2021 Rhif 297 (Cy. 74) (C. 9)
Llywodraeth Leol, Cymru

Gorchymyn Deddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 (Cychwyn Rhif 2 a Darpariaethau Arbed) 2021

Gwnaed
Mae Gweinidogion Cymru yn gwneud y Gorchymyn a ganlyn drwy arfer y pŵer a roddir iddynt gan adran 175(7) ac (8) o Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 20211.

Enwi a dehongli1.

(1)

Enw’r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Deddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 (Cychwyn Rhif 2 a Darpariaethau Arbed) 2021.

(2)

Yn y Gorchymyn hwn—

mae i “arolygiad arbennig” (“special inspection”) yr un ystyr ag yn adran 21(10) o Fesur 2009;

ystyr “awdurdod Parc Cenedlaethol” (“National Park authority”) yw awdurdod Parc Cenedlaethol ar gyfer Parc Cenedlaethol yng Nghymru;

ystyr “Deddf 2021” (“the 2021 Act”) yw Deddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021;

ystyr “Mesur 2009” (“the 2009 Measure”) yw Mesur Llywodraeth Leol (Cymru) 20092;

mae i “prif gyngor” (“principal council”) yr un ystyr ag yn adran 171(1) o Ddeddf 2021;

ystyr “trefniant cydlafurio” (“collaboration arrangement”) yw unrhyw drefniant, unrhyw drafodiad, neu unrhyw gytundeb arall a wnaed yn unol ag unrhyw un o’r pwerau a restrir yn adran 9(2) o Fesur 2009.

(3)

At ddibenion erthyglau 4 a 6, mae arolygiad arbennig yn cychwyn—

(a)

ar yr adeg y mae Archwilydd Cyffredinol Cymru yn hysbysu prif gyngor o dan adran 21(7)(a) o Fesur 2009, neu

(b)

mewn achosion pan fo Gweinidogion Cymru wedi gofyn i Archwilydd Cyffredinol Cymru i gynnal arolygiad yn unol ag adran 21(4) o Fesur 2009, ar yr adeg y gwneir y cais hwnnw.

Y darpariaethau sy’n dod i rym ar 1 Ebrill 20212.

Daw’r darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2021 i rym ar 1 Ebrill 2021, i’r graddau nad ydynt eisoes mewn grym—

(a)

adrannau 89 i 91;

(b)

adrannau 95 i 115;

(c)

Pennod 3 o Ran 6;

(d)

Rhan 7;

(e)

adran 159;

(f)

adran 169;

(g)

Atodlen 1, ac eithrio’r darpariaethau sydd i ddod i rym ar 6 Mai 2022 yn unol ag adran 175(6)(b) o Ddeddf 2021;

(h)

Atodlen 10;

(i)

Atodlen 11;

(j)

Atodlen 12.

Y darpariaethau sy’n dod i rym ar 5 Mai 20223.

Daw’r darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2021 i rym ar 5 Mai 2022—

(a)

adrannau 92 a 93;

(b)

Pennod 2 o Ran 6.

Arbedion: parhau i gymhwyso Mesur 2009 mewn perthynas â phrif gynghorau4.

(1)

Er bod adran 113 o Ddeddf 2021 yn dod i rym (yn rhinwedd erthygl 2(b)), nid yw’r diwygiadau a wnaed gan y ddarpariaeth honno yn cael unrhyw effaith (ac mae Mesur 2009 yn parhau i fod yn gymwys fel pe na bai adran 113 wedi dod i rym) mewn perthynas ag—

(a)

trefniant cydlafurio yr ymrwymwyd iddo, neu y cytunwyd iddo, cyn 1 Ebrill 2021, pan fo o leiaf un o’r partïon yn brif gyngor;

(b)

dyletswydd prif gyngor i wneud trefniadau yn unol ag adran 15 o Fesur 2009 ar gyfer cyhoeddi—

(i)

yr wybodaeth a ddisgrifir yn is-adran (2) o’r adran honno i’r graddau y mae’n ymwneud â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020;

(ii)

crynodeb o unrhyw adroddiad y cyfeirir ato yn is-adran (4) o’r adran honno mewn cysylltiad ag arolygiad arbennig o’r awdurdod a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021 (pa un a ddyroddwyd yr adroddiad cyn y dyddiad hwnnw ai peidio);

(c)

dyletswydd Archwilydd Cyffredinol Cymru i gynnal archwiliad o dan adran 17 o Fesur 2009 at ddiben penderfynu a yw prif gyngor, yn ystod y flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020, wedi cyflawni ei ddyletswyddau o dan adran 15(1) i (5) o Fesur 2009, ac i ba raddau y mae’r awdurdod, yn ystod y flwyddyn honno, wedi gweithredu yn unol ag unrhyw ganllawiau a ddyroddwyd o dan adran 15(8);

(d)

dyletswydd Archwilydd Cyffredinol Cymru i ddyroddi, yn ystod y flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2021, adroddiad neu adroddiadau o dan adran 19(1) o Fesur 2009 mewn cysylltiad â phob prif gyngor—

(i)

sy’n ardystio, yn unol ag is-adran (1)(a) o’r adran honno, bod yr Archwilydd Cyffredinol wedi cynnal archwiliad o dan adran 17 mewn cysylltiad â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020;

(ii)

sy’n datgan, yn unol ag is-adran (1)(b) o’r adran honno, a yw’r Archwilydd Cyffredinol, o ganlyniad i’r archwiliad hwnnw, yn credu—

(aa)

bod yr awdurdod wedi cyflawni ei ddyletswyddau o dan adran 15(1) i (5) o Fesur 2009, a

(bb)

bod yr awdurdod wedi gweithredu yn unol ag unrhyw ganllawiau a ddyroddwyd o dan adran 15(8);

(iii)

sy’n argymell, os yw’r Archwilydd Cyffredinol yn credu ei bod yn briodol yng ngoleuni’r archwiliad hwnnw, unrhyw un neu ragor o’r materion a nodir yn adran 19(1)(f), (g) neu (h)3 o Fesur 2009;

(e)

dyletswydd Archwilydd Cyffredinol Cymru i anfon copi o adroddiad a grybwyllir yn is-baragraff (d) yn unol ag adran 19(2) a (3) o Fesur 2009 ac unrhyw orchymyn a wnaed gan Weinidogion Cymru o dan is-adran (3)(b) o’r adran honno;

(f)

pŵer Gweinidogion Cymru i ddyroddi cyfarwyddyd o dan adran 19(4) o Fesur 2009 mewn perthynas ag adroddiad a grybwyllir yn is-baragraff (d);

(g)

dyletswydd prif gyngor i ymateb i adroddiad a grybwyllir yn is-baragraff (d) yn unol ag adran 20(1) i (3) a (5) o Fesur 2009 (ac mae is-adran (6) o’r adran honno yn parhau i gael effaith at y dibenion hynny);

(h)

pwerau a dyletswyddau Archwilydd Cyffredinol Cymru o dan adran 21 o Fesur 2009 mewn cysylltiad ag arolygiad arbennig o brif gyngor a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021;

(i)

pwerau a dyletswyddau Archwilydd Cyffredinol Cymru i ddyroddi, cyhoeddi, ac anfon copïau o adroddiad o dan adran 22 o Fesur 2009 mewn cysylltiad ag arolygiad arbennig o brif gyngor a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021, yn unol ag is-adrannau (2), (3) a (5) o’r adran honno;

(j)

graddfeydd ffioedd a ragnodir gan Swyddfa Archwilio Cymru o dan adran 27 o Fesur 2009 mewn cysylltiad ag—

(i)

arolygiad arbennig o brif gyngor a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021, neu

(ii)

archwiliad o brif gyngor a gynhaliwyd o dan adran 17 o Fesur 2009 mewn perthynas â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020;

(k)

pwerau a dyletswyddau prif gyngor a Swyddfa Archwilio Cymru o dan adran 27(3), (4) a (4A) mewn cysylltiad ag—

(i)

arolygiad arbennig o brif gyngor a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021, neu

(ii)

archwiliad o brif gyngor a gynhaliwyd o dan adran 17 o Fesur 2009 mewn perthynas â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020;

(l)

unrhyw gymorth neu gynhorthwy a ddarperir i brif gyngor o dan adran 28 o Fesur 2009 ar 1 Ebrill 2021, ac mae adran 28 yn parhau i gael effaith mewn cysylltiad ag unrhyw gymorth neu gynhorthwy o’r fath ar ôl 1 Ebrill 2021;

(m)

unrhyw gyfarwyddyd a roddwyd i brif gyngor o dan adran 29 o Fesur 2009 cyn 1 Ebrill 2021, ac mae adran 29 yn parhau i gael effaith mewn cysylltiad ag unrhyw gyfarwyddyd o’r fath ar ôl 1 Ebrill 2021;

(n)

unrhyw gyfarwyddyd a roddwyd i brif gyngor o dan adran 30 o Fesur 2009 cyn 1 Ebrill 2021, ac mae adran 30 yn parhau i gael effaith mewn perthynas ag unrhyw gyfarwyddyd o’r fath ar ôl 1 Ebrill 2021.

(2)

Er bod adran 113 o Ddeddf 2021 yn dod i rym (yn rhinwedd erthygl 2(b)), mae’r diffiniad o “pwerau cydlafurio” sydd wedi ei gynnwys yn adran 11 o Fesur 2009 yn parhau i gael effaith at ddiben erthygl 4(1)(b), fel pe na bai adran 113 wedi dod i rym.

Arbedion: rhannu gwybodaeth5.

(1)

Er bod adran 113 o Ddeddf 2021 yn dod i rym (yn rhinwedd erthygl 2(b)), mae adrannau 33 a 34 o Fesur 2009 yn parhau i gael effaith, fel pe na bai adran 113 wedi dod i rym, at ddiben rhannu gwybodaeth a dogfennau—

(a)

a gafwyd gan Archwilydd Cyffredinol Cymru neu a ddangoswyd iddo wrth arfer swyddogaethau o dan adrannau 17 a 19 o Fesur 2009 mewn perthynas â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020, neu

(b)

at ddiben arfer gan Archwilydd Cyffredinol Cymru y swyddogaethau hynny mewn perthynas â’r flwyddyn ariannol honno.

(2)

At y diben a ddisgrifir ym mharagraff (1), mae’r darpariaethau a ganlyn yn parhau i gael effaith fel pe na bai adran 113 o Ddeddf 2021 wedi dod i rym—

(a)

y diffiniadau o “rheoleiddwyr perthnasol” a “swyddogaethau perthnasol” sydd wedi eu cynnwys yn adran 16 o Fesur 2009;

(b)

swyddogaethau Archwilydd Cyffredinol Cymru a grybwyllir yn adran 23(7)(b) o Fesur 2009.

Arbedion: parhau i gymhwyso Mesur 2009 mewn perthynas ag awdurdodau Parciau Cenedlaethol6.

(1)

Er bod adran 169 o Ddeddf 2021 yn dod i rym (yn rhinwedd erthygl 2(f)), nid yw’r diwygiadau a wnaed gan y ddarpariaeth honno yn cael unrhyw effaith (ac mae Mesur 2009 yn parhau i fod yn gymwys fel pe na bai adran 169 wedi dod i rym) mewn perthynas ag—

(a)

trefniant cydlafurio yr ymrwymwyd iddo, neu y cytunwyd iddo, cyn 1 Ebrill 2021, pan fo o leiaf un o’r partïon yn awdurdod Parc Cenedlaethol;

(b)

dyletswydd awdurdod Parc Cenedlaethol i wneud trefniadau yn unol ag adran 15 o Fesur 2009 ar gyfer cyhoeddi—

(i)

yr wybodaeth a ddisgrifir yn is-adran (2) o’r adran honno i’r graddau y mae’n ymwneud â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020;

(ii)

crynodeb o unrhyw adroddiad y cyfeirir ato yn is-adran (4) o’r adran honno mewn cysylltiad ag arolygiad arbennig o’r awdurdod a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021 (pa un a gyhoeddwyd yr adroddiad cyn y dyddiad hwnnw ai peidio);

(c)

dyletswydd Archwilydd Cyffredinol Cymru i gynnal archwiliad o dan adran 17 o Fesur 2009 at ddiben penderfynu a yw awdurdod Parc Cenedlaethol, yn ystod y flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020, wedi cyflawni ei ddyletswyddau o dan adran 15(1) i (5) o Fesur 2009, ac i ba raddau y mae’r awdurdod wedi gweithredu yn ystod y flwyddyn honno yn unol ag unrhyw ganllawiau a ddyroddwyd o dan adran 15(8);

(d)

dyletswydd Archwilydd Cyffredinol Cymru i ddyroddi, yn ystod y flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2021, adroddiad neu adroddiadau o dan adran 19(1) o Fesur 2009 mewn cysylltiad â phob awdurdod Parc Cenedlaethol—

(i)

sy’n ardystio bod yr Archwilydd Cyffredinol, yn unol ag is-adran (1)(a) o’r adran honno, wedi cynnal archwiliad o dan adran 17 mewn cysylltiad â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020;

(ii)

sy’n datgan, yn unol ag is-adran (1)(b) o’r adran honno, a yw’r Archwilydd Cyffredinol, o ganlyniad i’r archwiliad hwnnw, yn credu—

(aa)

bod yr awdurdod wedi cyflawni ei ddyletswyddau o dan adran 15(1) i (5) o Fesur 2009, a

(bb)

bod yr awdurdod wedi gweithredu yn unol ag unrhyw ganllawiau a ddyroddwyd o dan adran 15(8);

(iii)

sy’n argymell, os yw’r Archwilydd Cyffredinol yn credu ei bod yn briodol yng ngoleuni’r archwiliad hwnnw, unrhyw un neu ragor o’r materion a nodir yn adran 19(1)(f), (g) neu (h)4 o Fesur 2009;

(e)

dyletswydd Archwilydd Cyffredinol Cymru i anfon copi o adroddiad a grybwyllir yn is-baragraff (d) yn unol ag adran 19(2) a (3) o Fesur 2009 ac unrhyw orchymyn a wnaed gan Weinidogion Cymru o dan is-adran (3)(b) o’r adran honno;

(f)

pŵer Gweinidogion Cymru i roi cyfarwyddyd o dan adran 19(4) o Fesur 2009 mewn perthynas ag adroddiad a grybwyllir yn is-baragraff (d);

(g)

dyletswydd awdurdod Parc Cenedlaethol i ymateb i adroddiad a grybwyllir yn is-baragraff (d) yn unol ag adran 20(1) i (3) a (5) o Fesur 2009 (ac mae is-adran (6) o’r adran honno yn parhau i gael effaith at y dibenion hynny);

(h)

pwerau a dyletswyddau Archwilydd Cyffredinol Cymru o dan adran 21 o Fesur 2009 mewn cysylltiad ag arolygiad arbennig o awdurdod Parc Cenedlaethol a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021;

(i)

pwerau a dyletswyddau Archwilydd Cyffredinol Cymru i ddyroddi, cyhoeddi, ac anfon copïau o adroddiad o dan adran 22 o Fesur 2009 mewn cysylltiad ag arolygiad arbennig o awdurdod Parc Cenedlaethol a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021, yn unol ag is-adrannau (2) a (3) o’r adran honno;

(j)

graddfeydd ffioedd a ragnodir gan Swyddfa Archwilio Cymru o dan adran 27 o Fesur 2009 mewn cysylltiad ag—

(i)

arolygiad arbennig o awdurdod Parc Cenedlaethol a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021, neu

(ii)

archwiliad o awdurdod Parc Cenedlaethol a gynhaliwyd o dan adran 17 o Fesur 2009 mewn perthynas â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020;

(k)

pwerau a dyletswyddau awdurdod Parc Cenedlaethol a Swyddfa Archwilio Cymru o dan adran 27(3), (4) a (4A) mewn cysylltiad â—

(i)

arolygiad arbennig o awdurdod Parc Cenedlaethol a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021, neu

(ii)

archwiliad o awdurdod Parc Cenedlaethol a gynhaliwyd o dan adran 17 o Fesur 2009 mewn perthynas â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020;

(l)

unrhyw gymorth neu gynhorthwy a ddarperir i awdurdod Parc Cenedlaethol o dan adran 28 o Fesur 2009 ar 1 Ebrill 2021, ac mae adran 28 yn parhau i gael effaith mewn cysylltiad ag unrhyw gymorth neu gynhorthwy o’r fath ar ôl 1 Ebrill 2021;

(m)

unrhyw gyfarwyddyd a roddwyd i awdurdod Parc Cenedlaethol o dan adran 29 o Fesur 2009 cyn 1 Ebrill 2021, ac mae adran 29 yn parhau i gael effaith mewn cysylltiad ag unrhyw gyfarwyddyd o’r fath ar ôl 1 Ebrill 2021;

(n)

unrhyw gyfarwyddyd a roddwyd i awdurdod Parc Cenedlaethol o dan adran 30 o Fesur 2009 cyn 1 Ebrill 2021, ac mae adran 30 yn parhau i gael effaith mewn perthynas ag unrhyw gyfarwyddyd o’r fath ar ôl 1 Ebrill 2021.

(2)

Er bod adran 169 o Ddeddf 2021 yn dod i rym (yn rhinwedd erthygl 2(f)), mae’r diffiniad o “pwerau cydlafurio” sydd wedi ei gynnwys yn adran 11 o Fesur 2009 yn parhau i gael effaith at ddiben erthygl 6(1)(b), fel pe na bai adran 169 wedi dod i rym.

Arbedion: pwerau a dyletswyddau arolygwyr7.

Er bod adrannau 113 a 169 o Ddeddf 2021 yn dod i rym (yn rhinwedd erthygl 2(b) ac (f)), mae adran 26 o Fesur 2009 yn parhau i gael effaith, fel pe na bai adrannau 113 a 169 wedi dod i rym, at ddiben—

(a)

arolygiad arbennig o brif gyngor neu awdurdod Parc Cenedlaethol a gychwynnwyd cyn 1 Ebrill 2021, neu

(b)

archwiliad o brif gyngor neu awdurdod Parc Cenedlaethol a gynhaliwyd o dan adran 17 o Fesur 2009 mewn perthynas â’r flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2020.

Arbedion: canllawiau8.

Er bod adrannau 113 a 169 o Ddeddf 2021 yn dod i rym (yn rhinwedd erthygl 2(b) ac (f))—

(a)

rhaid i brif gynghorau ac awdurdodau Parciau Cenedlaethol barhau i roi sylw i unrhyw ganllawiau a ddyroddwyd o dan adran 15(8) o Fesur 2009 wrth gyflawni eu dyletswydd o dan adran 15 i wneud trefniadau i gyhoeddi’r wybodaeth a ddisgrifir yn erthyglau 4(1)(b) a 6(1)(b);

(b)

rhaid i Archwilydd Cyffredinol Cymru barhau i roi sylw i unrhyw ganllawiau a ddyroddwyd o dan adran 21(9) o Fesur 2009 wrth gynnal arolygiad arbennig a ddisgrifir yn erthyglau 4(1)(h) a 6(1)(h).

Arbedion: achos troseddol9.

Nid yw’r ffaith bod adrannau 113 a 169 o Ddeddf 2021 yn dod i rym (yn rhinwedd erthygl 2(b) ac (f)) yn cael unrhyw effaith mewn perthynas ag unrhyw drosedd a gyflawnwyd, neu yr honnir iddi gael ei chyflawni, o dan adran 26(9) o Fesur 2009 cyn 1 Ebrill 2021.

Julie James
Y Gweinidog Tai a Llywodraeth Leol, un o Weinidogion Cymru
NODYN ESBONIADOL
(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Gorchymyn)

Hwn yw’r ail orchymyn cychwyn a wnaed gan Weinidogion Cymru o dan Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 (“Deddf 2021”).

Mae erthygl 2 o’r Gorchymyn hwn yn dwyn y darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2021 i rym ar 1 Ebrill 2021, i’r graddau nad ydynt eisoes mewn grym—

(a)

adrannau 89 i 91 a 95 i 115 (perfformiad prif gynghorau), gan gynnwys Atodlen 10 (diwygiadau canlyniadol mewn perthynas â phwyllgorau llywodraethu ac archwilio);

(b)

Pennod 3 o Ran 6 (cydgysylltu rhwng rheoleiddwyr);

(c)

Rhan 7 (uno ac ailstrwythuro prif ardaloedd), gan gynnwys Atodlen 1 (adolygiad cychwynnol o’r trefniadau etholiadol), ac eithrio’r darpariaethau sydd i ddod i rym ar 6 Mai 2022 yn unol ag adran 175(6)(b) o Ddeddf 2021, Atodlen 11 (pwyllgorau pontio cynghorau sy’n uno a chynghorau sy’n cael eu hailstrwythuro) ac Atodlen 12 (cyfyngiadau ar drafodiadau a recriwtio etc. gan gynghorau sy’n uno a chynghorau sy’n cael eu hailstrwythuro);

(d)

adran 159 (rhannu gwybodaeth rhwng rheoleiddwyr, Archwilydd Cyffredinol Cymru a Gweinidogion Cymru);

(e)

adran 169 (datgymhwyso Mesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2009 (“Mesur 2009”) mewn perthynas ag awdurdodau Parciau Cenedlaethol).

Mae erthygl 3 yn dwyn y darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2021 i rym ar 5 Mai 2022—

(a)

adrannau 92 a 93 (asesiadau panel o berfformiad);

(b)

Pennod 2 o Ran 6 (aelodaeth a thrafodion pwyllgorau llywodraethu ac archwilio).

Mae erthyglau 4 i 9 yn cynnwys darpariaethau arbed sy’n ymwneud â chychwyn adrannau 113 (datgymhwyso Mesur 2009 mewn perthynas â phrif gynghorau) a 169 o Ddeddf 2021.

Mae erthygl 4 yn cynnwys darpariaethau arbed sy’n ymwneud â datgymhwyso Mesur 2009 mewn perthynas â phrif gynghorau, fel bod arfer swyddogaethau penodol a phethau eraill a wneir o dan Fesur 2009 yn parhau i gael effaith yn dilyn cychwyn adran 113 o Ddeddf 2021.

Mae erthygl 5 yn cynnwys darpariaethau arbed sy’n ymwneud ag adrannau 33 (rhannu gwybodaeth) a 34 (y modd y mae gwybodaeth i’w defnyddio gan reoleiddwyr) o Fesur 2009.

Mae erthygl 6 yn cynnwys darpariaethau arbed sy’n ymwneud â datgymhwyso Mesur 2009 mewn perthynas ag awdurdodau Parciau Cenedlaethol, fel bod arfer swyddogaethau penodol a phethau eraill a wneir o dan Fesur 2009 yn parhau i gael effaith yn dilyn cychwyn adran 169 o Ddeddf 2021.

Mae erthygl 7 yn cynnwys darpariaethau arbed sy’n ymwneud ag adran 26 (pwerau a dyletswyddau arolygwyr) o Fesur 2009.

Mae erthygl 8 yn cynnwys darpariaethau arbed sy’n ymwneud â chanllawiau a ddyroddwyd gan Weinidogion Cymru o dan adrannau 15(8) (cyhoeddi gwybodaeth am welliannau) a 21(9) (arolygiadau arbennig) o Fesur 2009.

Mae erthygl 9 yn darparu nad yw cychwyn adrannau 113 a 169 o Ddeddf 2021 yn cael unrhyw effaith mewn perthynas â throsedd a gyflawnir o dan adran 26(9) (pan fo person, heb esgus rhesymol, yn atal unrhyw bŵer arolygydd rhag cael ei arfer neu’n methu â chydymffurfio â gofyniad gan arolygydd) cyn 1 Ebrill 2021.

NODYN AM Y GORCHMYNION CYCHWYN CYNHARACH
(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Gorchymyn)

Mae’r darpariaethau a ganlyn o Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 (“Deddf 2021”) wedi eu dwyn i rym drwy orchymyn cychwyn a wnaed cyn dyddiad y Gorchymyn hwn.

Y Ddarpariaeth

Y Dyddiad Cychwyn

Rhif O.S.

Adran 24

1 Tachwedd 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 25

1 Tachwedd 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 26

1 Tachwedd 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 27

1 Tachwedd 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 28

4 Mawrth 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 29

1 Tachwedd 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 30(3)

4 Mawrth 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 30 (y gweddill)

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 31

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 32

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 33

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 34

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 35

4 Mawrth 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 36

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 37

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 39

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 40

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 41

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 42

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 43

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 44

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 45

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adrannau 46(1)(b) ac (c), (2)(b), (3), (4), ac (8) i (10) (yn rhannol)

4 Mawrth 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 46 (y gweddill)

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 47(8)

4 Mawrth 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 48

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 52

1 Ebrill 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 54

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 56

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 57

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 58

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 59

4 Mawrth 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 62

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 63

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 65

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 66

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 67

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 161(1)

4 Mawrth 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 161 (y gweddill)

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 162

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 163

1 Ebrill 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Adran 164

1 Ebrill 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Rhan 1 o Atodlen 3

1 Tachwedd 2021

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Rhan 2 o Atodlen 3

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Atodlen 5

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Atodlen 6 (yn rhannol)

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Atodlen 7

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Atodlen 13

5 Mai 2022

2021/231 (Cy. 57) (C. 6)

Gweler adran 175(1) o Ddeddf 2021 ar gyfer darpariaethau a ddaeth i rym drannoeth y diwrnod y cafodd Deddf 2021 y Cydsyniad Brenhinol. Gweler adran 175(3) ar gyfer darpariaethau a ddaeth i rym 2 fis ar ôl i Ddeddf 2021 gael y Cydsyniad Brenhinol. Cafodd Deddf 2021 y Cydsyniad Brenhinol ar 20 Ionawr 2021. Gweler hefyd adran 175(4) o Ddeddf 2021 ar gyfer darpariaethau sy’n dod i rym ar 1 Ebrill 2021.