2015 Rhif 1335 (Cy. 126)

Gofal Cymdeithasol, Cymru

Rheoliadau Gofal a Chymorth (Cynllunio Gofal) (Cymru) 2015

Gwnaed

Gosodwyd gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru

Yn dod i rym

Mae Gweinidogion Cymru, drwy arfer y pwerau a roddwyd gan adrannau 54(5), 54(6), 55 a 126(3) o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 20141, yn gwneud y Rheoliadau a ganlyn:

Enwi, cychwyn, cymhwyso a dehongli1

1

Enw’r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Gofal a Chymorth (Cynllunio Gofal) (Cymru) 2015.

2

Daw’r Rheoliadau hyn i rym ar 6 Ebrill 2016 ac maent yn gymwys o ran Cymru.

3

Yn y Rheoliadau hyn—

  • ystyr “anghenion cymwys” (“eligible needs”) mewn perthynas â pherson yw’r anghenion hynny y mae’n ofynnol i’r awdurdod lleol eu diwallu o dan adran 35, 37, 40 neu 42 o’r Ddeddf;

  • ystyr “canlyniadau personol” (“personal outcomes”) yw’r canlyniadau sydd wedi eu nodi mewn perthynas â pherson yn unol ag asesiad o dan adran 19, 21 neu 24 o’r Ddeddf;

  • ystyr “cynllun cymorth” (“support plan”) yw cynllun y mae’n ofynnol i awdurdod lleol ei lunio a’i gynnal o dan adran 54(2) o’r Ddeddf;

  • ystyr “cynllun gofal a chymorth” (“care and support plan”) yw cynllun y mae’n ofynnol i awdurdod lleol ei lunio a’i gynnal o dan adran 54(1) o’r Ddeddf;

  • ystyr “y Ddeddf” (“the Act”) yw Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014.

Hyfforddiant a sgiliau2

Rhaid i awdurdod lleol sicrhau bod unrhyw berson sy’n gyfrifol am lunio, adolygu neu ddiwygio cynllun gofal a chymorth neu gynllun cymorth—

a

yn meddu ar y sgiliau, yr wybodaeth a’r cymhwysedd i wneud hynny, a

b

wedi cael hyfforddiant priodol.

Cynnwys cynlluniau3

1

Rhaid i gynllun gofal a chymorth a chynllun cymorth gynnwys disgrifiad o’r canlynol—

a

anghenion cymwys y person,

b

y canlyniadau personol,

c

y camau sydd i’w cymryd gan yr awdurdod lleol a’r camau sydd i’w cymryd gan bersonau eraill i helpu’r person sicrhau’r canlyniadau personol neu ddiwallu fel arall ei anghenion cymwys,

d

y trefniadau ar gyfer monitro i ba raddau y mae’r canlyniadau personol wedi eu sicrhau, ac

e

y trefniadau ar gyfer adolygu’r cynllun.

2

Pan fo rhai neu bob un o anghenion y person i’w diwallu drwy wneud taliadau uniongyrchol, rhaid i gynllun gofal a chymorth a chynllun cymorth gynnwys hefyd ddisgrifiad o’r canlynol—

a

yr anghenion cymwys sydd i’w diwallu drwy daliadau uniongyrchol2, a

b

swm ac amlder y taliadau uniongyrchol.

3

Pan fo ymholiadau wedi eu gwneud gan yr awdurdod lleol yn unol â’i ddyletswydd o dan adran 126(1) o’r Ddeddf (oedolion sy’n wynebu risg), rhaid i’r cynllun gofal a chymorth ar gyfer yr unigolyn sy’n destun yr ymholiadau hynny gynnwys cofnod o ganlyniad yr ymholiadau.

Adolygu cynlluniau4

1

Rhaid i’r awdurdod lleol adolygu cynllun gofal a chymorth neu gynllun cymorth os yw’n ymddangos iddo nad yw’r cynllun yn diwallu anghenion cymwys y person y mae’r cynllun yn ymwneud ag ef.

2

Pan fo’r cynllun yn cynnwys manylion taliadau uniongyrchol yn unol â rheoliad 3(2), rhaid i’r cynllun gael ei adolygu yr un pryd ag unrhyw adolygiad o’r taliadau uniongyrchol yn unol â rheoliadau o dan adran 53(1).

Ceisiadau am adolygu cynlluniau5

1

Caiff y personau canlynol ofyn am adolygiad o gynllun gofal a chymorth neu gynllun cymorth (yn ôl y digwydd)—

a

pan fo’r cynllun yn ymwneud â diwallu anghenion oedolyn (gan gynnwys anghenion gofalwr sy’n oedolyn)—

i

yr oedolyn, a

ii

unrhyw berson sydd wedi ei awdurdodi i weithredu ar ran yr oedolyn;

b

pan fo’r cynllun yn ymwneud â diwallu anghenion plentyn (gan gynnwys anghenion gofalwr sy’n blentyn)—

i

y plentyn,

ii

unrhyw berson sydd â chyfrifoldeb rhiant dros y plentyn; a

iii

unrhyw berson sydd wedi ei awdurdodi i weithredu ar ran y plentyn.

2

Rhaid i’r awdurdod lleol gydymffurfio â’r cais os yw wedi ei fodloni nad yw’r cynllun yn diwallu anghenion cymwys y person y mae’r cynllun yn ymwneud ag ef.

3

Caiff yr awdurdod lleol wrthod cydymffurfio â’r cais os yw wedi ei fodloni bod y cynllun yn diwallu anghenion cymwys y person y mae’r cynllun yn ymwneud ag ef.

4

Yn y rheoliad hwn, ac yn rheoliadau 7 ac 8, mae person wedi ei awdurdodi i weithredu ar ran oedolyn neu blentyn—

a

os yw’r oedolyn neu’r plentyn wedi gofyn i’r person weithredu ar ei ran, neu

b

os nad oes gan yr oedolyn neu’r plentyn alluedd a bod y person wedi ei awdurdodi o dan Ddeddf Galluedd Meddwl 20053 (p’un ai yn nhermau cyffredinol neu benodol) i wneud penderfyniadau ynghylch sut y mae anghenion y person i’w diwallu.

Y camau i’w cymryd yn dilyn adolygiad6

1

Yn dilyn yr adolygiad, rhaid i’r awdurdod lleol ystyried p’un a ddylid cadarnhau, diwygio neu gau’r cynllun gofal a chymorth neu’r cynllun cymorth (yn ôl y digwydd).

2

Wrth benderfynu p’un a ddylid cadarnhau, diwygio neu gau’r cynllun, rhaid i’r awdurdod lleol roi sylw penodol i’r canlynol—

a

unrhyw newidiadau i’r canlyniadau personol neu amgylchiadau’r person,

b

unrhyw newidiadau i anghenion cymwys y person,

c

a yw’r camau sydd wedi eu cymryd gan yr awdurdod neu bersonau eraill yn helpu’r person i sicrhau’r canlyniadau personol neu ddiwallu fel arall ei anghenion cymwys, a

d

a oes ffyrdd eraill y gall yr awdurdod neu bersonau eraill helpu’r person i sicrhau’r canlyniadau personol neu ddiwallu fel arall ei anghenion cymwys.

3

Os yw’r awdurdod lleol yn penderfynu cadarnhau’r cynllun, rhaid i’r awdurdod gofnodi’r penderfyniad a’r rhesymau dros y penderfyniad.

4

Os yw’r awdurdod lleol yn penderfynu diwygio’r cynllun, rhaid i’r awdurdod lunio cynllun diwygiedig.

5

Os yw’r awdurdod lleol yn penderfynu cau’r cynllun, rhaid i’r awdurdod lunio datganiad cau.

6

Mae datganiad cau yn ddogfen sy’n cynnwys yr wybodaeth a ganlyn—

a

y rhesymau dros gau’r cynllun,

b

gwerthusiad ynghylch i ba raddau y cafodd y canlyniadau personol eu sicrhau, ac

c

pan fo’r awdurdod lleol yn dal yn fodlon bod gan y person y mae’r cynllun yn ymwneud ag ef anghenion am ofal a chymorth, cadarnhad bod yr awdurdod wedi ei fodloni y gall anghenion y person gael eu diwallu drwy ddarparu gwybodaeth, cyngor neu gynhorthwy, gwasanaethau atal neu unrhyw beth arall a all fod ar gael yn y gymuned.

Copïau o gynlluniau gofal a chymorth etc.7

1

Rhaid i’r awdurdod lleol roi copi o’r cynllun gofal a chymorth i’r personau a ddisgrifir ym mharagraff (5).

2

Os yw’r awdurdod lleol, yn dilyn adolygiad o gynllun gofal a chymorth, yn penderfynu diwygio’r cynllun, rhaid iddo roi copi o’r cynllun diwygiedig i’r personau a ddisgrifir ym mharagraff (5).

3

Os yw’r awdurdod lleol, yn dilyn adolygiad o gynllun gofal a chymorth, yn penderfynu cadarnhau’r cynllun, rhaid iddo roi copi o’r cofnod o’r penderfyniad a’r rhesymau dros y penderfyniad i’r personau a ddisgrifir ym mharagraff (5).

4

Os yw’r awdurdod lleol, yn dilyn adolygiad o gynllun gofal a chymorth, yn penderfynu cau’r cynllun, rhaid iddo roi copi o’r datganiad cau i’r personau a ddisgrifir ym mharagraff (5).

5

At ddibenion paragraffau (1) i (4), y personau yw—

a

os yw’r cynllun gofal a chymorth wedi ei lunio ar gyfer oedolyn—

i

yr oedolyn y cafodd ei lunio ar ei gyfer,

ii

unrhyw berson sydd wedi ei awdurdodi i weithredu ar ran yr oedolyn, a

iii

pan na fo gan yr oedolyn alluedd i fedru gofyn i berson weithredu ar ei ran ac nad oes unrhyw berson wedi ei awdurdodi i weithredu ar ei ran, unrhyw berson sy’n gweithredu er lles pennaf yr oedolyn ym marn yr awdurdod lleol;

b

os yw’r cynllun gofal a chymorth wedi ei lunio ar gyfer plentyn—

i

y plentyn y cafodd y cynllun ei lunio ar ei gyfer,

ii

unrhyw berson sydd â chyfrifoldeb rhiant dros y plentyn, oni fyddai gwneud hynny’n anghyson â llesiant y plentyn,

iii

unrhyw berson sydd wedi ei awdurdodi i weithredu ar ran y plentyn, a

iv

pan na fo gan y plentyn alluedd neu pan na fo’n gymwys i ofyn i berson weithredu ar ei ran ac nad oes unrhyw berson wedi ei awdurdodi i weithredu ar ei ran, unrhyw berson sy’n gweithredu er lles pennaf y plentyn ym marn yr awdurdod lleol.

Copïau o gynlluniau cymorth etc.8

1

Rhaid i’r awdurdod lleol roi copi o’r cynllun cymorth i’r personau a ddisgrifir ym mharagraff (5).

2

Os yw’r awdurdod lleol, yn dilyn adolygiad o gynllun cymorth, yn penderfynu diwygio’r cynllun, rhaid iddo roi copi o’r cynllun diwygiedig i’r personau a ddisgrifir ym mharagraff (5).

3

Os yw’r awdurdod lleol, yn dilyn adolygiad o gynllun cymorth, yn penderfynu cadarnhau’r cynllun, rhaid iddo roi copi o’r cofnod o’r penderfyniad a’r rhesymau dros y penderfyniad i’r personau a ddisgrifir ym mharagraff (5).

4

Os yw’r awdurdod lleol, yn dilyn adolygiad o gynllun cymorth, yn penderfynu cau’r cynllun, rhaid iddo roi copi o’r datganiad cau i’r personau a ddisgrifir ym mharagraff (5).

5

At ddibenion paragraffau (1) i (4), y personau yw—

a

os yw’r cynllun cymorth wedi ei lunio ar gyfer gofalwr sy’n oedolyn—

i

y gofalwr sy’n oedolyn y cafodd ei lunio ar ei gyfer,

ii

unrhyw berson sydd wedi ei awdurdodi i weithredu ar ran y gofalwr sy’n oedolyn, a

iii

pan na fo gan y gofalwr sy’n oedolyn alluedd i fedru gofyn i berson weithredu ar ei ran ac nad oes unrhyw berson wedi ei awdurdodi i weithredu ar ei ran, unrhyw berson sy’n gweithredu er lles pennaf y gofalwr sy’n oedolyn ym marn yr awdurdod lleol;

b

os yw’r cynllun cymorth wedi ei lunio ar gyfer gofalwr sy’n blentyn—

i

y gofalwr sy’n blentyn y cafodd ei lunio ar ei gyfer,

ii

unrhyw berson sydd â chyfrifoldeb rhiant dros y gofalwr sy’n blentyn, oni fyddai gwneud hynny’n anghyson â llesiant y gofalwr sy’n blentyn,

iii

unrhyw berson sydd wedi ei awdurdodi i weithredu ar ran y gofalwr sy’n blentyn, a

iv

pan na fo gan y gofalwr sy’n blentyn alluedd neu pan na fo’n gymwys i ofyn i berson weithredu ar ei ran ac nad oes unrhyw berson wedi ei awdurdodi i weithredu ar ei ran, unrhyw berson sy’n gweithredu er lles pennaf y gofalwr sy’n blentyn ym marn yr awdurdod lleol.

Mark DrakefordY Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, un o Weinidogion Cymru
NODYN ESBONIADOL

(Nid yw’r nodyn hwn yn rhan o’r Rheoliadau)

Mae adran 54 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 yn gosod dyletswydd ar awdurdod lleol i lunio a chynnal cynllun gofal a chymorth ar gyfer oedolyn neu blentyn y mae arno ddyletswydd iddo i ddiwallu anghenion o dan adran 35 neu 37 o’r Ddeddf ac i lunio cynllun cymorth i ofalwr y mae arno ddyletswydd iddo i ddiwallu anghenion o dan adran 40 neu 42 o’r Ddeddf. Mae’r Rheoliadau hyn yn gwneud darpariaeth bellach ynghylch cynlluniau o’r fath.

Mae rheoliad 2 yn gwneud darpariaeth ynghylch hyfforddiant ac arbenigedd personau sy’n llunio, cynnal neu ddiwygio cynlluniau.

Mae rheoliad 3 yn gwneud darpariaeth ynghylch cynnwys cynlluniau, gan gynnwys pan fo rhai neu bob un o anghenion y person i’w diwallu drwy wneud taliadau uniongyrchol.

Mae rheoliad 4 yn gwneud darpariaeth ynghylch adolygu cynlluniau a’r amgylchiadau y mae’n rhaid i awdurdod lleol adolygu cynllun odanynt. Mae rheoliad 5 yn gwneud darpariaeth ar gyfer pwy sy’n cael gofyn am adolygiad o gynllun ac o dan ba amgylchiadau y mae’n rhaid i’r awdurdod lleol gydymffurfio â’r cais hwnnw ac o dan ba amgylchiadau y caiff wrthod gwneud hynny.

Mae rheoliad 6 yn gwneud darpariaeth ar gyfer y camau y mae’n rhaid i’r awdurdod lleol eu cymryd yn dilyn adolygiad, gan ddibynnu ar p’un a benderfynir cadarnhau, diwygio neu gau’r cynllun. Mae rheoliadau 7 ac 8 yn gwneud darpariaeth ar gyfer y personau y mae’n rhaid rhoi copïau o’r cynllun, y cynllun diwygiedig, y datganiadau cau a chofnodion eraill iddynt.

Ystyriwyd Cod Ymarfer Gweinidogion Cymru ar gynnal Asesiadau Effaith Rheoleiddiol mewn perthynas â’r Rheoliadau hyn. O ganlyniad, lluniwyd asesiad effaith rheoleiddiol o’r costau a’r manteision sy’n debygol o ddeillio o gydymffurfio â’r Rheoliadau hyn. Gellir cael copi drwy gysylltu â’r Adran Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol, Llywodraeth Cymru, Parc Cathays, Caerdydd, CF10 3NQ.