RHAN 7

TRIBIWNLYS Y GYMRAEG

Ymarferiad a threfniadaeth etc

Rheolau Tribiwnlys y Gymraeg
123
1
Rhaid i'r Llywydd wneud rheolau sy'n llywodraethu'r ymarferiad a'r drefniadaeth sydd i'w dilyn yn y Tribiwnlys.
2
Mae'r rheolau i'w galw'n “Rheolau Tribiwnlys y Gymraeg” (ond cyfeirir atynt yn y Mesur hwn fel “Rheolau'r Tribiwnlys”).
3
Rhaid i Reolau'r Tribiwnlys gynnwys y canlynol—
a
darpariaeth ynghylch dewis o dan adran 121(2) y tri aelod o'r Tribiwnlys i ymdrin ag achosion;
b
darpariaeth ynghylch dewis o dan adran 121(5) yr aelod cyfreithiol i gadeirio achosion;
c
darpariaeth ynghylch gwrthdrawiadau buddiant sy'n codi—
i
mewn perthynas â chyfranogiad aelodau o'r Tribiwnlys yn y gwaith o ddyfarnu achos, neu
ii
mewn perthynas ag arfer swyddogaethau'r Llywydd o dan adran 121.
4
Caiff Rheolau'r Tribiwnlys, ymysg pethau eraill, gynnwys darpariaeth ynghylch y materion a ganlyn—
a
arfer gan y Llywydd, neu gan yr aelod sy'n cadeirio unrhyw achosion, unrhyw swyddogaethau sy'n ymwneud â materion sy'n rhagarweiniol i'r achos neu'n gysylltiedig â'r achos;
b
cynnal achosion yn absenoldeb unrhyw aelod ac eithrio'r aelod sy'n eu cadeirio;
c
dadlennu neu archwilio dogfennau, a'r hawl i fanylion pellach y gallai llys sirol ei rhoi;
d
dyfarnu achosion heb wrandawiad mewn amgylchiadau a ragnodir yn Rheolau'r Tribiwnlys;
e
achosion gwacsaw neu flinderus;
f
caniatáu costau (gan gynnwys costau cosbedigol, ond heb eu cyfyngu i hynny) neu dreuliau;
g
asesu'r costau neu'r treuliau hynny neu eu setlo fel arall (ac, yn benodol, ar gyfer galluogi asesu'r costau hynny yn y llys sirol);
h
cyhoeddi adroddiadau ynghylch penderfyniadau'r Tribiwnlys;
i
pwerau'r Tribiwnlys i adolygu ei benderfyniadau, neu i ddirymu neu amrywio ei orchmynion, yn yr amgylchiadau a gaiff eu pennu'n unol â Rheolau'r Tribiwnlys;
j
y dyddiad y bernir bod hysbysiad wedi ei roi gan y Tribiwnlys.
5
Mae'r pŵer i wneud Rheolau'r Tribiwnlys yn cynnwys pŵer—
a
i wneud darpariaeth wahanol at ddibenion gwahanol, a
b
i roi swyddogaethau i'r Llywydd neu i Weinidogion Cymru (yn ogystal ag i unrhyw berson arall), gan gynnwys swyddogaethau sy'n ymwneud ag arfer disgresiwn.
6
Rhaid i'r Llywydd gyflwyno Rheolau'r Tribiwnlys i Weinidogion Cymru.
7
Caiff Gweinidogion Cymru ganiatáu neu wrthod Rheolau'r Tribiwnlys a gyflwynir iddynt.
8
O ran rheolau a ganiateir gan Weinidogion Cymru—
a
deuant i rym ar y diwrnod y bydd Gweinidogion Cymru'n ei gyfarwyddo, a
b
maent i'w cynnwys mewn offeryn statudol y mae Deddf Offerynnau Statudol 1946 yn gymwys iddo fel pe bai'r offeryn yn cynnwys rheolau a wneir gan Weinidogion Cymru.
9
Mae offeryn statudol sy'n cynnwys rheolau a wneir gan y Llywydd yn ddarostyngedig i'w ddiddymu'n unol â phenderfyniad gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru.
A. 123 ddim mewn grym ar Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 156(2)
A. 123 mewn grym ar 7.1.2014 gan O.S. 2013/3140, ergl. 2(d)