Welsh Statutory Instruments
2021 Rhif 1232 (Cy. 311)
Llywodraeth Leol, Cymru
Gorchymyn Sir Fynwy (Trefniadau Etholiadol) 2021
Gwnaed 3 Tachwedd 2021
Yn dod i rym yn unol ag erthygl 1(2) a (3)

Mae Comisiwn Ffiniau a Democratiaeth Leol Cymru, yn unol ag adran 36(5) o Ddeddf Llywodraeth Leol (Democratiaeth) (Cymru) 2013 (“Deddf 2013”), wedi cyflwyno i Weinidogion Cymru adroddiad dyddiedig Mehefin 2021 yn cynnwys ei argymhellion ar gyfer newid a manylion ei adolygiad o’r trefniadau etholiadol ar gyfer Sir Fynwy.
Sefydlwyd y Comisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol i Gymru gan adran 53 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 (p. 70) (“Deddf 1972”), ac Atodlen 8 iddi. Diddymwyd adran 53 ac Atodlen 8 gan adran 73(2) o Ddeddf Llywodraeth Leol (Democratiaeth) (Cymru) 2013 (dccc 4) (“Deddf 2013”) ac Atodlen 2 iddi. Mae Deddf 2013 yn ailenwi’r Comisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol i Gymru yn Gomisiwn Ffiniau a Democratiaeth Leol Cymru (gweler adran 2).
2013 dccc 4.
Mae Gweinidogion Cymru, ar ôl ystyried y materion y cyfeirir atynt ac a nodir yn adran 37(2)(a) ac (c) o Ddeddf 2013, wedi penderfynu rhoi effaith i’r argymhellion hynny gydag addasiadau.
Yn unol ag adran 37(3) o Ddeddf 2013, mae mwy na 6 wythnos wedi mynd heibio ers i’r argymhellion hynny gael eu cyflwyno i Weinidogion Cymru.
Mae Gweinidogion Cymru yn gwneud y Gorchymyn a ganlyn drwy arfer eu pwerau a roddir gan adran 37(1) o Ddeddf 2013.

Enwi, cychwyn a dehongli
1. (1) Enw’r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Sir Fynwy (Trefniadau Etholiadol) 2021.
(2) At unrhyw ddiben a nodir yn rheoliad 4(1) o Reoliadau Newidiadau yn Ardaloedd Llywodraeth Leol 1976, daw’r Gorchymyn hwn i rym ar 9 Tachwedd 2021.
O.S. 1976/246. Mae adran 74(3) o Ddeddf 2013 yn darparu bod y Rheoliadau hyn yn parhau i gael effaith mewn perthynas â gorchmynion a wnaed o dan Ran 3 o Ddeddf 2013, fel pe bai’r gorchmynion hynny wedi eu gwneud o dan Ran 4 o Ddeddf 1972.
(3) At bob diben arall, daw’r Gorchymyn hwn i rym ar y diwrnod arferol ar gyfer ethol cynghorwyr yn 2022.
Mae Gorchymyn Awdurdodau Lleol (Newid Blynyddoedd Etholiadau Cyffredin) (Cymru) 2019 (O.S. 2019/1269 (Cy. 220)) yn diwygio adran 26(1) o Ddeddf 1972 i ddarparu y bydd etholiadau cyffredin cynghorwyr awdurdodau lleol yn cael eu cynnal yn y flwyddyn 2022 yn hytrach na 2021.
(4) Yn y Gorchymyn hwn—
ystyr “ward etholiadol” (“electoral ward”) yw unrhyw ardal yr etholir aelodau drosti i Gyngor Sir Fynwy;
mae i eiriau ac ymadroddion a ddefnyddir yn y Gorchymyn hwn yr un ystyr ag sydd iddynt yn Rhan 3 o Ddeddf Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru etc. 2013, ac eithrio i’r graddau yr ymddengys bwriad i’r gwrthwyneb.
Geiriau yn ergl. 1(4) wedi eu hamnewid (25.6.2024) gan Deddf Senedd Cymru (Aelodau ac Etholiadau) 2024 (asc 4), a. 25(1)(a), Atod. 1 para. 31

Trefniadau etholiadol ar gyfer Sir Fynwy
2. (1) Mae wardiau etholiadol Sir Fynwy, fel y maent yn bodoli yn union cyn y diwrnod arferol ar gyfer ethol cynghorwyr yn 2022, wedi eu diddymu.
(2) Mae Sir Fynwy wedi ei rhannu’n 39 o wardiau etholiadol, a phob un ohonynt yn dwyn yr enw Saesneg a restrir yng ngholofn 1 a’r enw Cymraeg a restrir yng ngholofn 2 o’r Tabl yn yr Atodlen i’r Gorchymyn hwn.
(3) Mae pob ward etholiadol yn cynnwys yr ardaloedd a bennir mewn perthynas â’r ward etholiadol honno yng ngholofn 3 o’r Tabl yn yr Atodlen i’r Gorchymyn hwn.
(4) Nifer yr aelodau o’r cyngor sydd i’w hethol dros bob ward etholiadol yw’r nifer a bennir yng ngholofn 4 o’r Tabl yn yr Atodlen i’r Gorchymyn hwn.
(5) Mae’r darpariaethau yn y Gorchymyn hwn yn cymryd blaenoriaeth dros unrhyw ddarpariaeth wrthdrawiadol mewn unrhyw offeryn statudol blaenorol a wnaed o dan adran 58(2) o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972.
1972 p. 70; diddymwyd adran 58 o Ddeddf 1972 gan adran 73(2) o Ddeddf 2013 ac Atodlen 2 iddi, yn ddarostyngedig i ddarpariaethau arbed a bennir yn adran 74 o Ddeddf 2013.
Rebecca Evans
Y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol, un o Weinidogion Cymru
3 Tachwedd 2021

YR ATODLEN ENWAU AC ARDALOEDD WARDIAU ETHOLIADOL A NIFER AELODAU’R CYNGOR
Erthygl 2
Tabl
Colofn (1)	Colofn (2)	Colofn (3)	Colofn (4)
Enw Saesneg y ward etholiadol	Enw Cymraeg y ward etholiadol	Ardal y ward etholiadol	Nifer aelodau’r cyngor
Bulwark and Thornwell	Bulwark a Thornwell	Wardiau Bulwark, Thornwell a Maple Avenue o gymuned Cas-gwent	2
Caerwent	Caer-went	Cymuned Caer-went	1
Caldicot Castle	Castell Cil-y-coed	Ward Castell Caldicot o gymuned Caldicot	1
Caldicot Cross	Croes Cil-y-coed	Ward Caldicot Cross o gymuned Caldicot	1
Cantref	Cantref	Wardiau Cantref and Llanwenarth Citra o gymuned y Fenni	1
Chepstow Castle and Larkfield	Castell Cas-gwent a Larkfield	Wardiau Castell Cas-gwent a Larkfield o gymuned Cas-gwent	2
Croesonen	Croesonnen	Ward Croesonnen o gymuned Llandeilo Bertholau	1
Crucorney	Crucornau Fawr	Cymunedau Crucornau a Grysmwnt	1
Devauden	Devauden	Cymuned Devauden a wardiau Llan-gwm a Llan-soe o gymuned Llantrisant Fawr	1
Dewstow	Llanddewi	Ward Llanddewi o gymuned Caldicot	1
Drybridge	Drybridge	Ward Drybridge o gymuned Trefynwy	1
Gobion Fawr	Gobion Fawr	Cymunedau Gobion Fawr a Llan-arth	1
Goetre Fawr	Goetre Fawr	Cymuned Goetre Fawr	1
Grofield	Grofield	Ward Grofield o gymuned y Fenni	1
Lansdown	Lansdown	Ward Lansdown o gymuned y Fenni	1
Llanbadoc and Usk	Llanbadog a Brynbuga	Cymunedau Llanbadog a Brynbuga	2
Llanelly	Llanelli	Cymuned Llanelli	2
Llanfoist Fawr and Govilon	Llan-ffwyst Fawr a Gofilon	Cymuned Llan-ffwyst Fawr	2
Llangybi Fawr	Llangybi Fawr	Cymuned Llangybi a wardiau Gwernesni a Llantrisant o gymuned Llantrisant Fawr	1
Llantilio Crossenny	Llandeilo Gresynni	Cymunedau Ynysgynwraidd a Chastell-gwyn	1
Magor East with Undy	Dwyrain Magwyr gyda Gwndy	Wardiau Dwyrain Magwyr a Gwndy o gymuned Magwyr gyda Gwndy	2
Magor West	Gorllewin Magwyr	Ward Gorllewin Magwyr o gymuned Magwyr gyda Gwndy	1
Mardy	Y Maerdy	Wardiau’r Maerdy, Pantygelli ac Ysgyryd o gymuned Llandeilo Bertholau	1
Mitchel Troy and Trellech United	Llanfihangel Troddi a Thryleg Unedig	Cymunedau Llanfihangel Troddi a Thryleg Unedig	2
Mount Pleasant	Mount Pleasant	Ward Mount Pleasant o gymuned Cas-gwent	1
Osbaston	Osbaston	Ward Osbaston o gymuned Trefynwy	1
Overmonnow	Overmonnow	Ward Overmonnow o gymuned Trefynwy	1
Park	Y Parc	Ward y Parc o gymuned y Fenni	1
Pen Y Fal	Pen-y-fâl	Ward Pen-y-fâl o gymuned y Fenni	1
Portskewett	Porthsgiwed	Cymuned Porth Sgiwed	1
Raglan	Rhaglan	Cymuned Rhaglan	1
Rogiet	Rogiet	Cymuned Rogiet	1
Severn	Hafren	Wardiau Hafren a The Village o gymuned Caldicot	1
Shirenewton	Drenewydd Gelli-farch	Cymunedau Matharn a Drenewydd Gelli-farch	1
St Arvans	Llanarfan	Cymunedau St Arvans a Dyffryn Gwy	1
St Kingsmark	Llangynfarch	Ward St Kingsmark o gymuned Cas-gwent	1
Town	Y Dref	Ward y Dref o gymuned Trefynwy	1
West End	West End	Ward West End o gymuned Caldicot	1
Wyesham	Wyesham	Ward Wyesham o gymuned Trefynwy	1

NODYN ESBONIADOL
(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Gorchymyn)
Mae’r Gorchymyn hwn yn gweithredu argymhellion Comisiwn Ffiniau a Democratiaeth Leol Cymru (“y Comisiwn”), a roddodd adroddiad ym mis Mehefin 2021 ar ei adolygiad o drefniadau etholiadol Sir Fynwy. Roedd Adroddiad y Comisiwn yn cynnig lleihau nifer y wardiau etholiadol o 40 i 39, ond cynyddu nifer y cynghorwyr o 45 i 46.
Mae’r Gorchymyn hwn yn gweithredu argymhellion y Comisiwn, gydag addasiadau.
Mae erthygl 2 o’r Gorchymyn hwn yn diddymu’r trefniadau etholiadol presennol ar gyfer Sir Fynwy ac yn cyflwyno’r Atodlen sy’n nodi’r trefniadau etholiadol newydd ar gyfer Sir Fynwy.
Ystyriwyd Cod Ymarfer Gweinidogion Cymru ar gynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol mewn perthynas â’r Gorchymyn hwn. O ganlyniad, ystyriwyd nad oedd yn angenrheidiol cynnal asesiad effaith rheoleiddiol o’r costau a’r manteision sy’n debygol o ddeillio o gydymffurfio â’r Gorchymyn hwn.

Ergl. 1 mewn grym ar 9.11.2021 at ddibenion penodedig, gweler ergl. 1(2)
Ergl. 1 mewn grym ar 5.5.2022 i'r graddau nad yw eisoes mewn grym, gweler ergl. 1(3)
Ergl. 2 mewn grym ar 9.11.2021 at ddibenion penodedig, gweler ergl. 1(2)
Ergl. 2 mewn grym ar 5.5.2022 i'r graddau nad yw eisoes mewn grym, gweler ergl. 1(3)
Atod. mewn grym ar 9.11.2021 at ddibenion penodedig, gweler ergl. 1(2)
Atod. mewn grym ar 5.5.2022 i'r graddau nad yw eisoes mewn grym, gweler ergl. 1(3)