir yr hysbysiad neu’r ddogfen ar ffurf ddarllenadwy.

(14) Pan na ellir, am unrhyw reswm digonol, gyflwyno unrhyw ddogfen neu hysbysiad yn y dull a ragnodir o dan y rheoliad hwn, caiff y Llywydd neu’r panel tribiwnlys hepgor y cyflwyno, neu wneud gorchymyn ar gyfer cyflwyno mewn unrhyw ddull arall y mae’r Llywydd neu’r panel tribiwnlys yn barnu ei fod yn briodol, a rhaid bod cyflwyno yn y dull arall hwnnw yn cael yr un effaith â chyflwyno yn y dull a ragnodir o dan y rheoliad hwn.

Cyfrifo amser

76.—( 1) Rhaid i weithred y mae’r Rheoliadau hyn, cyfarwyddyd ymarfer neu gyfarwyddyd yn ei gwneud yn ofynnol iddi gael ei gwneud ar ddiwrnod penodol neu erbyn diwrnod penodol gael ei gwneud erbyn 5pm ar y diwrnod hwnnw.

(2) Os yw’r amser a bennir gan y Rheoliadau hyn, gan gyfarwyddyd ymarfer neu gan gyfarwyddyd ar gyfer gwneud unrhyw weithred yn gorffen ar ddiwrnod nad yw’n ddiwrnod gwaith, mae’r weithred wedi ei gwneud mewn pryd os yw wedi ei gwneud ar y diwrnod gwaith canlynol.

(3) Os yw’r amser ar gyfer cychwyn achos drwy ddarparu’r cais apelio neu’r cais hawlio i’r Tribiwnlys o dan reoliad 10 yn gorffen ar ddiwrnod yn y cyfnod sy’n dechrau â 25 Rhagfyr ac sy’n dod i ben ag 1 Ionawr, neu ar unrhyw ddiwrnod ym mis Awst—

(a) mae’r cais apelio neu’r cais hawlio wedi ei ddarparu mewn pryd os yw’r Tribiwnlys yn ei gael ar y diwrnod gwaith cyntaf ar ôl 1 Ionawr neu 31 Awst, fel y bo’n briodol, a

(b) ni chaniateir cynnwys y diwrnodau yn y cyfnod sy’n dechrau â 25 Rhagfyr ac sy’n dod i ben ag 1 Ionawr nac unrhyw ddiwrnod ym mis Awst wrth gyfrifo’r amser erbyn pryd y mae rhaid gwneud unrhyw weithred arall.

(4) Nid yw paragraff (3)(b) yn gymwys pan fo’r Tribiwnlys yn cyfarwyddo bod rhaid i weithred gael ei gwneud erbyn dyddiad penodedig neu ar y dyddiad hwnnw.

Llofnodi dogfennau

77.   Pan fo’r Rheoliadau hyn yn ei gwneud yn ofynnol i ddogfen gael ei llofnodi, mae’r gofyniad hwnnw wedi ei fodloni—

(a) os yw’r llofnod wedi ei ysgrifennu, neu

(b) yn achos dogfen a gyfathrebir yn electronig yn unol â’r Rheoliadau hyn, gan lofnod electronig y person y mae’n ofynnol iddo ei llofnodi.

(1)

Gweler adran 61(2) o Ddeddf Cymru 2017 (p. 4) am bwerau i wneud cyfarwyddydau ymarfer.