RHAN 9

CYDLAFURIO A CHYFUNO
PENNOD 2

CYFUNO

Pŵer i wneud gorchymyn cyfuno
162
1
Caiff Gweinidogion Cymru, os ydynt wedi eu bodloni ei bod yn angenrheidiol er mwyn sicrhau llywodraeth leol effeithol, wneud gorchymyn (“gorchymyn cyfuno”) i gyfansoddi ardal llywodraeth leol newydd drwy gyfuno dwy neu dair ardal llywodraeth leol.
2
Cyn gwneud gorchymyn cyfuno, rhaid i Weinidogion Cymru gael eu bodloni na fyddai'n debyg y câi llywodraeth leol effeithiol ei sicrhau mewn ardal llywodraeth leol sydd i'w chyfuno gan y gorchymyn—
a
drwy i unrhyw rai o'r awdurdodau lleol o dan sylw arfer eu pwerau o dan adran 9 (Pwerau cydlafurio etc) o Fesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2009, neu
b
drwy i Weinidogion Cymru arfer eu pwerau o dan—
i
adran 28 (Gweinidogion Cymru: cymorth i awdurdodau gwella Cymreig),
ii
adran 29 (Gweinidogion Cymru: pwerau cyfarwyddo etc),
iii
adran 30 (Pwerau cyfarwyddo: trefniadau cydlafurio), neu
iv
adran 31 (Pŵer Gweinidogion Cymru i addasu deddfiadau a rhoi pwerau newydd)
o'r Mesur hwnnw.
3
Rhaid i orchymyn cyfuno ddarparu ar gyfer y canlynol—
a
a fydd yr ardal llywodraeth leol newydd yn sir ynteu'n fwrdeistref sirol,
b
enw Cymraeg ac enw Saesneg yr ardal llywodraeth leol newydd,
c
sefydlu awdurdod lleol ar gyfer yr ardal llywodraeth leol newydd,
d
a fydd yr awdurdod lleol newydd yn gyngor sir ynteu'n gyngor bwrdeistref sirol,
e
enw Cymraeg ac enw Saesneg yr awdurdod lleol newydd,
f
diddymu'r ardaloedd llywodraeth leol presennol,
g
ffin yr ardal llywodraeth leol newydd, ac
h
dirwyn i ben a diddymu'r awdurdodau lleol ar gyfer yr ardaloedd llywodraeth leol presennol.
4
Os sir fydd yr ardal llywodraeth leol newydd, rhaid i'r gorchymyn cyfuno ddarparu i'r awdurdod lleol newydd gael enw'r sir gan ychwanegu—
a
yn achos ei enw Saesneg, y geiriau “County Council” neu'r gair “Council” (megis yn “Pembrokeshire County Council” neu “Pembrokeshire Council”); a
b
yn achos ei enw Cymraeg, y gair “Cyngor” (megis yn “Cyngor Sir Penfro”).
5
Os bwrdeistref sirol fydd yr ardal llywodraeth leol newydd, rhaid i'r gorchymyn cyfuno ddarparu i'r awdurdod lleol newydd gael enw'r fwrdeistref sirol gan ychwanegu—
a
yn achos ei enw Saesneg, y geiriau “County Borough Council” neu'r gair “Council” (megis yn “Caerphilly County Borough Council” neu “Caerphilly Council”); a
b
yn achos ei enw Cymraeg, y geiriau “Cyngor Bwrdeistref Sirol” neu'r gair “Cyngor” (megis yn “Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili” neu “Cyngor Caerffili”).