2007 Rhif 2386 (W.197) (Cy.88)
TIROEDD COMIN, CYMRU

Gorchymyn Deddf Tiroedd Comin 2006 (Cychwyn Rhif 1, Darpariaethau Trosiannol ac Arbedion) (Cymru) 2007

Wedi'i wneud
Mae Gweinidogion Cymru yn gwneud y Gorchymyn a ganlyn drwy arfer y pwerau a roddwyd i'r awdurdod cenedlaethol priodol1 gan adrannau 56(1) a 59(1) o Ddeddf Tiroedd Comin 20062:

Enwi, dehongli a chymhwyso1.

(1)

Enw'r Gorchymyn hwn yw Gorchymyn Deddf Tiroedd Comin 2006 (Cychwyn Rhif 1, Darpariaethau Trosiannol ac Arbedion) (Cymru) 2007.

(2)

Yn y Gorchymyn hwn —

ystyr “Deddf 1965” (“the 1965 Act”) yw Deddf Cofrestru Tiroedd Comin 1965;3;

ystyr “Ddeddf 2006” (“the 2006 Act”) yw Deddf Tiroedd Comin 2006;

(3)

Mae'r Gorchymyn hwn yn gymwys o ran Cymru.

Darpariaethau sy'n dod i rym at ddibenion penodol2.

(1)

Mae darpariaethau Deddf 2006 a osodir ym mharagraff (2) yn dod i rym ar y diwrnod ar ôl y diwrnod y mae'r Gorchymyn hwn yn cael ei wneud i'r graddau y maent yn rhoi pwer, neu'n gosod dyletswydd, ar Weinidogion Cymru—

(a)

i wneud rheoliadau, neu i wneud darpariaeth drwyddynt;

(b)

i roi canllawiau neu gyfarwyddiadau; neu

(c)

i wneud darpariaeth parthed arfer unrhyw bwer o'r fath neu parthed cyflawni dyletswydd o'r fath.

(2)

Y darpariaethau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1) yw—

  • adran 3(5);

  • adran 6(4);

  • adran 7(4);

  • adran 8(1) a (2);

  • adran 11(5) a (6);

  • adran 12(a);

  • adran 13(1)(a);

  • adran 14;

  • adran 17(3) a (10);

  • adran 19(6);

  • adran 20(2) a (3);

  • adran 21(2) a (3);

  • adrannau 22 i 25;

  • adran 29(1) a (6);

  • adran 31(6)(a);

  • adran 39(6);

  • adran 40;

  • adran 42(4);

  • adrannau 43 a 44;

  • adran 50(1) a (4) i (6);

  • paragraffau 2(2)(d) a (3), 3(2)(e) a (3), 4(6), 5(3), 6(3), 7(3), 8(3), 9(4) a 10 o Atodlen 2; a

  • paragraffau 2(1), (5) a (6), 4, 5 ac 8(2) a (3) o Atodlen 3.

Darpariaethau sy'n dod i rym ar 6 Medi 20073.

Mae'r darpariaethau a ganlyn o Ddeddf 2006 yn dod i rym ar 6 Medi 2007—

(a)

adran 4 (awdurdodau cofrestru tiroedd comin);

(b)

adran 5 (tir y mae Rhan 1 yn gymwys iddo);

(c)

adran 15 (cofrestru meysydd tref neu bentref);

(ch)

adran 23 (trosiannol), i'r graddau y mae yn rhoi ei effaith i baragraff (i) o'r erthygl hon;

(d)

adran 24 (ceisiadau etc.) i'r graddau nad yw'n cael ei dwyn i rym gan erthygl 2 o'r Gorchymyn hwn;

(dd)

adran 44 (materion atodol), i'r graddau y mae yn rhoi ei effaith i baragraff (j) o'r erthygl hon;

(e)

adran 45 (pwerau awdurdodau lleol dros dir nas hawlwyd);

(f)

adran 47 (cau tir gan y perchennig);

(ff)

adran 49 (hysbysiad cau tir);

(g)

adran 51 (mynediad i gerbydau);

(ng)

adran 52 (mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol), i'r graddau y mae yn rhoi ei effaith i baragraff (l) o'r erthygl hon;

(h)

adran 53 (diddymiadau), i'r graddau y mae yn rhoi eu heffaith i baragraffau (ll) i (o) o'r erthygl hon;

(i)

yn Atodlen 3 (cofrestru: darpariaeth drosiannol), paragraff 9;

(j)

yn Atodlen 4 (gwaith: materion atodol), paragraff 6;

(l)

yn Atodlen 5 (mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol)

(i)

paragraff 4,

(ii)

is-baragraff (a) o baragraff 6, a

(iii)

is-baragraff (5) o baragraff 7 ac is-baragraff (1) o'r paragraff hwnnw i'r graddau y mae yn ymwneud ag ef;

(ll)

yn Rhan 1 o Atodlen 6 (diddymiadau yn ymwneud â chofrestru), y cofnodion sy'n ymwneud ag—

(i)

Deddf Cofrestru Tiroedd Comin 1965 i'r graddau y mae'n diddymu adrannau 8, 9 a 13(a) a (b)4 o Ddeddf 1965,

(ii)

adran 189(1) a (2) o Ddeddf Llywodraeth Leol 19725,

(iii)

paragraff 10(6) o Atodlen 8 i Ddeddf Llywodraeth Leol 19856,

(iv)

adran 8 o Ddeddf Tiroedd Comin Dartmoor 19857,

(v)

Deddf Tiroedd Comin (Cywiro Cofrestrau) 19898,

(vi)

adrannau 46(1) a 98 o Ddeddf Cefn Gwlad a Hawliau Tramwy 20009, a

(vii)

adran 33(1) o Ddeddf Tiroedd Comin Greenham a Crookham 200210;

(m)

yn Rhan 2 o Atodlen 6 (diddymiadau yn ymwneud â gwaith), y cofnodion yn ymwneud ag

(i)

adran 21 o Ddeddf y Tiroedd Comin Metropolitanaidd 186611,

(ii)

adran 30 o Ddeddf Tiroedd Comin 187612,

(iii)

adran 21o Ddeddf Tiroedd Comin 1899 13, a

(iv)

Atodlen 7 i Ddeddf Prynu Gorfodol 196514;

(n)

yn Rhan 3 o Atodlen 6 (diddymiadau yn ymwneud â chau tir gan y perchennog a chau tir), y cofnodion yn ymwneud â

(i)

Deddf Tiroedd Comin 128515,

(ii)

adran 31 o Ddeddf Tiroedd Comin 1876, a

(iii)

Deddf Diwygio Cyfraith Tiroedd Comin 189316; ac

(o)

Rhan 5 o Atodlen 6 (diddymiadau yn ymwneud â mynediad i gerbydau).

Darpariaethau trosiannol ac arbedion4.

(1)

Pan fo awdurdod cofrestru tiroedd comin yn caniatáu cais o dan adran 15 o Ddeddf 2006 i gofrestru tir fel maes tref neu bentref cyn bod adran 1 o Ddeddf 2006 wedi dod i rym mewn perthynas â'r man lle lleolir y tir—

(a)

rhaid i'r awdurdod cofrestru gofrestru'r tir yn y gofrestr o feysydd trefi neu bentrefi sy'n cael ei chadw ar gyfer y man hwnnw dan Ddeddf 1965; a

(b)

hyd nes y daw adran 1 o Ddeddf 2006 i rym mewn perthynas â'r man hwnnw, mae Deddf 1965 yn gymwys mewn perthynas â'r cofrestru megis petai wedi'i wneud yn unol ag adran 13(b) o Ddeddf 1965.

(2)

O ran unrhyw ardal o Gymru—

(a)

mae cyfeiriadau yn adran 24 o Ddeddf 2006, ac mewn rheoliadau a wnaed o dan yr adran honno, at gofrestru tiroedd comin neu neu feysydd trefi neu bentrefi, i'w cymryd, hyd nes y daw adran 1 o Ddeddf 2006 i rym o ran yr ardal honno, fel cyfeiriadau at gofrestr o'r fath a gedwir o dan Ddeddf 1965; a

(b)

mae adran 13(b) o Ddeddf 1965, a rheoliadau a wnaed oddi tani17, yn parhau i gael eu heffaith hyd nes y daw'r canlynol i rym—

(i)

adran 6 o Ddeddf 2006 o ran yr ardal honno, i'r graddau y maent yn ymwneud â thir sy'n dod yn dir comin ac eithrio yn rhinwedd unrhyw offeryn a wnaed o dan ddeddfiad neu'n unol â deddfiad, a

(ii)

adran 14 o Ddeddf 2006 o ran yr ardal honno, i'r graddau y maent yn ymwneud â thir sy'n dod yn dir comin neu'n faes tref neu bentref yn rhinwedd unrhyw offeryn a wnaed o dan ddeddfiad neu'n unol â deddfiad.

(3)

Pan fo—

(a)

cais yn cael ei wneud cyn 6 Medi 2007 i awdurdod cofrestru, yn unol ag adran 13(b) o Ddeddf 1965, i ddiwygio'r gofrestr o feysydd trefi neu bentrefi o ganlyniad i fod tir wedi dod yn faes tref neu bentref, a

(b)

nad yw'r awdurdod cofrestru yn dyfarnu ar y cais cyn y dyddiad hwnnw,

rhaid i'r awdurdod cofrestru barhau i ymwneud â'r cais ar 6 Medi 2007 ac ar ôl hynny megis pe na bai adran 13(b) o Ddeddf 1965 wedi'i diddymu.

(4)

O ran unrhyw ardal o Gymru, mae'r cyfeiriad yn adran 45(1) o Ddeddf 2006 at dir sydd wedi'i gofrestru fel tir comin neu faes tref neu bentref i'w ddarllen, hyd nes daw adran 1 o Ddeddf 2006 i rym o ran yr ardal honno, fel petai yn gyfeiriad at fod tir wedi'i gofrestru felly o dan Ddeddf 1965.

(5)

Pan fo Comisiynydd Tiroedd Comin, cyn 6 Medi 2007, yn rhoi cyfarwyddyd o dan adran 8(2) neu (3) o Ddeddf 1965 i awdurdod cofrestru gofrestru person fel perchennog tir, ond nad yw'r awdurdod cofrestru yn cydymffurfio â'r cyfarwyddyd cyn y dyddiad hwnnw-

(a)

mae'r cyfarwyddyd yn parhau i fod yn effeithiol ar 6 Medi 2007 ac ar ôl hynny er gwaethaf diddymiad adran 8(2) a (3) o Ddeddf 1965; a

(b)

os mai'r cyfarwyddyd yw i awdurdod lleol gael ei gofrestru fel perchennog y tir, pan wneir y cofrestriad, bydd adran 8(4) o Ddeddf 1965 yn gymwys megis pe na bai wedi cael ei diddymu.

(6)

O ran unrhyw ardal o Gymru, mae adran 13(a) o Ddeddf 1965, a rheoliadau a wnaed oddi tani18, yn parhau i gael eu heffaith, hyd nes daw adran 14 o Ddeddf 2006 i rym o ran yr ardal honno, i'r graddau y maent yn ymwneud â thir sy'n peidio â bod yn dir comin neu'n faes tref neu bentref yn rhinwedd unrhyw offeryn a wnaed o dan ddeddfiad neu'n unol â deddfiad.

(7)

Os, o ran unrhyw dir ac eithrio tir y cyfeirir ato ym mharagraff (6),—

(a)

oes cais yn cael ei wneud cyn 6 Medi 2007 i awdurdod cofrestru, yn unol â rheoliadau o dan adran 13(a) o Ddeddf 1965, i dir gael ei dynnu oddi ar y gofrestr o ganlyniad i fod y tir hwnnw wedi peidio â bod yn dir comin neu'n faes tref neu bentref; a

(b)

nad yw'r awdurdod cofrestru yn dyfarnu ar y cais cyn y dyddiad hwnnw,

rhaid i'r awdurdod cofrestru barhau i ymwneud â'r cais ar 6 Medi 2007 ac ar ôl hynny megis pe na bai adran 13(a) o Ddeddf 1965 wedi'i diddymu.

Jane Davidson
Y Gweinidog dros yr Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Thai, un o Weinidogion Cymru
(Nid yw'r nodyn hwn yn rhan o'r Gorchymyn)

Mae'r Gorchymyn hwn yn cychwyn darpariaethau penodol o Ddeddf Tiroedd Comin 2006 (“y Ddeddf”) o ran Cymru.

Mae erthygl 2 o'r Gorchymyn hwn yn dod â nifer o ddarpariaethau i rym ar y diwrnod ar ôl y diwrnod y mae'r Gorchymyn hwn yn cael ei wneud gyda'r bwriad cyfyngedig o alluogi Gweinidogion Cymru i roi canllawiau neu gyfarwyddiadau ac i wneud rheoliadau, neu i wneud darpariaeth drwy reoliadau.

Mae erthygl 3 o'r Gorchymyn hwn yn dod â'r darpariaethau o Ddeddf 2006 a nodir yn yr erthygl honno i rym ar 6 Medi 2007.

Mae erthygl 4 o'r Gorchymyn hwn yn cynnwys darpariaethau trosiannol ac arbedion yn ymwneud â'r darpariaethau y daethpwyd â hwy i rym gan erthygl 3 o'r Gorchymyn hwn.

Ymhlith pethau eraill, mae'r Gorchymyn hwn yn dod ag adran 15 o Ddeddf 2006 i rym, sy'n gwneud darpariaeth newydd ynghylch cofrestru tir yng Nghymru fel maes tref neu bentref, ac sy'n cynnwys darpariaethau trosiannol ac arbedion—

(a)

sy'n ei gwneud yn ofynnol, nes bod adran 1 o Ddeddf 2006 yn dod i rym o ran y man perthnasol, i faes a gofrestrwyd o dan adran 15 o Ddeddf 2006 gael ei gofnodi yn y cofrestrau a gedwir o dan Ddeddf Cofrestru Tiroedd Comin 1965 (“Deddf 1965”);

(b)

sy'n sicrhau bod y darpariaethau presennol ar gyfer cofrestru meysydd a thiroedd comin newydd o dan adran 13(b) o Ddeddf 1965 yn aros mewn grym mewn achosion penodol (megis ar gyfnewid tir sy'n ganlyniad i orchymyn prynu gorfodol); ac

(c)

sy'n cadw unrhyw gais i gofrestru maes a wnaed o dan Ddeddf 1965 cyn 6 Medi 2007, fel bod rhaid pennu ceisiadau o'r fath o dan Ddeddf 1965.

Gellir cael gwybodaeth bellach ar y darpariaethau y daw'r Gorchymyn hwn â hwy i rym yn y Nodiadau Esboniadol i'r Ddeddf Tiroedd Comin 2006, yn www.opsi.gov.uk.