Welsh Statutory Instruments
2021 Rhif 1159 (Cy. 284)
Llywodraeth Leol, Cymru
Gorchymyn Sir Ddinbych (Trefniadau Etholiadol) 2021
Gwnaed 18 Hydref 2021
Yn dod i rym yn unol ag erthygl 1(2) a (3)

Mae Comisiwn Ffiniau a Democratiaeth Leol Cymru, yn unol ag adran 36(5) o Ddeddf Llywodraeth Leol (Democratiaeth) (Cymru) 2013 (“Deddf 2013”), wedi cyflwyno i Weinidogion Cymru adroddiad dyddiedig Mehefin 2019 yn cynnwys ei argymhellion ar gyfer newid a manylion ei adolygiad o’r trefniadau etholiadol ar gyfer Sir Ddinbych.
Sefydlwyd y Comisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol i Gymru gan adran 53 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 (p. 70) (“Deddf 1972”), ac Atodlen 8 iddi. Diddymwyd adran 53 ac Atodlen 8 gan adran 73(2) o Ddeddf Llywodraeth Leol (Democratiaeth) (Cymru) 2013 (dccc 4) (“Deddf 2013”) ac Atodlen 2 iddi. Mae Deddf 2013 yn ailenwi’r Comisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol i Gymru yn Gomisiwn Ffiniau a Democratiaeth Leol Cymru (gweler adran 2).
2013 dccc 4.
Mae Gweinidogion Cymru, ar ôl ystyried y materion y cyfeirir atynt ac a nodir yn adran 37(2)(a) ac (c) o Ddeddf 2013, wedi penderfynu rhoi effaith i’r argymhellion hynny gydag addasiadau.
Yn unol ag adran 37(3) o Ddeddf 2013, mae mwy na 6 wythnos wedi mynd heibio ers i’r argymhellion hynny gael eu cyflwyno i Weinidogion Cymru.
Mae Gweinidogion Cymru yn gwneud y Gorchymyn a ganlyn drwy arfer eu pwerau a roddir gan adran 37(1) o Ddeddf 2013.

Enwi, cychwyn a dehongli
1. (1) Enw’r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Sir Ddinbych (Trefniadau Etholiadol) 2021.
(2) At unrhyw ddiben a nodir yn rheoliad 4(1) o Reoliadau Newidiadau i Ardaloedd Llywodraeth Leol 1976, daw’r Gorchymyn hwn i rym drennydd y diwrnod y’i gwneir.
O.S. 1976/246. Mae adran 74(3) o Ddeddf 2013 yn darparu bod y Rheoliadau hyn yn parhau i gael effaith mewn perthynas â gorchmynion a wnaed o dan Ran 3 o Ddeddf 2013, fel pe bai’r gorchmynion hynny wedi eu gwneud o dan Ran 4 o Ddeddf 1972.
(3) At bob diben arall, daw’r Gorchymyn hwn i rym ar y diwrnod arferol ar gyfer ethol cynghorwyr yn 2022.
Mae Gorchymyn Awdurdodau Lleol (Newid Blynyddoedd Etholiadau Cyffredin) (Cymru) 2019 (O.S. 2019/1269 (Cy. 220)) yn diwygio adran 26(1) o Ddeddf 1972 i ddarparu y bydd etholiadau cyffredin cynghorwyr awdurdodau lleol yn cael eu cynnal yn y flwyddyn 2022 yn hytrach na 2021.
(4) Yn y Gorchymyn hwn—
ystyr “ward etholiadol” (“electoral ward”) yw unrhyw ardal yr etholir aelodau drosti i Gyngor Sir Ddinbych;
mae i eiriau ac ymadroddion a ddefnyddir yn y Gorchymyn hwn yr un ystyr ag sydd iddynt yn Rhan 3 o Ddeddf Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru etc. 2013, ac eithrio i’r graddau yr ymddengys bwriad i’r gwrthwyneb.
Geiriau yn ergl. 1(4) wedi eu hamnewid (25.6.2024) gan Deddf Senedd Cymru (Aelodau ac Etholiadau) 2024 (asc 4), a. 25(1)(a), Atod. 1 para. 21

Trefniadau etholiadol ar gyfer Sir Ddinbych
2. (1) Mae wardiau etholiadol Sir Ddinbych, fel y maent yn bodoli yn union cyn y diwrnod arferol ar gyfer ethol cynghorwyr yn 2022, wedi eu diddymu.
(2) Mae Sir Ddinbych wedi ei rhannu’n 29 o wardiau etholiadol, a phob un ohonynt yn dwyn yr enw Saesneg a restrir yng ngholofn 1 a’r enw Cymraeg a restrir yng ngholofn 2 o’r Tabl yn yr Atodlen i’r Gorchymyn hwn.
(3) Mae pob ward etholiadol yn cynnwys yr ardaloedd a bennir mewn perthynas â’r ward etholiadol honno yng ngholofn 3 o’r Tabl yn yr Atodlen i’r Gorchymyn hwn.
(4) Nifer yr aelodau o’r cyngor sydd i’w hethol dros bob ward etholiadol yw’r nifer a bennir yng ngholofn 4 o’r Tabl yn yr Atodlen i’r Gorchymyn hwn.
(5) Mae’r darpariaethau yn y Gorchymyn hwn yn cymryd blaenoriaeth dros unrhyw ddarpariaeth wrthdrawiadol mewn unrhyw offeryn statudol blaenorol a wnaed o dan adran 58(2) o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972.
1972 p. 70; diddymwyd adran 58 o Ddeddf 1972 gan adran 73(2) o Ddeddf 2013 ac Atodlen 2 iddi, yn ddarostyngedig i ddarpariaethau arbed a bennir yn adran 74 o Ddeddf 2013.
Rebecca Evans
Y Gweinidog Cyllid a Llywodraeth Leol, un o Weinidogion Cymru
18 Hydref 2021

YR ATODLEN ENWAU AC ARDALOEDD WARDIAU ETHOLIADOL A NIFER AELODAU’R CYNGOR
Erthygl 2
Tabl
Colofn (1)	Colofn (2)	Colofn (3)	Colofn (4)
Enw Saesneg y ward etholiadol	Enw Cymraeg y ward etholiadol	Ardal y ward etholiadol	Nifer aelodau’r cyngor
Alyn Valley	Dyffryn Alun	Cymunedau Llanarmon-yn-Iâl a Llandegla	1
Bodelwyddan	Bodelwyddan	Cymuned Bodelwyddan	1
Denbigh Caledfryn Henllan	Dinbych Caledfryn Henllan	Cymuned Henllan a wardiau Canol Dinbych a Dinbych Uchaf o gymuned Dinbych	3
Denbigh Lower	Dinbych Isaf	Ward Dinbych Isaf o gymuned Dinbych	2
Dyserth	Dyserth	Cymuned Dyserth	1
Edeirnion	Edeirnion	Cymunedau Cynwyd, Llandrillo a Chorwen	2
Efenechdyd	Efenechdyd	Cymunedau Betws Gwerful Goch, Clocaenog, Derwen ac Efenechdyd	1
Llandyrnog	Llandyrnog	Cymunedau Aberchwiler, Llandyrnog a Llanynys	1
Llanfair Dyffryn Clwyd Gwyddelwern	Llanfair Dyffryn Clwyd Gwyddelwern	Cymunedau Bryneglwys, Gwyddelwern, Llanelidan a Llanfair Dyffryn Clwyd	1
Llangollen	Llangollen	Cymunedau Llangollen a Llandysilio-yn-Iâl	2
Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch	Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch	Cymunedau Cyffylliog, Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch a Nantglyn	1
Moel Famau	Moel Famau	Cymunedau Llanbedr Dyffryn Clwyd, Llanferres a Llangynhafal	1
Prestatyn Central	Canol Prestatyn	Ward Canol Prestatyn o gymuned Prestatyn	2
Prestatyn East	Dwyrain Prestatyn	Ward Dwyrain Prestatyn o gymuned Prestatyn	2
Prestatyn Meliden	Prestatyn Alltmelyd	Ward Alltmelyd o gymuned Prestatyn	1
Prestatyn North	Gogledd Prestatyn	Ward Gogledd Prestatyn a Gogledd-orllewin Prestatyn o gymuned Prestatyn	3
Prestatyn South West	De-orllewin Prestatyn	Ward De-orllewin Prestatyn o gymuned Prestatyn	2
Rhuddlan	Rhuddlan	Cymuned Rhuddlan	2
Rhyl East	Dwyrain y Rhyl	Wardiau Brynhedydd a Phlastirion o gymuned y Rhyl	2
Rhyl South	De’r Rhyl	Ward Derwen o gymuned y Rhyl	2
Rhyl South West	De-orllewin y Rhyl	Wardiau Cefndy a Phendyffryn o gymuned y Rhyl	2
Rhyl Trellewelyn	Y Rhyl Trellewelyn	Ward Trellewelyn o gymuned y Rhyl	2
Rhyl Tŷ Newydd	Y Rhyl Tŷ Newydd	Ward Tŷ Newydd o gymuned y Rhyl	2
Rhyl West	Gorllewin y Rhyl	Wardiau Bodfor a Foryd o gymuned y Rhyl	2
Ruthin	Rhuthun	Cymuned Rhuthun	3
St Asaph East	Dwyrain Llanelwy	Ward Dwyrain Llanelwy o gymuned Llanelwy	1
St Asaph West	Gorllewin Llanelwy	Ward Gorllewin Llanelwy o gymuned Llanelwy	1
Trefnant	Trefnant	Cymunedau Cefnmeiriadog a Threfnant	1
Tremeirchion	Tremeirchion	Cymunedau Bodfari, Cwm, Tremeirchion a’r Waun	1

NODYN ESBONIADOL
(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Gorchymyn)
Mae’r Gorchymyn hwn yn gweithredu argymhellion Comisiwn Ffiniau a Democratiaeth Leol Cymru (“y Comisiwn”), a roddodd adroddiad ym mis Mehefin 2019 ar ei adolygiad o drefniadau etholiadol Sir Ddinbych. Roedd Adroddiad y Comisiwn yn cynnig lleihau nifer y wardiau etholiadol o 30 i 29, a chynyddu nifer y cynghorwyr o 47 i 48.
Mae’r Gorchymyn hwn yn gweithredu argymhellion y Comisiwn, gydag addasiadau.
Mae erthygl 2 o’r Gorchymyn hwn yn diddymu’r trefniadau etholiadol presennol ar gyfer Sir Ddinbych ac yn cyflwyno’r Atodlen sy’n nodi’r trefniadau etholiadol newydd ar gyfer Sir Ddinbych.
Ystyriwyd Cod Ymarfer Gweinidogion Cymru ar gynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol mewn perthynas â’r Gorchymyn hwn. O ganlyniad, ystyriwyd nad oedd yn angenrheidiol cynnal asesiad effaith rheoleiddiol o’r costau a’r manteision sy’n debygol o ddeillio o gydymffurfio â’r Gorchymyn hwn.

Ergl. 1 mewn grym ar 20.10.2021 at ddibenion penodedig, gweler ergl. 1(2)
Ergl. 1 mewn grym ar 5.5.2022 i'r graddau nad yw eisoes mewn grym, gweler ergl. 1(3)
Ergl. 2 mewn grym ar 20.10.2021 at ddibenion penodedig, gweler ergl. 1(2)
Ergl. 2 mewn grym ar 5.5.2022 i'r graddau nad yw eisoes mewn grym, gweler ergl. 1(3)
Atod. mewn grym ar 20.10.2021 at ddibenion penodedig, gweler ergl. 1(2)
Atod. mewn grym ar 5.5.2022 i'r graddau nad yw eisoes mewn grym, gweler ergl. 1(3)