Mae’r Rheoliadau hyn yn diwygio Rheoliadau Gweithdrefnau a Ffioedd Tribiwnlys Eiddo Preswyl (Cymru) 2012 (“y Prif Reoliadau”) yng ngoleuni adrannau 17(4) a 27(1) o Ddeddf Tai (Cymru) 2014 (“Deddf 2014”) a Deddf Hawliau Defnyddwyr 2015 (“Deddf 2015”). Mae’r Prif Reoliadau wedi eu diwygio i gynnwys darpariaeth mewn cysylltiad ag apelau newydd y caniateir eu gwneud i dribiwnlys eiddo preswyl o dan Ddeddf 2014 a Deddf 2015.

Mewn perthynas ag adrannau 17(4) a 27(1) o Ddeddf 2014, y rhain yw apelau yn erbyn penderfyniad i osod amodau penodol ar drwydded, apelau yn erbyn dirymu cofrestriad fel landlord, apelau yn erbyn diwygio trwydded, apelau yn erbyn dirymu trwydded ac apelau yn erbyn penderfyniad i beidio â rhoi trwydded.

Mewn perthynas â Deddf 2015, y rhain yw apelau a wneir gan asiantau gosod yn erbyn cosbau ariannol a osodwyd yn eu herbyn gan awdurdod pwysau a mesurau lleol.

Mae Rhan 1 o Ddeddf 2014 yn ymwneud â rheoleiddio tai rhent preifat. Mae Rhan 1 yn cynnwys gofyniad i’r mwyafrif o landlordiaid anheddau sy’n cael eu gosod neu a fydd yn cael eu gosod, o dan denantiaethau domestig, fel y’u diffinnir yn adran 2(1) o Ddeddf 2014, gofrestru gyda’r awdurdod trwyddedu perthnasol. Yn yr un modd, mae’n ofynnol i bersonau sy’n ymwneud â gosod neu reoli anheddau o’r fath gael trwydded gan yr awdurdod trwyddedu perthnasol.

Mae’r pŵer gan awdurdodau trwyddedu i wrthod trwydded; i roi trwydded gydag amod bod deiliad y drwydded yn cydymffurfio ag unrhyw god ymarfer a ddyroddir gan Weinidogion Cymru ac unrhyw amodau eraill yr ystyriant yn briodol; i ddiwygio trwydded ac i ddirymu trwydded landlord neu asiant. Mae Rhan 1 o Ddeddf 2014 hefyd yn gwneud darpariaeth ar gyfer landlordiaid neu ddeiliaid trwydded i apelio i dribiwnlys eiddo preswyl yn erbyn penderfyniad awdurdod trwyddedu i roi trwydded yn ddarostyngedig i amod ac eithrio amod bod deiliad y drwydded yn cydymffurfio ag unrhyw god ymarfer a ddyroddir gan Weinidogion Cymru; i wrthod trwydded; i ddiwygio neu i ddirymu trwydded.

Mae Pennod 3 o Ran 3 o Ddeddf 2015 yn gosod dyletswydd ar asiant gosod i roi cyhoeddusrwydd i’w ffioedd ac yn ymdrin â gorfodi’r ddyletswydd honno. Mae’n darparu mai dyletswydd pob awdurdod pwysau a mesurau lleol yw gorfodi’r ddyletswydd yn ei ardal. Mae hefyd yn darparu y caiff awdurdod pwysau a mesurau lleol osod cosbau ariannol yn erbyn asiant gosod nad yw’n cyflawni ei ddyletswyddau o dan Ran 3 o Ddeddf 2015.

Mae Atodlen 9 i Ddeddf 2015 yn ymdrin â’r weithdrefn y mae’n rhaid i awdurdod pwysau a mesurau lleol ei dilyn cyn gosod cosbau ariannol ar asiant gosod.

Mae Atodlen 9 i Ddeddf 2015 yn nodi’r broses sydd i’w dilyn gan awdurdod pwysau a mesurau lleol o ran cymryd camau gorfodi ac mae’n cynnwys darpariaeth ar gyfer asiantau gosod i gyflwyno sylwadau mewn perthynas â hyn. Mae Atodlen 9 hefyd yn gwneud darpariaeth ar gyfer apelau y caniateir eu gwneud gan asiant gosod y mae hysbysiad terfynol sy’n gosod cosb ariannol wedi ei gyflwyno iddo.

Ystyriwyd Cod Ymarfer Gweinidogion Cymru ar gynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol mewn perthynas â’r Rheoliadau hyn. O ganlyniad, ystyriwyd nad oedd yn angenrheidiol cynnal Asesiad Effaith Rheoleiddiol o’r costau a’r manteision sy’n debygol o ddeillio o gydymffurfio â’r Rheoliadau hyn.