2003 Rhif 3118 (Cy.296)

ADDYSG, CYMRU

Rheoliadau Cyllidebau AALl, Cyllidebau Ysgolion a Chyllidebau Ysgolion Unigol (Cymru) 2003

Wedi'u gwneud2 Rhagfyr 2003

Yn dod i rym4 Rhagfyr 2003

Drwy arfer y pwerau a roddwyd i'r Ysgrifennydd Gwladol gan adrannau 45A a 138(7) a (8) o Ddeddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 19981 ac sydd bellach wedi'u breinio yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru2, mae Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn gwneud y Rheoliadau canlynol:

Enwi, cychwyn a chymhwyso1.

(1)

Enw'r Rheoliadau hyn yw Rheoliadau Cyllidebau AALl, Cyllidebau Ysgolion a Chyllidebau Ysgolion Unigol (Cymru) 2003 a deuant i rym ar 4 Rhagfyr 2003.

(2)

Maent yn gymwys i'r blynyddoedd ariannol sy'n dechrau ar neu ar ôl 31 Mawrth 2004 yn unig.

(3)

Maent yn gymwys i Gymru yn unig.

Dehongli2.

(1)

Yn y Rheoliadau hyn —

ystyr “y Cynulliad Cenedlaethol” (“the National Assembly”) yw Cynulliad Cenedlaethol Cymru;

ystyr “Deddf 1996” (“the 1996 Act”) yw Deddf Addysg 19963;

ystyr “Deddf 1998” (“the 1998 Act”) yw Deddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 1998;

ystyr “Deddf 2000” (“the 2000 Act”) yw Deddf Dysgu a Medrau 20004;

ystyr “Deddf 2002” (“the 2002 Act”) yw Deddf Addysg 2002.

(2)

Yn y Rheoliadau hyn ystyr “ysgol a gynhelir” (“maintained school”) yw ysgol gymunedol, ysgol sefydledig neu ysgol wirfoddol neu ysgol gymunedol arbennig neu ysgol sefydledig arbennig.

(3)

Yn y Rheoliadau mae cyfeiriad (sut bynnag y caiff ei eirio) at ysgol gymunedol, ysgol sefydledig neu ysgol wirfoddol neu ysgol gymunedol arbennig neu ysgol sefydledig arbennig yn cynnwys ysgol newydd a fydd yn ysgol o'r fath a chanddi gorff llywodraethu dros dro pan weithredir cynigion o dan unrhyw ddeddfiad.

(4)

Yn y Rheoliadau hyn mae cyfeiriad at gorff llywodraethu yn cynnwys corff llywodraethu dros dro ar ysgol newydd sy'n dod o fewn paragraff (3).

(5)

Yn y Rheoliadau hyn mae cyfeiriad at ysgol gynradd neu ysgol uwchradd yn golygu ysgol gynradd neu ysgol uwchradd a fydd yn ysgol gymunedol, ysgol sefydledig neu ysgol wirfoddol.

(6)

Yn y Rheoliadau hyn nid yw cyfeiriad (sut bynnag y caiff ei eirio) at ysgolion a gynhelir gan awdurdod addysg lleol yn cynnwys ysgolion nad ydynt yn ysgolion a gynhelir fel y'u diffinnir ym mharagraff (2).

(7)

Yn y Rheoliadau hyn, oni nodir fel arall, mae cyfeiriadau at wariant yn gyfeiriadau at y gwariant hwnnw yn net o'r canlynol —

(a)

pob grant penodedig cysylltiedig;

(b)

pob ffi, taliad ac incwm cysylltiedig; ac

(c)

cyllid sy'n dod o'r Cynulliad Cenedlaethol mewn perthynas â thaliad unedol cynllun PFI.

(8)

Yn y Rheoliadau hyn, mae cyfeiriad at grant penodedig yn gyfeiriad at unrhyw grant a delir i'r awdurdod o dan amodau sy'n gosod cyfyngiadau ar ddibenion penodol yr awdurdod y ceir defnyddio'r grant ar eu cyfer, ond nid yw'n cynnwys —

(a)

unrhyw grant a wneir gan Gyngor Cenedlaethol Cymru dros Addysg a Hyfforddiant5 mewn perthynas â chyllido chweched dosbarth; neu

(b)

unrhyw grant penodedig a ddefnyddir i gefnogi gwariant drwy'r gyllideb ysgolion unigol.

(9)

Yn y Rheoliadau hyn, mae cyfeiriad at daliad unedol cynllun PFI yn gyfeiriad at daliad sy'n daladwy gan yr awdurdod addysg lleol o dan drafodiad cyllid preifat.

(10)

Yn y Rheoliadau hyn, mae cyfeiriad at drafodiad cyllid preifat yn gyfeiriad at drafodiad fel y diffinnir “transaction” gan reoliad 16 o Reoliadau Awdurdodau Lleol (Cyllid Cyfalaf) 19976.

(11)

Yn y Rheoliadau hyn, mae cyfeiriad at fformiwla yn golygu fformiwla a benderfynwyd (ar ôl ymgynghori) gan yr awdurdod addysg lleol cyn dechrau blwyddyn ariannol erbyn pryd y penderfynir ar gyfrannau cyllideb ysgolion yn y flwyddyn ariannol honno gan roi sylw i'r ffactorau, y meini prawf a'r gofynion a ragnodwyd mewn rheoliadau a wnaed o dan adran 47 o Ddeddf 1998.

(12)

Yn y Rheoliadau hyn, mae cyfeiriad at wariant cyfalaf yn golygu gwariant y mae awdurdod yn bwriadu ei gyfalafu yn eu cyfrifon yn unol ag arferion priodol sef yr arferion cyfrifyddu hynny —

(a)

y mae'n ofynnol i'r awdurdod eu dilyn yn rhinwedd unrhyw ddeddfiad; neu

(b)

y gwelir yn gyffredinol eu bod, i'r graddau y maent yn gyson ag unrhyw ddeddfiad o'r fath, boed drwy gyfeiriad at unrhyw god a gyhoeddwyd ac a gydnabyddir yn gyffredinol neu fel arall, yn arferion cyfrifyddu priodol sydd i'w dilyn wrth gadw cyfrifon awdurdodau lleol, naill ai yn gyffredinol neu o'r disgrifiad o dan sylw7.

(13)

Yn y Rheoliadau hyn mae cyfeiriadau at CERA yn gyfeiriadau at wariant cyfalaf y mae awdurdod yn disgwyl ei dynnu o gyfrif refeniw'r awdurdod fel y'i diffinnir yn adran 41(2) o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 19898.

(14)

Yn y Rheoliadau hyn, mae cyfeiriadau at wariant a eithrir yn gyfeiriadau at y dosbarthiadau neu'r disgrifiadau canlynol o wariant —

(a)

Gwariant cyfalaf heblaw CERA;

(b)

Gwariant at ddibenion adran 26 o Ddeddf Rheoleiddio Traffig Ffyrdd 19849) (trefniadau ar gyfer hebrwng wrth groesfannau ysgol); ac

(c)

Gwariant a dynnir gan yr awdurdod addysg lleol o dan adran 51A o Ddeddf 199810 (gwariant a dynnir at ddibenion cymunedol).

Dirymu3.

(1)

Dirymir Rheoliadau 2, 3 a 5 o Reoliadau Cyllido Ysgolion a Gynhelir 1999 ac Atodlen 2 iddynt11 (i'r graddau y byddent wedi parhau mewn grym yn rhinwedd Deddf Dehongli 197812) ar 1 Ebrill 2004.

(2)

Ond bydd y rheoliadau hynny a'r Atodlen honno yn parhau i fod yn gymwys at ddibenion cyllido ysgolion a gynhelir mewn unrhyw flwyddyn sy'n dod i ben cyn 1 Ebrill 2004.

Cyllideb ysgolion4.

(1)

Drwy hyn rhagnodir y dosbarthiadau neu'r disgrifiadau o wariant awdurdod addysg lleol a bennir ym mharagraff (2) at ddibenion adran 45A(2) o Ddeddf 1998 a phenderfynu ar gyllideb ysgolion awdurdod addysg lleol.

(2)

Dyma'r dosbarthiadau neu'r disgrifiadau o wariant awdurdod addysg lleol —

(a)

gwariant ar ddarparu a chynnal a chadw ysgolion a gynhelir ac ysgolion meithrin a gynhelir ac ar addysg y disgyblion a gofrestrwyd yn yr ysgolion hynny;

(b)

gwariant ar addysg disgyblion mewn ysgolion annibynnol, ysgolion arbennig nas cynhelir13, unedau cyfeirio disgyblion14) yn y cartref ac yn yr ysbyty, ac ar unrhyw drefniadau eraill ar gyfer darparu addysg gynradd ac uwchradd i ddisgyblion heblaw mewn ysgolion a gynhelir gan awdurdod addysg lleol; ac

(c)

pob gwariant arall a dynnir mewn cysylltiad â swyddogaethau'r awdurdod mewn perthynas â darparu addysg gynradd ac uwchradd, i'r graddau nad yw gwariant o'r fath yn dod o fewn paragraff (a) neu (b),

ond ddim ond i'r graddau nad yw gwariant o'r fath —

(a)

yn dod o fewn dosbarth neu ddisgrifiad o wariant a ragnodir gan reoliad 5 at ddibenion adran 45A(1) o Ddeddf 1998 a phenderfynu ar gyllideb AALl yr awdurdod addysg lleol, a

(b)

yn wariant a eithrir.

Cyllideb yr AALl5.

(1)

Drwy hyn rhagnodir y dosbarthiadau neu'r disgrifiadau o wariant awdurdod addysg lleol a bennir yn Atodlen 1 at ddibenion adran 45A(1) o Ddeddf 1998 a phenderfynu ar gyllideb AALl awdurdod addysg lleol, ac eithrio i'r graddau y mae gwariant o'r fath yn wariant a eithrir neu'n dod o fewn paragraff (2).

(2)

Daw gwariant o fewn y paragraff hwn os yw'n wariant —

(a)

sydd yn rhinwedd cynllun yr awdurdod (o fewn ystyr adran 48(5) o Ddeddf 1998) neu unrhyw ddeddfiad, i'w dynnu o gyfran cyllideb ysgol; neu

(b)

sy'n dod o fewn is-baragraff (b) o baragraff 1 o Atodlen 2.

Cyllideb ysgolion unigol6.

Caiff awdurdod addysg lleol ddidynnu o'i gyllideb ysgolion unrhyw un neu'r cyfan o'r dosbarthiadau neu'r disgrifiadau o wariant cynlluniedig a nodir yn Atodlen 2, yn llwyr neu'n rhannol, er mwyn gweld beth yw ei gyllideb ysgolion unigol ar gyfer y flwyddyn ariannol.

Llofnodwyd ar ran Cynulliad Cenedlaethol Cymru o dan adran 66(1) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 199815.

D. Elis-Thomas

Llywydd y Cynulliad Cenedlaethol

2 Rhagfyr 2003

ATODLEN 1DOSBARTHIADAU NEU DDISGRIFIADAU O WARIANT CYNLLUNIEDIG A RAGNODWYD AT DDIBENION CYLLIDEB AALl AWDURDOD ADDYSG LLEOL

rheoliad 5

Mae gwariant o ddosbarth neu ddisgrifiad y cyfeirir ato yn yr Atodlen hon yn cynnwys gwariant ar gostau gweinyddol cysylltiedig a gorbenion.

Darpariaeth o natur arbenigol

1.

Gwariant ar wasanaethau a roddir gan seicolegwyr addysgol.

2.

Gwariant mewn cysylltiad â swyddogaethau'r awdurdod o dan adrannau 321 i 331 o Ddeddf 1996 (swyddogaethau sy'n ymwneud ag adnabod ac asesu plant ag anghenion addysgol arbennig a llunio, cynnal ac adolygu datganiadau ar gyfer y plant hynny).

3.

Gwariant ar fonitro'r ddarpariaeth i ddisgyblion mewn ysgolion (os cynhelir hwy gan yr awdurdod neu beidio) at ddibenion lledaenu arferion da mewn perthynas â phlant ag anghenion addysgol arbennig a gwella ansawdd y ddarpariaeth addysgol ar eu cyfer.

4.

Gwariant ar gydweithio â chyrff statudol a gwirfoddol i ddarparu cefnogaeth i blant ag anghenion addysgol arbennig.

5.

Gwariant mewn cysylltiad â'r canlynol —

(a)

darparu gwasanaethau partneriaeth â rhieni16 neu arweiniad a gwybodaeth arall i rieni disgyblion ag anghenion addysgol arbennig sydd, mewn perthynas â disgyblion mewn ysgol a gynhelir gan yr awdurdod, yn ychwanegol at yr wybodaeth a ddarperir fel arfer gan gyrff llywodraethu ysgolion o'r fath; neu

(b)

trefniadau a wneir gan yr awdurdod er mwyn osgoi neu ddatrys anghytundebau â rhieni plant ag anghenion addysgol arbennig.

6.

Gwariant a dynnir wth baratoi ac adolygu cynllun sy'n nodi'r trefniadau a wneir, neu y bwriedir eu gwneud, gan yr awdurdod mewn cysylltiad ag addysg plant ag anawsterau ymddygiad o dan adran 527A o Ddeddf 199617.

7.

Gwariant ar gyflawni swyddogaethau'r awdurdod o dan Ddeddf Plant 198918 ac o dan adran 17519 o Ddeddf 2002 a swyddogaethau eraill sy'n ymwneud ag amddiffyn plant.

8.

Gwariant a dynnir wrth ymglymu i drefniant neu a dynnir wedyn yn unol â threfniant o dan adran 31 o Ddeddf Iechyd 199920.

9.

Gwariant wrth ddarparu cymorth meddygol arbennig ar gyfer disgyblion unigol i'r graddau na thelir gwariant o'r fath gan Ymddiriedolaeth Gwasanaeth Iechyd Gwladol21) neu'r Bwrdd Iechyd Lleol22 neu'r Cynulliad Cenedlaethol.

Gwelliannau mewn ysgolion

10.

Gwariant a dynnir gan yr awdurdod mewn perthynas â chamau i gefnogi gwella safonau yn ysgolion yr awdurdod, gan gynnwys, yn benodol —

(a)

gwariant a dynnir wrth baratoi, adolygu a gweithredu cynllun datblygu addysg yr awdurdod o dan adrannau 6 a 7 o Ddeddf 1998;

(b)

gwariant a dynnir mewn cysylltiad ag arfer eu swyddogaethau o dan adran 197 o Ddeddf 2002;

(c)

gwariant a dynnir mewn cysylltiad ag ymrwymo i gontract yn unol â chyfarwyddyd o dan adran 63 o Ddeddf 2002 (contractau i sicrhau gwasanaethau o natur gynghorol mewn perthynas ag ysgolion â gwendidau difrifol neu ysgolion y mae arnynt angen mesurau arbennig);

(ch)

gwariant a dynnir mewn cysylltiad ag arfer eu swyddogaethau o dan adran 14 i 17 o Ddeddf 1998 (pwerau ymyrryd, penodi llywodraethwyr ychwanegol ac atal cyllidebau a ddirprwywyd mewn ysgolion sy'n peri pryder); a

(d)

gwariant ar benodi a thalu aelodau o weithrediaeth dros dro o dan adran 16A o Ddeddf 199823).

Mynediad i addysg

11.

Gwariant mewn perthynas â'r materion canlynol —

(a)

rheoli rhaglen gyfalaf awdurdod gan gynnwys paratoi ac adolygu cynllun rheoli asedau a thrafod a rheoli trafodion cyllid preifat;

(b)

cynllunio a rheoli'r cyflenwad o leoedd ysgol, gan gynnwys swyddogaethau'r awdurdod —

(i)

mewn perthynas â chynllun trefniadol ysgolion yn unol ag adran 26 o Ddeddf 1998,

(ii)

mewn perthynas â sefydlu, addasu neu gau ysgolion yn unol â Phennod II o Ran II o Ddeddf 1998 neu adran 113A o Ddeddf 2000 ac Atodlen 7A iddi24;

(c)

swyddogaethau'r awdurdod mewn perthynas â gwahardd disgyblion o ysgolion neu unedau cyfeirio disgyblion, heb gynnwys darparu unrhyw addysg i'r disgyblion hynny, ond gan gynnwys cyngor i rieni disgybl a waharddwyd;

(ch)

gweinyddu'r system i dderbyn disgyblion i ysgolion (gan gynnwys apelau derbyn ac ymgynghori o dan adran 89(2) o Ddeddf 1998);

(d)

gwariant a dynnir mewn cysylltiad â swyddogaethau'r awdurdod o dan adran 85A o Ddeddf 199825 (sydd yn darparu ar gyfer sefydlu a chynnal fforymau derbyn);

(dd)

swyddogaethau'r awdurdod o dan adran 509 a 509AA i 509AC26 o Ddeddf 1996 (cludiant o'r cartref i'r ysgol ac o'r cartref i'r coleg);

(e)

swyddogaethau'r awdurdod o dan adrannau 510 a 514 o Ddeddf 1996 (darparu a gweinyddu grantiau dilladu a grantiau byrddio), ac yn unol â rheoliadau a wneir o dan adran 518(1)(c)27) o Ddeddf 1996.

12.

Gwariant ar y Gwasanaeth Lles Addysg a gwariant arall sy'n deillio o swyddogaethau'r awdurdod o dan Bennod II o Ran VI o Ddeddf 1996 (presenoldeb yn yr ysgol).

13.

Gwariant ar ddarparu cefnogaeth i fyfyrwyr o dan adran 1(1) o Ddeddf Addysg 196228 ac o dan adran 22 o Ddeddf Addysgu ac Addysg Uwch 199829).

14.

Gwariant ar grantiau disgresiynol o dan adran 1(6) neu 2 o Ddeddf Addysg 1962 (dyfarndaliadau ar gyfer cyrsiau dynodedig a chyrsiau eraill).

15.

Gwariant ar dalu lwfansau i bobl dros oedran ysgol gorfodol yn unol â rheoliadau a wneir o dan adran 518(1)(b)30 o Ddeddf 1996.

16.

Gwariant ar dalu i bobl dros oedran ysgol gorfodol mewn cysylltiad â'r addysg neu'r hyfforddiant a ragnodwyd yn unol â rheoliadau a wneir o dan adran 181(1) o Ddeddf 2002.

Addysg bellach a hyfforddiant i bobl ifanc ac oedolion

17.

Gwariant ar ddarparu addysg a hyfforddiant a gweithgareddau amser hamdden wedi'i drefnu a darpariaeth arall o dan adran 15A a 15B o Ddeddf 199631.

18.

Gwariant ar y ddarpariaeth gan yr awdurdod addysg lleol o dan adrannau 15A a 508 o Ddeddf 1996 o adloniant a hyfforddiant cymdeithasol a chorfforol, ac ar ddarpariaeth yr awdurdod o wasanaethau o dan adran 123 o Ddeddf 2000 i annog a galluogi'r bobl ifanc i gymryd rhan mewn addysg a hyfforddiant.

Rheoli strategol

19.

Gwariant yn rhinwedd ei swyddogaeth fel awdurdod addysg lleol mewn perthynas â'r canlynol —

(a)

y Prif Swyddog Addysg a'i staff personol;

(b)

cynllunio ar gyfer y gwasanaeth addysg yn ei gyfanrwydd gan gynnwys ymateb i ddatganiadau polisi a phapurau ymgynghori;

(c)

swyddogaethau'r awdurdod o dan Ran I o Ddeddf Llywodraeth Leol 199932 (Gwerth Gorau) a darparu cyngor i gynorthwyo cyrff llywodraethu i gaffael nwyddau a gwasanaethau er mwyn gwella'n barhaus ar y dulliau yr arferir swyddogaethau'r cyrff llywodraethu hynny, gan roi sylw i gyfuniad o ddarbodaeth, effeithlonrwydd a effeithiolrwydd;

(ch)

paratoi cyllideb refeniw; paratoi gwybodaeth am incwm a gwariant ynghylch addysg, i'w hymgorffori yn natganiad cyfrifon blynyddol yr awdurdod; a'r archwiliad allanol i geisiadau am grantiau a'r ffurflenni a ddychwelir sy'n ymwneud ag addysg a swyddogaethau'r awdurdod o dan adran 44 o Ddeddf 200233);

(d)

gweinyddu grantiau i'r awdurdod (gan gynnwys paratoi ceisiadau), swyddogaethau a osodir gan neu o dan Bennod IV o Ran II o Ddeddf 1998 ac, os yw'n ddyletswydd ar yr awdurdod i wneud hynny, sicrhau'r taliadau o ran y dreth, yswiriant gwladol a chyfraniadau blwydd-daliadau;

(dd)

awdurdodi a monitro —

(i)

gwariant na thelir mohono o gyfrannau cyllideb yr ysgolion; a

(ii)

gwariant mewn perthynas ag ysgolion sydd heb gyllidebau dirprwyedig,

a phob gweinyddu ariannol cysylltiedig;

(e)

swyddogaethau'r awdurdod o dan adran 28 o Ddeddf 2002 (darparu cyfleusterau cymunedol gan gyrff llywodraethu);

(f)

tasgau eraill sy'n angenrheidiol i gyflawni cyfrifoldebau prif swyddog cyllid yr awdurdod o dan adran 151 o Ddeddf Llywodraeth Leol 197234;

(ff)

recriwtio, hyfforddi, datblygu proffesiynol parhaus, rheoli perfformiad a rheoli personél yn achos staff a gyllidir o wariant na thelir amdano gan gyfrannau cyllideb ysgolion ac a delir am wasanaethau a gyflawnir mewn perthynas â swyddogaethau a gwasanaethau'r awdurdod y cyfeirir atynt yn yr Atodlen hon;

(g)

ymchwiliadau a wneir gan yr awdurdod ar gyflogeion neu gyflogeion posibl yr awdurdod neu gyrff llywodraethu ysgolion, neu bersonau a gymerir ymlaen fel arall neu sydd i'w cymryd ymlaen (gyda thâl neu'n ddi-dâl) i weithio yn yr ysgolion neu drostynt;

(ng)

swyddogaethau'r awdurdod mewn perthynas â blwydd-daliadau, gan gynnwys gweinyddu pensiwn athrawon, heblaw swyddogaethau sydd wedi eu dirprwyo i gyrff llywodraethu ysgolion;

(h)

aelodaeth ôl-weithredol o gynlluniau pensiwn ac etholiadau ôl-weithredol a wneir mewn perthynas â phensiynau pan na fyddai'n briodol disgwyl i gorff llywodraethu ysgol i dalu'r gost o gyfran cyllideb yr ysgol;

(i)

cyngor, yn unol â swyddogaethau statudol yr awdurdod, i gyrff llywodraethu mewn perthynas â staff a delir, neu sydd i'w talu, i weithio mewn ysgol, a chyngor mewn perthynas â rheoli'r holl staff ar y cyd mewn unrhyw ysgol unigol (“gweithlu'r ysgol”), gan gynnwys yn benodol y cyngor o ran newidiadau mewn cyflog, amodau gwasanaeth a chyd-gyfansoddiad a chyd-drefniadaeth gweithlu ysgol o'r fath;

(j)

penderfynu amodau gwasanaeth ar gyfer y staff nad ydynt yn addysgu a chynghori'r ysgolion ar raddau staff felly;

(l)

swyddogaethau'r awdurdod ynghylch penodi neu ddiswyddo cyflogeion;

(ll)

ymgynghori, a swyddogaethau yn barod ar gyfer ymgynghori â chyrff llywodraethu, disgyblion a phobl a gyflogir mewn ysgolion neu eu cynrychiolwyr personol, neu â chyrff eraill sydd â buddiant;

(m)

cydymffurfio â dyletswyddau'r awdurdod o dan Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 197435 a'r darpariaethau statudol perthnasol fel y'u diffinnir yn adran 53(1) o'r Ddeddf honno i'r graddau na ellir cael cydymffurfedd yn rhesymol drwy'r tasgau a ddirprwyir i gyrff llywodraethu ysgolion; ond gan gynnwys gwariant a dynnir gan yr awdurdod wrth fonitro perfformiad y tasgau hynny gan gyrff llywodraethu ac os oes angen rhoi cyngor iddynt;

(n)

ymchwilio i gwynion a'u datrys gan gynnwys camau a gymerir i helpu corff llywodraethu i ymdrin â chwyn;

(o)

gwasanaethau cyfreithiol ynghylch swyddogaethau statudol yr awdurdod;

(p)

paratoi ac adolygu cynlluniau sy'n ymwneud â chydweithio â gwasanaethau awdurdod lleol arall neu gydweithio â chyrff cyhoeddus neu wirfoddol;

(ph)

paratoi, addasu ac adolygu cynllun datblygu'r blynyddoedd cynnar a gofal plant ar gyfer ei ardal o dan adrannau 120 a 121 o Ddeddf 199836 a darparu (ond nid y gwariant a awdurdodir ganddo) partneriaeth datblygu'r blynyddoedd cynnar a gofal plant o dan adran 119 o Ddeddf 199837;

(r)

darparu gwybodaeth ar gyfer neu ar gais y Cynulliad Cenedlaethol, adran o'r Llywodraeth neu unrhyw gorff sy'n arfer swyddogaethau ar ran y Goron a darparu gwybodaeth arall y mae'r awdurdod o dan ddyletswydd i drefnu ei bod ar gael;

(rh)

dyletswyddau'r awdurdod o dan Erthygl 4(2) a (5) o Orchymyn Deddf Cysylltiadau Hiliol 1976 (Dyletswyddau Statudol) 200138);

(s)

talu'r ffioedd sy'n daladwy i Gyngor Addysgu Cyffredinol Cymru yn rhinwedd adrannau 4(4) a 9(1) o Ddeddf Addysgu ac Addysg Uwch 1998 a darparu'r wybodaeth sy'n ofynnol gan y Cyngor yn unol â rheoliadau39 a wnaed o dan adran 12 o'r Ddeddf honno;

(t)

gwariant a dynnir mewn cysylltiad â swyddogaethau'r awdurdod yn unol â rheoliadau a wneir o dan adran 12 o Ddeddf 2002 (awdurdodau'n goruchwylio cwmnïau a ffurfiwyd gan gyrff llywodraethu); a

(th)

gwariant a dynnir mewn cysylltiad â swyddogaethau'r awdurdod o dan Ddeddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd 199540 i'r graddau na ellir cael cydymffurfedd yn rhesymol drwy'r tasgau a ddirprwyir i gyrff llywodraethu ysgolion; ond gan gynnwys gwariant a dynnir gan yr awdurdod wrth fonitro perfformiad y tasgau hynny gan gyrff llywodraethu os oes angen rhoi cyngor iddynt.

20.

Gwariant ar sefydlu a chynnal systemau cyfrifiadurol electronig, gan gynnwys storio data, i'r graddau y maent yn cysylltu, neu'n hwyluso cysylltiad yr awdurdod â'r ysgolion a gynhelir ganddo, rhwng ysgolion o'r fath â'i gilydd neu rhwng ysgolion o'r fath â phobl neu sefydliadau eraill.

21.

Gwariant ar fonitro trefniadau asesu'r Cwricwlwm Cenedlaethol sy'n ofynnol gan orchymynion a wneir o dan adran 356 o Ddeddf 1996 ac o dan adran 108 o Ddeddf 200241.

22.

Gwariant mewn cysylltiad â swyddogaethau'r awdurdod mewn perthynas â chyngor ymgynghorol sefydlog addysg grefyddol a ffurfiwyd gan yr awdurdod o dan adran 390 o Ddeddf 1996 neu wrth ailystyried a pharatoi cynllun maes llafur cytûn addysg grefyddol yn unol ag Atodlen 31 i Ddeddf 1996.

23.

Gwariant mewn perthynas â diswyddo neu ymddeoliad cynamserol unrhyw berson neu at ddibenion trefnu ymddiswyddiad, neu mewn perthynas â gweithredoedd sy'n gwahaniaethu yn erbyn unrhyw berson.

24.

Gwariant mewn perthynas â thaliadau athrawon o dan adran 19(9) o Ddeddf Addysgu ac Addysg Uwch 1998.

25.

Gwariant mewn perthynas â swyddogaethau corff priodol o dan reoliadau yn unol ag adran 19(2)(g) o Ddeddf Addysgu ac Addysg Uwch 199842.

26.

Gwariant ar benodi llywodraethwyr, gwneud offerynnau llywodraeth, talu treuliau y mae gan lywodraethwyr hawl i'w cael nad ydynt yn daladwy o gyfran cyllideb ysgol a darparu gwybodaeth i lywodraethwyr.

27.

Unrhyw wariant ar yswiriant heblaw am atebolrwydd sy'n codi mewn cysylltiad ag ysgolion neu dir ac adeiladau ysgol.

28.

Gwariant a dynnir mewn cysylltiad â swyddogaethau'r awdurdod o dan adran 47A43 o Ddeddf 1998 (sefydlu a chynnal a chadw fforymau ysgolion ac ymgynghori â hwy).

ATODLEN 2DOSBARTHIADAU NEU DDISGRIFIADAU O WARIANT CYNLLUNIEDIG Y CEIR EI DDIDYNNU O GYLLIDEB YSGOLION AWDURDOD ADDYSG LLEOL

rheoliad 6

Mae gwariant o ddosbarth neu ddisgrifiad y cyfeirir ato yn yr Atodlen hon yn cynnwys gwariant ar gostau gweinyddol cysylltiedig a gorbenion.

Gwariant ar gyfer grantiau cynnal

1.

(a)

Gwariant (heblaw gwariant a dynnir mewn cysylltiad ag unrhyw baragraff arall o'r Atodlen hon neu unrhyw baragraff o Atodlen 1) y mae'n rhaid i'r awdurdod ei dynnu fel un o amodau grant penodol a delir i'r awdurdod ac a gymerir i ystyriaeth wrth benderfynu swm grant penodol o'r fath.

(b)

Unrhyw swm y mae'n rhaid i'r awdurdod drefnu ei fod ar gael fel amod o'r grant a delir o dan adran 14 o Ddeddf 2002 neu o dan adran 484 o Ddeddf 1998 ac a gymerir i ystyriaeth wrth benderfynu swm grant o'r fath, y dirprwyir penderfyniadau ynghylch eu gwariant i gorff llywodraethu ysgol a gynhelir.

Darpariaeth o natur arbenigol

2.

Yn ddarostyngedig i baragraffau 3 a 4, gwariant a dynnir wrth wneud y ddarpariaeth a bennir yn natganiad disgybl o anghenion addysgol arbennig ac eithrio os yw'r disgybl —

(a)

yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol arbennig a gynhelir gan yr awdurdod; neu

(b)

yn ddisgybl cofrestredig mewn ysgol gynradd neu ysgol uwchradd a gynhelir gan yr awdurdod sy'n cymryd un o nifer o leoedd yn yr ysgol honno a'r awdurdod yn cydnabod bod y lleoedd hynny'n lleoedd a gedwir i blant ag anghenion addysgol arbennig.

3.

Os daw disgybl o fewn paragraff 2(a) neu (b) a bod cost y ddarpariaeth a bennir yn natganiad y disgybl o anghenion addysgol arbennig yn sylweddol yn fwy na'r gost i'r mwyafrif o ddisgyblion yn yr ysgol arbennig, neu sydd yn y lleoedd yn yr ysgol gynradd neu'r ysgol uwchradd o dan sylw, o ba faint y mae swm yn y gwariant a dynnir wrth wneud y ddarpariaeth a bennir yn ei ddatganiad o anghenion addysgol arbennig yn fwy na'r hyn a dynnir wrth ddarparu ar gyfer disgybl sy'n perthyn i'r mwyafrif o'r disgyblion.

4.

Gwariant wrth wneud y ddarpariaeth a bennir yn natganiad disgybl o anghenion addysgol arbennig os daw'r disgybl o fewn paragraff 2(b) ond bod y lleoedd a gydnabyddir gan yr awdurdod fel lleoedd a gedwir i blant ag anghenion addysgol arbennig ar gyfer disgyblion â nam ar eu golwg, eu clyw, eu lleferydd neu eu hiaith neu nam cyfathrebu arall.

5.

Gwariant mewn perthynas â chefnogaeth arbenigol a roddir i gynorthwyo'r cyrff llywodraethu ysgolion i fodloni anghenion penodol disgyblion â datganiadau anghenion addysgol arbennig neu sydd o fewn ystod Gweithredu Gan yr Ysgol a Mwy fel y'i disgrifir yn y Cod Ymarfer44 a ddyroddwyd o dan adran 313 o Ddeddf 1996 (sef gwariant na fyddai'n briodol disgwyl iddo gael ei dalu o gyfran cyllideb yr ysgol).

6.

Gwariant at ddibenion sy'n gysylltiedig â hybu'r canlynol —

(a)

cydweithredu rhwng ysgolion arbennig ac ysgolion cynradd ac uwchradd i alluogi plant ag anghenion addysgol arbennig i gymryd rhan mewn gweithgareddau mewn ysgolion cynradd ac uwchradd;

(b)

addysg plant ag anghenion addysgol arbennig mewn ysgolion cynradd ac uwchradd; ac

(c)

cael plant ag anghenion addysgol arbennig mewn ysgolion cynradd ac uwchradd i gymryd rhan mewn gweithgareddau yn yr ysgol gyda phlant nad oes ganddynt anghenion addysgol arbennig (sef gwariant na fyddai'n briodol disgwyl iddo gael ei dalu o gyfran cyllideb yr ysgol).

7.

Gwariant mewn perthynas ag addysg heblaw yn yr ysgol o dan adran 19 o Ddeddf 1996 neu mewn perthynas ag uned cyfeirio disgyblion fel y'i diffinnir yn yr adran honno.

8.

Gwariant a dynnir (heblaw gwariant a dynnir o dan Atodlen 1 neu unrhyw baragraff arall o'r Atodlen hon) ar wasanaethau y mae eu hangen i weithredu cynllun sy'n nodi'r trefniadau a wnaed, neu y bwriedir eu gwneud, gan yr awdurdod mewn cysylltiad ag addysg plant ag anawsterau ymddygiad o dan adran 527A o Ddeddf 199645 ac ar weithgareddau eraill at ddibenion osgoi gwahardd disgyblion o ysgolion.

9.

Gwariant ar dalu ffioedd mewn perthynas â disgyblion ag anghenion addysgol arbennig —

(a)

mewn ysgolion annibynnol neu mewn ysgolion arbennig na chynhelir mohonynt gan yr awdurdod addysg lleol, o dan adran 348 o Ddeddf 1996; neu

(b)

mewn sefydliad y tu allan i Gymru a Lloegr, o dan adran 320 o Ddeddf 1996.

10.

Gwariant ar daliadau i awdurdod addysg lleol arall yn unol ag adran 493 neu 494 o Ddeddf 199646 neu adran 207 o Ddeddf 200247 (adennill rhwng awdurdodau addysg lleol).

11.

Gwariant ar ddarparu hyfforddiant mewn offerynnau cerdd neu hyfforddiant corawl (naill ai i unigolion neu i grwpiau).

12.

Gwariant ar gefnogi theatrau teithiol i'r graddau nad oes grantiau penodol ar gyfer y gwariant.

13.

Gwariant mewn cysylltiad â darparu addysgu'r Gymraeg gan athrawon a gyflogir i weithio heblaw mewn ysgol unigol i'r graddau nad oes grantiau penodol ar gyfer y gwariant.

14.

Gwariant ar ddarparu tir ac adeiladau a chyfleusterau i ysgolion ar gyfer gweithgareddau chwaraeon a gweithgareddau y tu allan (gan gynnwys tir ac adeiladau a ddarperir ar safle ysgol er budd y gymuned gyfan).

15.

Gwariant yn unol ag adran 512, 512ZA, 512ZB neu 513 o Ddeddf 199648. Yn achos ysgolion uwchradd mae'n ymwneud â darparu llaeth ac yn achos unrhyw ysgol arall mae'n ymwneud â darparu llaeth neu brydau bwyd a lluniaeth arall.

16.

Gwariant ar drwsio a chynnal a chadw cegin ysgol os didynnir y gwariant ar brydau bwyd mewn perthynas â'r ysgol o dan sylw o gyllideb ysgolion yr awdurdod yn unol â pharagraff 15.

17.

Gwariant ar benderfynu ar gymhwyster disgybl i gael prydau bwyd ysgol yn ddi-dâl.

18.

Gwariant yn unol ag adran 18 o Ddeddf 1996 wrth wneud unrhyw grant neu daliad arall mewn perthynas â ffioedd neu dreuliau (o ba natur bynnag) sy'n daladwy mewn cysylltiad â phresenoldeb disgyblion mewn ysgol nas cynhelir gan unrhyw awdurdod addysg lleol.

Staff

19.

Gwariant wrth dalu, neu lenwi bwlch dros dro, menyw sydd ar seibiant mamolaeth neu i berson ar seibiant mabwysiadu.

20.

Gwariant wrth dalu, neu lenwi bwlch dros dro ar gyfer, personau —

(a)

sy'n cyflawni dyletswyddau undeb llafur neu ymgymryd ag hyfforddiant o dan adran 168 o Ddeddf (Cydgrynhoi) Undebau Llafur a Chysylltiadau Cyflogaeth 199249;

(b)

sy'n cymryd rhan mewn gweithgareddau undeb llafur o dan adran 170 o Ddeddf (Cydgrynhoi) Undebau Llafur a Chysylltiadau Cyflogaeth 1992;

(c)

sy'n cyflawni dyletswyddau cyhoeddus o dan adran 50 o Ddeddf Hawliau Cyflogi 199650;

(ch)

sy'n gwasanaethu ar reithgor;

(d)

sy'n gynrychiolwyr personol o dan Reoliadau Cynrychiolwyr Diogelwch a Phwyllgorau Diogelwch 197751;

(dd)

sy'n gynrychiolwyr diogelwch cyflogeion o Reoliadau Iechyd a Diogelwch (Ymgynghori â Cyflogeion) 199652);

(e)

sy'n gynrychiolwyr cyflogeion at ddibenion Pennod II o Ran IV o Ddeddf (Cydgrynhoi) Undebau Llafur a Chysylltiadau Cyflogaeth 1992 fel y'i diffinnir yn adran 196 o'r Ddeddf honno neu reoliadau 10 a 11 o Reoliadau Trosglwyddo Ymgymeriadau (Diogelu Cyflogaeth) 1981 fel y'u diffinnir yn rheoliad 11A o'r Rheoliadau hynny53;

(f)

sy'n cymryd amser i ffwrdd ar gyfer gofal cyn-geni o dan adran 55 o Ddeddf Hawliau Cyflogi 1996;

(ff)

sy'n cyflawni dyletswyddau fel aelodau o'r lluoedd wrth gefn fel y'u diffinnir yn adran 1(2) o Ddeddf Lluoedd Wrth Gefn 199654);

(g)

a ataliwyd dros dro rhag gweithio mewn ysgol;

(ng)

sy'n aelodau o Cyngor Addysgu Cyffredinol Cymru neu bwyllgor iddo; neu

(h)

a benodwyd yn gynrychiolwyr dysgu i'r undebau llafur, er mwyn iddynt ddadansoddi'r gofynion hyfforddi neu ddarparu neu hybu cyfleoedd hyfforddi, a chyflawni gwaith ymgynghori neu baratoi mewn cysylltiad â swyddogaethau o'r fath.

21.

Gwariant wrth dalu, neu wrth ddarparu i lenwi bwch dros dro, ar gyfer person sydd ar secondiad ar sail llawnamser am gyfnod o dri mis neu fwy heblaw i awdurdod addysg lleol neu i gorff llywodraethu ysgol.

22.

Gwariant wrth dalu, neu wrth ddarparu i lenwi bwlch dros dro, i bersonau sydd wedi bod yn absennol o'r gwaith yn ddi-dor oherwydd salwch am 21 diwrnod neu fwy.

23.

Gwariant, nad yw'n dod o fewn Atodlen 1, mewn perthynas â recriwtio, hyfforddi, datblygu proffesiynol parhaus, rheoli perfformiad a rheoli personél yn achos staff sy'n cael eu cyllido o wariant na thelir mohono o gyfrannau cyllideb ysgolion.

Gwariant arall

24.

Gwariant mewn cysylltiad â darparu addysg feithrin ac eithrio os gwneir y ddarpariaeth mewn ysgol a gynhelir neu ysgol feithrin a gynhelir sydd â chyfran cyllideb o dan adran 45(1A) o Ddeddf 199855.

25.

Gwariant ar yswiriant mewn perthynas ag atebolrwydd sy'n codi mewn cysylltiad ag ysgolion a thir ac adeiladau ysgol ac eithrio i'r graddau y mae cyrff llywodraethu yn derbyn cyllid ar gyfer yswiriant fel rhan o'u cyfrannau cyllideb ysgolion.

26.

Gwariant ar ffi trwyddedau neu danysgrifiadau a delir ar ran ysgolion ar yr amod nad yw'r gwariant yn dod i gyfanswm sy'n fwy na 0.2 y cant o gyllideb ysgolion yr awdurdod.

27.

Gwariant a dynnir wrth ymateb i adroddiad arolygiad o dan adran 10 o Ddeddf Arolygiadau Ysgolion 199656.

28.

Gwariant ar wasanaethau llyfrgell a gwasanaethau amgueddfa ar gyfer ysgolion.

29.

Gwariant y byddai addysg disgyblion mewn ysgol hebddo yn cael ei handwyo'n ddifrifol ac na fyddai'n rhesymol disgwyl oherwydd naill ai —

(a)

ei faint a'i natur annisgwyl; neu

(b)

ei faint a'i natur anochel,

i'r corff llywodraethu ei dalu o gyfran cyllideb yr ysgol.

30.

Gwariant ar ychwanegiadau at gyfran cyllideb yr ysgol y mae'r ysgol â hawl iddynt yn rhinwedd fformiwla'r awdurdod neu ailbenderfynu cyfrannau'r gyllideb o dan awdurdod y Cynulliad Cenedlaethol neu wariant ar gywiro gwallau.

31.

Gwariant at ddibenion nad ydynt yn dod o fewn unrhyw baragraff arall o'r Atodlen hon ar yr amod nad yw'r gwariant yn dod i gyfanswm sy'n fwy na 0.1 y cant o gyllideb ysgolion yr awdurdod.

32.

CERA a dynnir at ddibenion nad ydynt yn dod o fewn unrhyw baragraff arall o'r Atodlen neu Atodlen 1.

33.

Gwariant a dynnir yn unol â pharagraff 7 o Atodlen 11 i Ddeddf 1998 neu adran 22 o Ddeddf Addysg 2002 57 wrth hyfforddi llywodraethwyr i'w galluogi i gyflawni eu swyddogaethau yn effeithiol i'r graddau na ddarperir hyn gan grantiau penodol.

34.

Gwariant a dynnir mewn perthynas â hyfforddi clercod byrddau llywodraethu i'w gallugoi i gyflawni eu swyddogaethau yn effeithiol.

(Nid yw'r nodyn hwn yn rhan o'r Rheoliadau)

Cyn i'r darpariaethau newydd a gynhwysir yn Neddf Addysg 2002 ddod i rym yr oedd yn ofynnol i awdurdodau addysg lleol ddyrannu gwariant i ddwy gyllideb — (adran 46 o Ddeddf Safonau a Fframwaith Ysgolion 1998):

cyllideb ysgolion lleol (LSB)
cyllideb ysgolion unigol (ISB)

Mae rhan 2 o Reoliadau Cyllido Ysgolion a Gynhelir 1999 ac Atodlen 2 iddynt (Rheoliadau 1999) yn diffinio LSB ac ISB.

Mae adran 45A o Ddeddf 1998 fel y'i mewnosodwyd gan adran 41(1) o Ddeddf Addysg 2002 (sy'n disodli'r hen adran 46 a ddiddymir gan Ddeddf 2002) yn awr yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau addysg lleol ddyrannu gwariant yn dair cyllideb:

Cyllideb yr AALl
Cyllideb ysgolion
Cyllideb ysgolion unigol

Pennir categorïau cyllideb newydd yr AALl, cyllideb ysgolion a chyllideb ysgolion unigolion yn y rheoliadau hyn ac maent yn disodli Rhan II o Atodlen 2 i Reoliadau 1999.

Mae'r rheoliadau hyn yn rhagnodi'r gwariant sy'n llunio cyllideb awdurdod addysg lleol a chyllideb ysgolion ar gyfer blynyddoedd ariannol sy'n dechrau ar neu ar ôl 1 Ebrill 2004.

Disgrifir dosbarthiadau neu ddisgrifiadau o'r gwariant cynlluniedig sy'n llunio cyllideb yr AALl yn rheoliad 5 ac yn Atodlen 1. Disgrifir y gyllideb ysgolion yn rheoliad 4.

Mae Atodlen 2 yn pennu natur y gwariant cynlluniedig y caiff awdurdod addysg lleol ei ddidynnu o'i gyllideb ysgolion mewn blwyddyn ariannol er mwyn gweld ei gyllideb ysgolion unigol ar gyfer y flwyddyn ariannol honno. Cyllideb ysgolion unigol awdurdod yw'r swm a rennir rhwng yr ysgolion a gynhelir ganddo ar ffurf cyfrannau cyllideb ar gyfer pob ysgol.

Mae rheoliad 3 yn dirymu rhannau perthnasol Rheoliadau 1999.