Mae'r Rheoliadau hyn yn cydgrynhoi, gyda diwygiadau, Reoliadau Cynllunio (Adeiladau Rhestredig ac Ardaloedd Cadwraeth) 1990 (“y prif Reoliadau”) ac offerynnau diwygio dilynol, i'r graddau y maent yn gymwys i Gymru. Mae'r rhan fwyaf o ddarpariaethau'r prif Reoliadau i'w cario ymlaen, yn ddarostyngedig, mewn rhai achosion, i fân newidiadau drafftio. Cymerwyd y cyfle i ad-drefnu peth o'r deunydd.
Mae rheoliadau 3 a 4 yn gwneud newidiadau i ffurf a chynnwys ceisiadau am ganiatâd adeilad rhestredig a chaniatâd ardal gadwraeth a cheisiadau i amrywio neu ollwng amodau sydd ynghlwm â'r caniatâd adeilad rhestredig neu ganiatâd ardal gadwraeth. Rhaid i geisiadau gael eu gwneud ar ffurflen a ddarperir gan Weinidogion Cymru a chynnwys yr wybodaeth ragnodedig.
Mae'r Rheoliadau'n gwneud darpariaethau gweithdrefnol ar gyfer ceisiadau am ganiatâd adeilad rhestredig, caniatâd ardal gadwraeth, amrywio neu ollwng amodau sydd ynghlwm â chaniatâd adeilad rhestredig neu ganiatâd ardal gadwraeth ac am apelau o ran y materion hyn (rheoliadau 3 i 12).
Mae'r Rheoliadau hefyd yn darparu ar gyfer materion gweithdrefnol eraill mewn perthynas â chaniatâd adeilad rhestredig a chaniatâd ardal gadwraeth: darpariaethau gweithdrefnol ar gyfer digolledu a hysbysiadau prynu adeilad rhestredig (rheoliad 13); y modd y mae'n rhaid i ddirymiad neu addasiad diwrthwynebiad i orchmynion caniatâd gael eu hysbysebu (rheoliad 14); ar gyfer cymhwyso ac addasu deddfwriaeth mewn perthynas â hysbysiadau gorfodi ar gyfer adeiladau rhestredig ac adeiladau sydd heb eu rhestru mewn ardaloedd cadwraeth (rheoliadau 15 ac 16) a hysbysiadau o adeiladau rhestredig (rheoliad 17).
Mae'r Rheoliadau'n cynnwys darpariaethau trosiannol ar gyfer ceisiadau am ganiatâd adeilad rhestredig a chaniatâd ardal gadwraeth a wnaed o fewn mis i'r Rheoliadau hyn ddod i rym. Mae'r Rheoliadau'n dirymu offerynnau statudol blaenorol y maent yn eu disodli ac yn gwneud diwygiadau canlyniadol i offerynnau eraill.
Paratowyd asesiad effaith mewn perthynas â'r Rheoliadau hyn. Fe'i rhoddwyd yn llyfrgell Llywodraeth Cymru a gellir cael copïau ohono gan: Y Gyfarwyddiaeth Gynllunio, Llywodraeth Cymru, Parc Cathays, Caerdydd, CF10 3NQ.