2019 Rhif 187 (Cy. 47)

Addysg, Cymru

Gorchymyn Ciniawau Ysgol a Llaeth am Ddim (Credyd Cynhwysol) (Cymru) 2019

Gwnaed

Gosodwyd gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Yn dod i rym

Mae Gweinidogion Cymru, drwy arfer y pwerau a roddir i’r Ysgrifennydd Gwladol gan adrannau 512ZB(4)(a)(ai), 512ZB(4)(b)(ai) a 568 o Ddeddf Addysg 19961, ac a freiniwyd bellach ynddynt hwy2, yn gwneud y Gorchymyn a ganlyn:

Enwi, cychwyn, cymhwyso a dehongli1

1

Enw’r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Ciniawau Ysgol a Llaeth am Ddim (Credyd Cynhwysol) (Cymru) 2019 a daw i rym ar 1 Ebrill 2019.

2

Mae’r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran Cymru.

3

Yn y Gorchymyn hwn—

  • ystyr “credyd cynhwysol” (“universal credit”) yw credyd cynhwysol sy’n daladwy o dan Ran 1 o Ddeddf Diwygio Lles 20123;

  • mae i “cyfnod asesu” yr ystyr a roddir i “assessment period” gan reoliad 21 o Reoliadau 2013;

  • ystyr “Deddf 1996” (“the 1996 Act”) yw Deddf Addysg 1996;

  • mae i “hunangyflogaeth elwaidd” yr ystyr a roddir i “gainful self-employment” gan reoliad 64 o Reoliadau 2013; ac

  • ystyr “Rheoliadau 2013” (“the 2013 Regulations”) yw Rheoliadau Credyd Cynhwysol 20134.

Amgylchiadau rhagnodedig: cael credyd cynhwysol2

1

Yr amgylchiadau a ragnodir5 at ddibenion adran 512ZB(4)(a)(ai) o Ddeddf 1996 yw—

a

bod rhiant C, ar neu ar ôl 1 Ebrill 2019, yn cael credyd cynhwysol, a

b

bod gan riant C, yn y cyfnod asesu perthnasol, incwm a enillir nad yw’n fwy na’r swm cymwysadwy.

2

Yr amgylchiadau a ragnodir at ddibenion adran 512ZB(4)(b)(ai) o Ddeddf 1996 yw—

a

bod C, ar neu ar ôl 1 Ebrill 2019, yn cael credyd cynhwysol, a

b

bod gan C, yn y cyfnod asesu perthnasol, incwm a enillir nad yw’n fwy na’r swm cymwysadwy.

3

At ddibenion paragraffau (1) a (2)—

a

mae’r diffiniad o “earned income” (“incwm a enillir”) o dan reoliad 52 o Reoliadau 20136 yn gymwys yn ddarostyngedig i is-baragraff (b);

b

pan fo hawlydd, mewn unrhyw gyfnod asesu, mewn hunangyflogaeth elwaidd, nid yw rheoliad 627 o Reoliadau 2013 yn gymwys at ddibenion cyfrifo incwm a enillir person o dan reoliad 52(b) o’r Rheoliadau hynny;

c

y cyfnod asesu perthnasol a’r swm cymwysadwy yw’r rhai y cyfeirir atynt yn y paragraffau a ganlyn fel y rhai sy’n gymwysadwy—

i

ac eithrio pan fo paragraffau (ii) neu (iii) yn gymwys, pan fo gan y rhiant incwm a enillir nad oedd yn fwy na £616.67 yn y cyfnod asesu credyd cynhwysol yn union cyn dyddiad y cais am bryd ysgol am ddim (cyfnod 1)—

aa

y cyfnod asesu perthnasol yw cyfnod 1; a

bb

y swm cymwysadwy yw £616.67;

ii

mae’r paragraff hwn yn gymwys pan na fo paragraff (i) yn gymwys oherwydd yr eir yn fwy na’r swm cymwysadwy y cyfeirir ato yn y paragraff hwnnw a bod cyfnod asesu credyd cynhwysol (cyfnod 2) yn union cyn cyfnod 1 y cyfeirir ato yn y paragraff hwnnw—

aa

y cyfnod asesu perthnasol yw swm cyfnod 1 a chyfnod 2; a

bb

y swm cymwysadwy yw £1,233.34;

iii

mae’r paragraff hwn yn gymwys pan na fo paragraff (ii) yn gymwys oherwydd yr eir yn fwy na’r swm cymwysadwy y cyfeirir ato yn y paragraff hwnnw a bod cyfnod asesu credyd cynhwysol (cyfnod 3) yn union cyn cyfnod 2 y cyfeirir ato yn y paragraff hwnnw—

aa

y cyfnod asesu perthnasol yw swm cyfnod 1, cyfnod 2 a chyfnod 3; a

bb

y swm cymwysadwy yw £1,850;

d

pan fo C neu, yn ôl y digwydd, riant C—

i

yn aelod o gwpl sydd wedi gwneud hawliad ar y cyd am gredyd cynhwysol ac sydd â hawlogaeth i gredyd cynhwysol; neu

ii

yn aelod o gwpl ond sydd wedi hawlio credyd cynhwysol, a sydd â hawlogaeth iddo, fel person sengl,

mae cyfeiriadau at symiau cymwysadwy ym mharagraffau (i) i (iii) o is-baragraff (c) i’w darllen fel cyfeiriadau at incwm cyfunol y cwpl.

Darpariaethau darfodol3

1

O dan yr amgylchiadau y cyfeirir atynt ym mharagraffau (2) i (4), mae cymhwystra C i gael cinio ysgol am ddim yn peidio ar y diwrnod peidio.

2

O ran C—

a

pan na fo’n dod yn gymwys, ar neu ar ôl 1 Ebrill 2019, i gael cinio ysgol am ddim yn unol â pharagraff (a)(ai) neu (b)(ai) o is-adran (4) o adran 512ZB o Ddeddf 1996, ond

b

ei fod yn gymwys ar 31 Mawrth 2019, neu yn dod yn gymwys ar ôl y dyddiad hwnnw, i gael cinio o’r fath yn unol â pharagraffau (a)(i) i (iia), (aa), (b)(i) i (iia) neu (c)(ii) o’r is-adran honno.

3

Pan oedd C yn gymwys i gael cinio ysgol am ddim yn unol yn unol â pharagraff (a)(ai) neu (b)(ai) o is-adran (4) o adran 512ZB o Ddeddf 1996 ar 31 Mawrth 2019 pa un a yw’r darpariaethau hynny wedi hynny yn peidio â bod yn gymwys mewn perthynas ag C ai peidio.

4

Pan fo C yn dod yn gymwys i gael cinio ysgol am ddim yn unol â pharagraff (a)(ai) neu (b)(ai) o is-adran (4) o adran 512ZB o Ddeddf 1996 ar neu ar ôl 1 Ebrill 2019 pa un a yw’r darpariaethau hynny wedi hynny yn peidio â bod yn gymwys mewn perthynas ag C ai peidio ac ni waeth pa un a oedd C yn gymwys felly cyn hynny yn unol â pharagraffau (a)(i) i (iia), (aa), (b)(i) i (iia) neu (c)(ii) o’r is-adran honno.

5

Y diwrnod peidio yw’r diweddaraf o—

a

31 Rhagfyr 2023; a

b

y diwrnod y mae—

i

C yn cwblhau addysg gynradd fel y diffinnir “primary education” yn adran 2 o Ddeddf 1996 (os oedd C ar y cam addysg hwnnw ar 31 Rhagfyr 2023);

ii

C yn cwblhau addysg uwchradd fel y diffinnir “secondary education” yn yr adran honno (os oedd C ar y cam addysg hwnnw ar 31 Rhagfyr 2023).

Dirymu4

Mae Gorchymyn Ciniawau Ysgol a Llaeth am Ddim (Credyd Cynhwysol) (Cymru) 20138 wedi ei ddirymu.

Kirsty WilliamsY Gweinidog Addysg, un o Weinidogion Cymru
NODYN ESBONIADOL

(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Gorchymyn)

Mae’r Gorchymyn hwn yn rhagnodi amodau at ddibenion adran 512ZB o Ddeddf Addysg 1996 (p. 56).

Mae erthygl 2 yn ymdrin â’r cyswllt rhwng cael y budd-dal nawdd cymdeithasol o’r enw “credyd cynhwysol” a chymhwystra i gael cinio ysgol a llaeth am ddim. Mae’n darparu, pan fo person (“C”) neu riant C yn cael credyd cynhwysol ar neu ar ôl 1 Ebrill 2019 ac na fo ganddo incwm sy’n fwy na swm cymwysadwy penodedig yn y cyfnod perthnasol yn union cyn dyddiad y cais am ginio ysgol am ddim, y daw o fewn adran 512ZB(4) (paragraffau (1) a (2)). Mae paragraffau (3)(a) a (b) yn diffinio “incwm a enillir” at ddibenion paragraffau (1) a (2). Mae paragraff (3)(c) yn darparu y gall y cyfnod perthnasol, mewn unrhyw achos penodol, fod yn un cyfnod asesu credyd cynhwysol, 2 gyfnod o’r fath neu 3 chyfnod o’r fath – ac y bydd pob un yn denu, fel trothwy, swm cymwysadwy gwahanol o incwm, (yn seiliedig ar ddeuddegfedau o incwm blynyddol cyfatebol o £7,400). Mae personau o fewn adran 512ZB(4) yn gymwys i gael ciniawau ysgol a llaeth am ddim pan wnaed cais ganddynt (neu ar eu rhan).

Mae erthygl 3 yn gwneud darpariaethau darfodol mewn perthynas â pherson (C) sy’n gymwys i gael cinio ysgol a llaeth am ddim yn rhinwedd bodloni amodau penodol o dan adran 512ZB(4) o Ddeddf Addysg 1996. Mae erthygl 3 yn darparu, pan fo hawlogaeth gan C i gael cinio ysgol am ddim mewn achosion penodedig yn rhinwedd bod yn gymwys i gael budd-daliadau nawdd cymdeithasol penodol, fod yr hawlogaeth honno yn peidio ar y diwrnod peidio, sef pa un bynnag yw’r diweddaraf o (a) 31 Rhagfyr 2023, a (b) cwblhau’r cam addysg yr oedd C ynddo ar 31 Rhagfyr 2023.

Mae erthygl 4 yn dirymu Gorchymyn Ciniawau Ysgol a Llaeth am Ddim (Credyd Cynhwysol) (Cymru) 2013.

Ystyriwyd Cod Ymarfer Gweinidogion Cymru argynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol mewn perthynas â’r Gorchymyn hwn. O ganlyniad, lluniwyd asesiad effaith rheoleiddiol o’r costau a’r manteision sy’n debygol o ddeillio o gydymffurfio â’r Gorchymyn hwn. Gellir cael copi oddi wrth y Gangen Lles Disgyblion, yr Is-adran Cymorth i Ddysgwyr, Llywodraeth Cymru, Parc Cathays, Caerdydd, CF10 3NQ.