Gorchymyn Awdurdodau Lleol (Cod Ymddygiad Enghreifftiol) (Cymru) (Diwygio) 2016

NODYN ESBONIADOL

(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Gorchymyn)

Mae’r Gorchymyn hwn yn diwygio Atodlen 1 i Orchymyn Awdurdodau Lleol (Cod Ymddygiad Enghreifftiol) (Cymru) 2008 (“Gorchymyn 2008”) sy’n nodi cod enghreifftiol o ran yr ymddygiad y disgwylir i aelodau ac aelodau cyfetholedig o awdurdodau perthnasol yng Nghymru ei arddel o dan adran 50(2) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000. Mae adran 50(3) o’r Ddeddf honno yn galluogi Gweinidogion Cymru i ddiwygio cod enghreifftiol sydd wedi ei ddyroddi.

Yr awdurdodau perthnasol yng Nghymru at ddibenion y Gorchymyn hwn yw: cynghorau sir, cynghorau bwrdeistref sirol, cynghorau cymuned, awdurdodau tân ac achub ac awdurdodau Parciau Cenedlaethol.

Mae erthygl 2 o’r Gorchymyn yn diwygio’r paragraffau a ganlyn o’r cod enghreifftiol a nodir yn yr Atodlen i Orchymyn 2008:

• paragraff 1(1), drwy fewnosod diffiniad o “cofrestr o fuddiannau’r aelodau”;

• paragraff 1(2), drwy fewnosod diffiniad o “swyddog priodol” a darparu eglurhad o ran cyfeiriadau at bwyllgorau safonau mewn perthynas â chyngor cymuned;

• paragraff 3(a), drwy hepgor y cyfeiriad at awdurdodau’r heddlu;

• paragraff 6(1)(c), drwy gael gwared ar y gofyniad i aelodau adrodd ar achosion posibl o ymddygiad sy’n groes i’w cod ymddygiad i Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus Cymru;

• paragraffau 11(4), 15(2), 16(2) a 17, drwy drosglwyddo rhai swyddogaethau o swyddogion monitro i’r swyddogion priodol o gynghorau cymuned;

• paragraff 12(2)(b)(iv), i adlewyrchu’r darpariaethau newydd a geir yn Rhan 8 o Fesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2011 mewn perthynas â lwfansau a thaliadau;

• paragraff 14, drwy fewnosod is-baragraffau newydd (2A) a (2B) sy’n caniatáu i aelodau gyflwyno cyflwyniadau ysgrifenedig i gyfarfod sy’n ymdrin â mater y mae gan aelod fuddiant sy’n rhagfarnu mewn cysylltiad ag ef. Ni chaniateir cyflwyniadau ysgrifenedig ac eithrio yn yr amgylchiadau hynny lle y byddai caniatâd i aelod wneud cynrychioliadau llafar i gyfarfod mewn perthynas â mater, fel arall, ac os yw awdurdod yr aelod yn mabwysiadu gweithdrefn ar gyfer cyflwyno cyflwyniadau ysgrifenedig, rhaid i aelodau gydymffurfio â’r weithdrefn honno;

• mae paragraff 15 yn cael ei ailddatgan. Mae’r ailddatganiad yn egluro y dylid cofrestru unrhyw fuddiant a ddatgelir, pa un a yw’r buddiant hwnnw wedi ei ddatgelu’n unol â pharagraffau 11 neu 15 o’r cod enghreifftiol, yng nghofrestr yr awdurdod o fuddiannau’r aelodau, drwy hysbysu’r swyddog monitro neu, mewn perthynas â chyngor cymuned, swyddog priodol o’r awdurdod hwnnw.

Mae erthygl 2 o’r Gorchymyn yn hepgor paragraff 10(2)(b) o’r cod enghreifftiol a nodir yn yr Atodlen i Orchymyn 2008. Mae hyn yn egluro nad yw aelod o awdurdod perthnasol i’w ystyried i gael buddiant personol mewn mater wrth wneud, neu gymryd rhan mewn, penderfyniadau ar ran yr awdurdod am y rheswm, yn syml, fod y busnes sy’n cael ei ystyried yn y cyfarfod yn effeithio ar ward yr aelod hwnnw.

Ystyriwyd Cod Ymarfer Gweinidogion Cymru ar gynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol mewn perthynas â’r Gorchymyn hwn. O ganlyniad, ystyriwyd nad oedd yn angenrheidiol cynnal asesiad effaith rheoleiddiol o’r costau a’r manteision sy’n debygol o ddeillio o gydymffurfio â’r Gorchymyn hwn.