Cyflwynodd Rhan 1 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2003 fframwaith cyfreithiol y caiff llywodraeth leol ymgymryd â gwariant cyfalaf oddi mewn iddo. Yng Nghymru, caiff Gweinidogion Cymru reoleiddio’r gweithgarwch hwnnw drwy reoliadau. Gwnaed darpariaeth o’r fath gan Reoliadau Awdurdodau Lleol (Cyllid Cyfalaf a Chyfrifyddu) (Cymru) 2003 (O.S. 2003/3239 (Cy. 319)) (“Rheoliadau 2003”).

Mae’r Rheoliadau hyn yn diwygio Rheoliadau 2003 ac maent yn gymwys i awdurdodau lleol yng Nghymru ar gyfer blynyddoedd ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2015 ac wedi hynny.

O dan arferion cyfrifyddu priodol mae’n ofynnol i awdurdodau lleol fesur asedau a rhwymedigaethau ariannol ar sail gwerth teg. Ystyr gwerth teg yw’r pris y byddid yn ei gael wrth werthu ased neu a delid wrth drosglwyddo rhwymedigaeth mewn trafodiad trefnus rhwng cyfranogwyr yn y farchnad ar y dyddiad mesur.

Pan gytunir ar fenthyciad ar sail gwerth sy’n wahanol i’r gwerth teg yna rhaid cydnabod y gwahaniaeth rhwng y swm a fenthyciwyd a’r gwerth teg yng nghyfrif refeniw awdurdod lleol. Mae’r arferion cyfrifyddu priodol yn nodi y gallai methiant i gydnabod y gwahaniaeth rhwng y symiau hynny arwain at gyflwyno barn amodol ar gyfrif refeniw.

Mae’r Rheoliadau hyn yn cael gwared ar y gofyniad i awdurdodau lleol gydnabod, mewn cyfrif refeniw, y gwahaniaeth rhwng gwerth teg a’r gwerth y cytunwyd arno ar gyfer y benthyciadau a gafodd yr awdurdodau lleol hynny yng Nghymru sydd â stoc dai gan y Bwrdd Benthyciadau Gwaith Cyhoeddus (“BBGC”).

Sefydlwyd y system Cymhorthdal Cyfrif Refeniw Tai (“CCRT”) yn wreiddiol er mwyn galluogi Llywodraeth y DU i ddynodi pa gymorth ariannol oedd ei angen ar awdurdodau lleol yng Nghymru a Lloegr er mwyn rheoli eu tai cyngor. Ym mis Ebrill 2015 ymunodd yr un awdurdod lleol ar ddeg a oedd â stoc dai yng Nghymru â chynllun prynu allan, gan ymadael â’r system CCRT drwy ddefnyddio benthyciadau’r BBGC. Mae prynu allan o’r CCRT yn rhoi rhyddid newydd i awdurdodau lleol yng Nghymru wella tai ac adeiladu tai newydd. Unwaith y bydd darpariaethau perthnasol Deddf Tai (Cymru) 2014 yn dod i rym, bydd y system CCRT yn cael ei diddymu o ran Cymru.

Cafodd y benthyciadau y mae’r Rheoliadau hyn yn gymwys iddynt eu tynnu i lawr ar 2 Ebrill 2015 er mwyn prynu allan o’r CCRT. Nid yw’r Rheoliadau hyn yn gymwys i unrhyw rwymedigaethau eraill sy’n perthyn i awdurdod lleol.

Yn unol â’r diwygiad a wneir gan reoliad 3, rhaid cydnabod y llog sy’n daladwy ar fenthyciadau’r BBGC yng nghyfrif refeniw awdurdod lleol ar y diwrnod y mae’r awdurdod yn dod yn atebol am y llog hwnnw, neu cyn gynted ag y bo’n ymarferol.

Ystyriwyd Cod Asesiadau Effaith Rheoleiddiol Gweinidogion Cymru ar Is-ddeddfwriaeth mewn perthynas â’r Rheoliadau hyn. O ganlyniad, ni luniwyd asesiad effaith rheoleiddiol o’r costau a’r manteision sy’n debygol o ddeillio o’r Rheoliadau hyn.