Nodyn Esboniadol
(Nid yw'r nodyn hwn yn rhan o'r Rheoliadau)
Mae adran 18(3A) o Ddeddf Llywodraeth Leol a Thai 1989, fel y'i mewnosodwyd gan adran 99(7) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000, yn darparu'r pwer i'r Ysgrifennydd Gwladol wneud Rheoliadau a gaiff wneud darpariaeth ar gyfer neu mewn cysylltiad â galluogi cynghorau sir a chynghorau bwrdeistref sirol i benderfynu pa rai o'u haelodau sydd â hawl i bensiynau ac i drin lwfans sylfaenol neu lwfans cyfrifoldeb arbennig fel symiau y mae pensiynau'n daladwy mewn perthynas â hwy. Mae'r pŵ er hwn bellach wedi'i freinio yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru yn rhinwedd Gorchymyn Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Trosglwyddo Swyddogaethau) 1999.
Mae Rheoliad 3 o'r Rheoliadau hyn yn galluogi cynghorau sir a chynghorau bwrdeistref sirol yng Nghymru i benderfynu pa aelodau (sydd yn gynghorwyr) sydd â'r hawl i bensiynau yn unol â Rheoliadau Cynlluniau Pensiwn Llywodraeth Leol 1997 (fel y'u diwygiwyd). Pan fydd awdurdodau yn defnyddio'u disgresiwn i dderbyn aelodau i gynlluniau pensiwn, rhaid iddynt wneud darpariaeth ar gyfer lwfansau sylfaenol a lwfansau cyfrifoldeb arbennig i gael eu trin fel rhai pensiynadwy a rhaid iddynt ystyried unrhyw argymhellion sy'n cael eu gwneud gan Banel Taliadau Annibynnol Cymru yn unol â rheoliad 5 o ran pa aelodau sydd â'r hawl i fudd-daliadau o'r fath.
Mae Rheoliad 4 yn galluogi Cynulliad Cenedlaethol Cymru i sefydlu panel annibynnol dros dro ar gyfer taliadau, a elwir Panel Taliadau Annibynnol Cymru, am gyfnod o chwe mis (rheoliad 4(2)). Bydd y panel yn cynnwys nid llai na thri aelod (rheoliad 4(3)), y dylai un ohonynt gael ei benodi'n gadeirydd gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Ni fydd y panel yn cynnwys aelodau sy'n aelodau o Gynulliad Cenedlaethol Cymru, Tŷ'r Cyffredin, Tŷ'r Arglwyddi, Senedd Ewrop, cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol, cyngor tref neu gyngor cymuned (rheoliad 4(4)(a)). Ni ddylai'r panel ychwaith fod ag unrhyw aelodau sydd wedi'u hanghymhwyso rhag bod neu ddod yn aelod o gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol (rheoliad 4(4)(b)) ac eithrio swyddog sy'n cael ei gyflogi gan awdurdod lleol. Caiff Cynulliad Cenedlaethol Cymru dalu lwfansau a threuliau ar gyfer Panel Taliadau Annibynnol Cymru a darparu cymorth gweinyddol priodol (rheoliadau 4(5) a (6)).
Mae Rheoliad 5 yn nodi swyddogaethau Panel Taliadau Annibynnol Cymru. Bydd y panel yn llunio adroddiad sy'n argymell pa aelodau cynghorau sir a chynghorau bwrdeistref sirol sydd â'r hawl i gael pensiynau o dan Reoliadau Cynlluniau Pensiwn Llywodraeth Leol 1997. Wrth gyflawni'r swyddogaeth hon caiff y panel ofyn i unrhyw gorff neu unrhyw berson am wybodaeth neu gyngor (rheoliad 5(2)). Bydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn anfon copi o adroddiad y panel i bob cyngor sir a chyngor bwrdeistref sirol (rheoliad 5(4)).
O dan reoliad 6 bydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn cyhoeddi'r manylion am adroddiad y panel ym mhapurau newydd Cymru. Bydd pob cyngor sir a chyngor bwrdeistref sirol yn trefnu bod yr adroddiad ar gael i'r cyhoedd ei archwilio (rheoliad 6(3)(a)) a threfnu bod copi ar gael am y ffi resymol y bydd yr awdurdod yn penderfynu arni (rheoliad 6(3)(b)).