http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/9/section/22/welshDeddf Senedd Cymru (Atebolrwydd Aelodau ac Etholiadau) 2026cyStatute Law Database2026-07-31Expert Participation2026-06-27 RHAN 2 22 1 Mae Mesur Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2009 (mccc 4) wedi ei ddiwygio fel a ganlyn. 2 Ar ôl adran 10A (pŵer y Comisiynydd i ymchwilio ar ei ysgogiad ei hun) (a fewnosodir gan adran 20 o’r Ddeddf hon) mewnosoder— 10B 1 Caiff y Comisiynydd gyhoeddi gwybodaeth sy’n— a cadarnhau bod ymchwiliad y mae’r adran hon yn gymwys iddo yn cael ei gynnal; b enwi’r Aelod o’r Senedd sy’n destun yr ymchwiliad; c disgrifio mewn termau cyffredinol y mater yr ymchwilir iddo; d cadarnhau bod ymchwiliad wedi dod i ben, wedi ei atal dros dro neu wedi ei ailagor. 2 Mae’r adran hon yn gymwys i— a ymchwiliad o dan adran 10 y bydd y Comisiynydd yn cyflwyno adroddiad arno i’r Senedd ar ganlyniad yr ymchwiliad, a b ymchwiliad o dan adran 10A. 3 Ni chaiff gwybodaeth a gyhoeddir o dan yr adran hon gynnwys— a enw’r person a wnaeth y gŵyn neu wybodaeth a fyddai’n galluogi’r person i gael ei enwi, b unrhyw dystiolaeth a gafwyd gan y Comisiynydd yn ystod yr ymchwiliad, nac c unrhyw farn, casgliad neu ddynodiad ynghylch a oes sail i’r gŵyn. 4 Cyn cyhoeddi gwybodaeth o dan yr adran hon, rhaid i’r Comisiynydd roi sylw i— a yr angen am degwch, b yr angen i osgoi rhagfarnu unrhyw ymchwiliad troseddol neu achos troseddol, ac c yr angen i osgoi niwed i unrhyw berson. 5 Caiff y Rheolau Sefydlog neu reolau sy’n ymwneud ag ystyried cwynion yn erbyn Aelodau o’r Senedd sydd wedi eu mabwysiadu gan y Senedd o dan y Rheolau Sefydlog bennu categorïau o ymchwiliad na chaniateir cyhoeddi gwybodaeth mewn cysylltiad â hwy o dan yr adran hon. 6 Nid oes unrhyw beth yn yr adran hon yn cyfyngu ar unrhyw bŵer arall sydd gan y Comisiynydd i gyhoeddi neu ddatgelu fel arall wybodaeth. 3 Yn adran 11 (pŵer i alw am dystion a dogfennau)— a yn y pennawd, yn lle “dystion a dogfennau” rhodder “dystiolaeth”; b yn is-adran (1)— i ym mharagraff (a), hepgorer “neu”; ii ym mharagraff (b), ar ôl “reolaeth” mewnosoder neu c rhoi tystiolaeth i’r Comisiynydd mewn ysgrifen, wedi ei gwirhau drwy ddatganiad o wirionedd, ; c ar ôl is-adran (1) mewnosoder— 1A Mae’r pŵer o dan is-adran (1)(a) yn cynnwys y pŵer i’w gwneud yn ofynnol i berson ddod gerbron y Comisiynydd— a yn bersonol, b drwy gyswllt fideo byw, neu c drwy gyswllt sain byw. 4 Yn adran 12 (tystion a dogfennau: hysbysu)— a yn y pennawd, yn lle “Tystion a dogfennau” rhodder “Tystiolaeth”; b o flaen is-adran (1), mewnosoder— A1 Yr unig fodd i ofyniad o dan adran 11(1)(a) gael ei orfodi ar berson yw i’r Comisiynydd roi i’r person hysbysiad mewn ysgrifen sy’n pennu— a yr amser a’r dyddiad y mae’r person i ddod gerbron y Comisiynydd, b os yw’r Comisiynydd yn ei gwneud yn ofynnol bod yn bresennol yn bersonol, ym mha le y mae’n ofynnol bod yn bresennol, c os yw’r Comisiynydd yn ei gwneud yn ofynnol bod yn bresennol drwy gyswllt fideo byw neu gyswllt sain byw, fanylion sut y gall y person gymryd rhan yn y cyswllt fideo byw neu’r cyswllt sain byw, a d y pynciau penodol y mae’n ofynnol i’r person roi tystiolaeth yn eu cylch. c yn is-adran (1)— i yn lle “11” rhodder “11(1)(b)”; ii hepgorer paragraff (a); d ar ôl is-adran (1) mewnosoder— 1A Yr unig fodd i ofyniad o dan adran 11(1)(c) gael ei orfodi ar berson yw i’r Comisiynydd roi hysbysiad mewn ysgrifen i’r person sy’n pennu— a ar ba ddyddiad y mae rhaid rhoi’r dystiolaeth, b i ba gyfeiriad y caniateir anfon y dystiolaeth (pa un ai â llaw, drwy’r post neu yn electronig), c y pynciau penodol y mae’n ofynnol i’r person roi tystiolaeth yn eu cylch neu’r cwestiynau penodol y mae rhaid i’r person eu hateb yn y dystiolaeth, a d y gofyniad i wirhau’r dystiolaeth drwy ddatganiad o wirionedd. ; e hepgorer is-adrannau (2) a (3); f ar ôl is-adran (1A) (fel y’i mewnosodir gan baragraff (d)) mewnosoder— 2 Caniateir rhoi hysbysiad o dan yr adran hon drwy— a ei roi â llaw i’r person, b ei adael yng nghyfeiriad priodol y person, c ei anfon drwy’r post at y person yn y cyfeiriad hwnnw, neu d ei anfon drwy e-bost i gyfeiriad e-bost y person. 3 Rhoddir hysbysiad yn unol ag is-adran (2)(a)— a os yw’r person yn gorff corfforaethol, drwy ei roi â llaw i un o swyddogion y corff, b os yw’r person yn bartneriaeth, drwy ei roi â llaw i bartner, neu c os yw’r person yn gymdeithas anghorfforedig ac eithrio partneriaeth, drwy ei roi â llaw i aelod o gorff llywodraethu’r gymdeithas. 4 At ddibenion is-adran (2)(b) ac (c), cyfeiriad priodol person yw— a yn achos corff corfforaethol, cyfeiriad swyddfa gofrestredig neu brif swyddfa’r corff yn y Deyrnas Unedig; b yn achos partneriaeth, cyfeiriad prif swyddfa’r bartneriaeth yn y Deyrnas Unedig; c mewn unrhyw achos arall, cyfeiriad hysbys diwethaf y person (pa un ai preswylfa’r person neu fan lle yr oedd y person yn cynnal busnes neu’n cael ei gyflogi) neu, os yw’r person wedi darparu cyfeiriad lle caniateir rhoi hysbysiad o dan yr adran hon, y cyfeiriad hwnnw. 5 At ddibenion is-adran (2)(d)— a cyfeiriad e-bost person yw— i unrhyw gyfeiriad e-bost a gyhoeddir am y tro gan y person hwnnw fel y cyfeiriad ar gyfer cysylltu â’r person hwnnw, neu ii os nad oes cyfeiriad a gyhoeddir o’r fath, unrhyw gyfeiriad e-bost y mae’r person wedi cytuno i gael hysbysiad ynddo o dan yr adran hon; b mae hysbysiad a anfonir drwy e-bost yn cael ei drin fel pe bai wedi ei roi 48 o oriau ar ôl iddo gael ei anfon, oni phrofir i’r gwrthwyneb. (6) Yn yr adran hon— ystyr “swyddog” (“officer”), mewn perthynas â chorff corfforaethol, yw cyfarwyddwr, rheolwr, ysgrifennydd neu swyddog tebyg arall i’r corff; ystyr “wedi cytuno” (“agreed”) yw wedi cytuno mewn ysgrifen.” 5 Yn adran 13 (llwon a chadarnhadau)— a daw’r geiriau “unrhyw berson sy’n rhoi tystiolaeth i’r Comisiynydd, a” yn is-baragraff (i); b ar ôl is-baragraff (i) mewnosoder— ii unrhyw berson sy’n gweithredu fel cyfieithydd neu ddehonglydd mewn cysylltiad â thystiolaeth a roddir i’r Comisiynydd, a . 6 Yn adran 15 (tramgwyddau)— a yn is-adran (1)— i ym mharagraff (a), ar ôl “hysbysiad,” mewnosoder “neu”; ii hepgorer paragraffau (c) a (d); b ar ôl is-adran (1) mewnosoder— 1A Mae person y dyroddwyd hysbysiad iddo o dan adran 12(1) yn cyflawni tramgwydd os yw’r person hwnnw— a yn gwrthod neu’n methu heb esgus rhesymol â chyflwyno unrhyw ddogfen y mae’n ofynnol ei chyflwyno o dan yr hysbysiad, neu b yn mynd ati’n fwriadol i newid, atal, celu neu ddinistrio unrhyw ddogfen o’r fath. 1B Mae person y rhoddwyd hysbysiad iddo o dan adran 12(1A) yn cyflawni tramgwydd os yw’r person hwnnw— a yn gwrthod neu’n methu heb esgus rhesymol â rhoi tystiolaeth ynghylch y pynciau a bennir yn yr hysbysiad, b yn gwrthod neu’n methu heb esgus rhesymol ag ateb unrhyw gwestiwn yn yr hysbysiad, neu c yn gwrthod neu’n methu heb esgus rhesymol â gwirhau’r dystiolaeth â datganiad o wirionedd. c yn is-adran (2), yn lle “is-adran (1)” rhodder “is-adrannau (1), (1A) ac (1B)”; d yn is-adran (4), yn lle “(1)(a), (b) neu (c) neu o dan is-adran” rhodder “(1), (1A), (1B) neu”; e ym mharagraff 5(a), hepgorer “heb fod yn uwch na lefel 5 ar y raddfa safonol”. 7 Yn adran 20(1) (dehongli), yn y lleoedd priodol mewnosoder— ystyr “cyswllt fideo byw” (“live video link”), mewn perthynas â rhoi tystiolaeth i’r Comisiynydd, yw cyswllt teledu byw neu drefniant arall sy’n galluogi’r person sy’n rhoi tystiolaeth, y Comisiynydd ac unrhyw berson arall sy’n cymryd rhan yn yr achos i weld a chlywed ei gilydd; ; ystyr “cyswllt sain byw” (“live audio link), mewn perthynas â rhoi tystiolaeth i’r Comisiynydd, yw cyswllt ffôn byw neu drefniant arall sy’n galluogi’r person sy’n rhoi tystiolaeth, y Comisiynydd ac unrhyw berson arall sy’n cymryd rhan yn yr achos i glywed ei gilydd; A. 22 mewn grym ar 28.4.2026, gweler a. 26(1)