<akomaNtoso xmlns:uk="https://www.legislation.gov.uk/namespaces/UK-AKN" xmlns:ukl="http://www.legislation.gov.uk/namespaces/legislation" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xmlns="http://docs.oasis-open.org/legaldocml/ns/akn/3.0" xsi:schemaLocation="http://docs.oasis-open.org/legaldocml/ns/akn/3.0 http://docs.oasis-open.org/legaldocml/akn-core/v1.0/cos01/part2-specs/schemas/akomantoso30.xsd"><act name="asc"><meta><identification source="#"><FRBRWork><FRBRthis value="http://www.legislation.gov.uk/id/asc/2026/5"/><FRBRuri value="http://www.legislation.gov.uk/id/asc/2026/5"/><FRBRdate date="2026-04-27" name="enacted"/><FRBRauthor href="http://www.legislation.gov.uk/id/legislature/WelshParliament"/><FRBRcountry value="GB-UKM"/><FRBRnumber value="5"/><FRBRname value="2026 c. 5"/><FRBRprescriptive value="true"/></FRBRWork><FRBRExpression><FRBRthis value="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/2026-04-28"/><FRBRuri value="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/2026-04-28"/><FRBRdate date="2026-04-28" name="validFrom"/><FRBRauthor href="#"/><FRBRlanguage language="cym"/></FRBRExpression><FRBRManifestation><FRBRthis value="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/2026-04-28/data.akn"/><FRBRuri value="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/2026-04-28/data.akn"/><FRBRdate date="2026-08-13+01:00" name="transform"/><FRBRauthor href="http://www.legislation.gov.uk"/><FRBRformat value="application/akn+xml"/></FRBRManifestation></identification><lifecycle source="#"><eventRef refersTo="#enactment" date="2026-04-27" eId="date-enacted" source="#"/><eventRef date="2026-04-28" eId="date-2026-04-28" source="#"/></lifecycle><analysis source="#"><restrictions source="#"><restriction refersTo="#extent-e+w" type="jurisdiction"/><restriction href="#body" refersTo="#extent-e+w" type="jurisdiction"/><restriction href="#part-4" refersTo="#extent-e+w" type="jurisdiction"/><restriction href="#section-116" refersTo="#extent-e+w" type="jurisdiction"/><restriction refersTo="#period-from-2026-04-28" type="jurisdiction"/><restriction href="#body" refersTo="#period-from-2026-04-28" type="jurisdiction"/></restrictions><otherAnalysis source=""><uk:status href="#part-4" refersTo="#status-prospective"/><uk:status href="#section-116" refersTo="#status-prospective"/><uk:confersPower href="#section-116" value="true"/><uk:match href="#part-4" value="false"/><uk:match href="#section-116" value="false"/><uk:commentary href="#section-116" refersTo="#key-4c8cafa1c9f826d6b4b79976bb62772f"/></otherAnalysis></analysis><temporalData source="#"><temporalGroup eId="period-from-2026-04-28"><timeInterval start="#date-2026-04-28" refersTo="#"/></temporalGroup></temporalData><references source="#"><TLCEvent eId="enactment" href="" showAs="EnactmentDate"/><TLCLocation eId="extent-e+w" href="/ontology/jurisdictions/uk.EnglandWales" showAs="E+W"/><TLCConcept eId="status-prospective" href="" showAs="Prospective"/><TLCTerm eId="term-gwybodaeth-neu-ddogfennau-perthnasol" href="/ontology/term/uk.gwybodaeth-neu-ddogfennau-perthnasol" showAs="gwybodaeth neu ddogfennau perthnasol"/><TLCTerm eId="term-relevant-information-or-documents" href="/ontology/term/uk.relevant-information-or-documents" showAs="relevant information or documents"/><TLCTerm eId="term-mesur-perthnasol" href="/ontology/term/uk.mesur-perthnasol" showAs="mesur perthnasol"/><TLCTerm eId="term-relevant-measure" href="/ontology/term/uk.relevant-measure" showAs="relevant measure"/><TLCTerm eId="term-penodedig" href="/ontology/term/uk.penodedig" showAs="penodedig"/><TLCTerm eId="term-specified" href="/ontology/term/uk.specified" showAs="specified"/></references><notes source="#"><note ukl:Name="Commentary" ukl:Type="I" class="commentary I" eId="key-4c8cafa1c9f826d6b4b79976bb62772f" marker="I1"><p>A. 116  ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler <ref eId="n207214c9554413c0" class="subref operative" href="http://www.legislation.gov.uk/id/asc/2026/5/section/138/2">a. 138(2)</ref></p></note></notes><proprietary xmlns:ukm="http://www.legislation.gov.uk/namespaces/metadata" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:dct="http://purl.org/dc/terms/" source="#"><dc:identifier>http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/section/116/welsh</dc:identifier><dc:title>Deddf Diogelwch Adeiladau (Cymru) 2026</dc:title><dc:language>cy</dc:language><dc:publisher>Statute Law Database</dc:publisher><dc:modified>2026-06-25</dc:modified><dc:contributor>Expert Participation</dc:contributor><dct:valid>2026-04-28</dct:valid><ukm:PrimaryMetadata><ukm:DocumentClassification><ukm:DocumentCategory Value="primary"/><ukm:DocumentMainType Value="WelshParliamentAct"/><ukm:DocumentStatus Value="revised"/></ukm:DocumentClassification><ukm:Year Value="2026"/><ukm:Number Value="5"/><ukm:EnactmentDate Date="2026-04-27"/><ukm:ISBN Value="9780348114010"/><ukm:UnappliedEffects><ukm:UnappliedEffect AffectedExtent="E+W" AffectedURI="http://www.legislation.gov.uk/id/asc/2026/5" AffectingClass="WelshParliamentAct" Type="coming into force" AffectingNumber="5" AffectingYear="2026" AffectedNumber="5" AffectedYear="2026" EffectId="key-e2ec426bec6c1bcb36e032ebcd1b2294" AffectingURI="http://www.legislation.gov.uk/id/asc/2026/5" Row="121" AffectedTerritorialApplication="W" AffectedClass="WelshParliamentAct" AffectingProvisions="s. 138(2)" AffectedProvisions="s. 116" Modified="2026-06-25T12:30:20Z" RequiresWelshApplied="true" RequiresApplied="true" URI="http://www.legislation.gov.uk/id/effect/key-e2ec426bec6c1bcb36e032ebcd1b2294"><ukm:AffectedTitle>Building Safety (Wales) Act 2026</ukm:AffectedTitle><ukm:AffectedTitle xml:lang="cy">Deddf Diogelwch Adeiladau (Cymru) 2026</ukm:AffectedTitle><ukm:AffectedProvisions><ukm:Section Ref="section-116" URI="http://www.legislation.gov.uk/id/asc/2026/5/section/116">s. 116</ukm:Section></ukm:AffectedProvisions><ukm:AffectingTitle>Building Safety (Wales) Act 2026</ukm:AffectingTitle><ukm:AffectingTitle xml:lang="cy">Deddf Diogelwch Adeiladau (Cymru) 2026</ukm:AffectingTitle><ukm:AffectingProvisions><ukm:Section Ref="section-138-2" URI="http://www.legislation.gov.uk/id/asc/2026/5/section/138/2">s. 138(2)</ukm:Section></ukm:AffectingProvisions><ukm:InForceDates><ukm:InForce Applied="false" WelshApplied="false" Prospective="true" Qualification=""/></ukm:InForceDates></ukm:UnappliedEffect></ukm:UnappliedEffects></ukm:PrimaryMetadata><ukm:Notes><ukm:Note IdURI="http://www.legislation.gov.uk/id/asc/2026/5/section/116/notes" DocumentURI="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/section/116/notes/welsh"/><ukm:Alternatives><ukm:Alternative URI="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/pdfs/ascen_20260005_we.pdf" Date="2026-05-22" Title="Explanatory Note" TitleWelsh="Nodiadau Esboniadol - Welsh" Size="2726839" Language="Welsh"/><ukm:Alternative URI="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/pdfs/ascen_20260005_mi.pdf" Date="2026-05-22" Title="Explanatory Note - Mixed Language" TitleWelsh="Explanatory Note - Mixed Language" Size="4566700" Language="Mixed"/><ukm:Alternative URI="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/pdfs/ascen_20260005_en.pdf" Date="2026-05-22" Title="Explanatory Note - English" Size="3600739"/></ukm:Alternatives></ukm:Notes><ukm:Alternatives><ukm:Alternative URI="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/pdfs/asc_20260005_we.pdf" Date="2026-05-15" Size="3365606" Language="Welsh" Print="false"/><ukm:Alternative URI="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/pdfs/asc_20260005_en.pdf" Date="2026-05-15" Size="4156974" Print="false"/><ukm:Alternative URI="http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/5/pdfs/asc_20260005_mi.pdf" Date="2026-05-15" Size="5567976" Language="Mixed" Print="true"/></ukm:Alternatives><ukm:Statistics><ukm:TotalParagraphs Value="201"/><ukm:BodyParagraphs Value="156"/><ukm:ScheduleParagraphs Value="45"/><ukm:AttachmentParagraphs Value="0"/><ukm:TotalImages Value="0"/></ukm:Statistics></proprietary></meta><body eId="body"><part eId="part-4"><num>RHAN 4</num><heading>CYWEIRIO DIFFYGION PENODOL</heading><section eId="section-116" uk:target="true"><num>116</num><heading>Costau cyweirio o dan lesoedd cymhwysol etc.</heading><subsection eId="section-116-1"><num>(1)</num><intro><p>Caiff Gweinidogion Cymru, drwy reoliadau, wneud darpariaeth ar gyfer yr hyn a ganlyn, ac mewn cysylltiad â’r hyn a ganlyn—</p></intro><level class="para1" eId="section-116-1-a"><num>(a)</num><intro><p>sicrhau nad oes unrhyw dâl gwasanaeth yn daladwy o dan les mangre mewn adeilad perthnasol mewn cysylltiad â mesur perthnasol sy’n ymwneud â diffyg perthnasol os oedd person o ddisgrifiad penodedig—</p></intro><level class="para2" eId="section-116-1-a-i"><num>(i)</num><content><p>yn ddatblygwr yr adeilad (o fewn yr ystyr a roddir gan adran 115), neu</p></content></level><level class="para2" eId="section-116-1-a-ii"><num>(ii)</num><content><p>wedi ymgymryd â gwaith yn ymwneud â’r diffyg, neu wedi comisiynu gwaith o’r fath;</p></content></level></level><level class="para1" eId="section-116-1-b"><num>(b)</num><intro><p>sicrhau nad oes unrhyw dâl gwasanaeth yn daladwy o dan les gymhwysol (naill ai’n gyffredinol neu o dan amgylchiadau penodedig) mewn cysylltiad ag—</p></intro><level class="para2" eId="section-116-1-b-i"><num>(i)</num><content><p>mesur perthnasol sy’n ymwneud â diffyg perthnasol;</p></content></level><level class="para2" eId="section-116-1-b-ii"><num>(ii)</num><content><p>gwaith neu wasanaethau penodedig eraill;</p></content></level></level><level class="para1" eId="section-116-1-c"><num>(c)</num><content><p>sicrhau nad yw tâl gwasanaeth yn daladwy o dan les gymhwysol mewn cysylltiad â mesur perthnasol sy’n ymwneud â diffyg perthnasol ond os (ac i’r graddau) y bodlonir amodau penodedig;</p></content></level><level class="para1" eId="section-116-1-d"><num>(d)</num><content><p>ei gwneud yn ofynnol i denant o dan les gymhwysol roi gwybodaeth neu ddogfennau perthnasol i’r landlord o dan y les neu unrhyw uwchlandlord;</p></content></level><level class="para1" eId="section-116-1-e"><num>(e)</num><content><p>ei gwneud yn ofynnol i landlord presennol neu flaenorol o dan les mangre mewn adeilad perthnasol roi gwybodaeth neu ddogfennau perthnasol i denant o dan les mangre yn yr adeilad, neu i berson arall.</p></content></level></subsection><subsection eId="section-116-2"><num>(2)</num><intro><p>Caiff rheoliadau o dan yr adran hon wneud darpariaeth ar gyfer yr hyn a ganlyn ac mewn cysylltiad â’r hyn a ganlyn—</p></intro><level class="para1" eId="section-116-2-a"><num>(a)</num><intro><p>atal costau rhag—</p></intro><level class="para2" eId="section-116-2-a-i"><num>(i)</num><content><p>cael eu hystyried wrth benderfynu ar unrhyw dâl gwasanaeth neu swm arall sy’n daladwy o dan les, neu</p></content></level><level class="para2" eId="section-116-2-a-ii"><num>(ii)</num><content><p>cael eu talu o gronfa o ddisgrifiad penodedig;</p></content></level></level><level class="para1" eId="section-116-2-b"><num>(b)</num><content><p>sicrhau nad yw’r rheoliadau yn cael yr effaith o gynyddu swm sy’n daladwy gan denant o dan les;</p></content></level><level class="para1" eId="section-116-2-c"><num>(c)</num><intro><p>galluogi swm nad yw’n adenilladwy o dan les o ganlyniad i’r rheoliadau gael ei adennill oddi wrth—</p></intro><level class="para2" eId="section-116-2-c-i"><num>(i)</num><content><p>landlord presennol neu flaenorol o dan y les neu uwchlandlord presennol neu flaenorol;</p></content></level><level class="para2" eId="section-116-2-c-ii"><num>(ii)</num><content><p>olynydd yn nheitl landlord o dan y les neu olynydd yn nheitl uwchlandlord.</p></content></level></level></subsection><subsection eId="section-116-3"><num>(3)</num><intro><p>Mae’r ddarpariaeth y caniateir ei gwneud drwy reoliadau o dan yr adran hon yn cynnwys—</p></intro><level class="para1" eId="section-116-3-a"><num>(a)</num><content><p>darpariaeth ar gyfer amgylchiadau pan fo’r amod yn is-adran (1)(a) i’w drin fel pe bai wedi ei fodloni;</p></content></level><level class="para1" eId="section-116-3-b"><num>(b)</num><content><p>darpariaeth sy’n rhoi swyddogaethau ar unrhyw awdurdod Cymreig datganoledig (o fewn yr ystyr a roddir i “devolved Welsh authority” gan adran 157A o Ddeddf Llywodraeth Cymru <ref eId="c00025" href="http://www.legislation.gov.uk/id/ukpga/2006/32/welsh">2006 (p. 32)</ref>);</p></content></level><level class="para1" eId="section-116-3-c"><num>(c)</num><content><p>darpariaeth i gyfamod neu gytundeb (pa bryd bynnag y’u gwneir) fod yn annilys i’r graddau ei bod yn honni i eithrio neu gyfyngu ar unrhyw ddarpariaeth a wneir gan y rheoliadau.</p></content></level></subsection><subsection eId="section-116-4"><num>(4)</num><intro><p>Yn yr adran hon—</p></intro><hcontainer name="definition"><intro><p>ystyr “<term refersTo="#term-gwybodaeth-neu-ddogfennau-perthnasol" eId="term-gwybodaeth-neu-ddogfennau-perthnasol">gwybodaeth neu ddogfennau perthnasol</term>” (“<term refersTo="#term-relevant-information-or-documents"><i>relevant information or documents</i></term>”) yw gwybodaeth neu ddogfennau sydd—</p></intro><level class="para1"><num>(a)</num><content><p>yn ymwneud ag adeilad perthnasol, a</p></content></level><level class="para1"><num>(b)</num><content><p>yn berthnasol i unrhyw fater y gwneir darpariaeth mewn cysylltiad ag ef drwy reoliadau o dan yr adran hon;</p></content></level></hcontainer><hcontainer name="definition"><intro><p>ystyr “<term refersTo="#term-mesur-perthnasol" eId="term-mesur-perthnasol">mesur perthnasol</term>” (“<term refersTo="#term-relevant-measure" eId="term-relevant-measure">relevant measure</term>”), mewn perthynas â diffyg perthnasol, yw—</p></intro><level class="para1"><num>(a)</num><content><p>mesur a gymerir i unioni’r diffyg perthnasol, neu</p></content></level><level class="para1"><num>(b)</num><content><p>cam perthnasol a gymerir mewn perthynas â’r diffyg perthnasol;</p></content></level></hcontainer><hcontainer name="definition"><content><p>ystyr “<term refersTo="#term-penodedig" eId="term-penodedig">penodedig</term>” (“<term refersTo="#term-specified" eId="term-specified">specified</term>”) yw wedi ei bennu yn y rheoliadau;</p></content></hcontainer><hcontainer name="definition"><content><p>mae i “tâl gwasanaeth” yr ystyr a roddir i “service charge” gan adran 18 o Ddeddf Landlord a Thenant <ref eId="c00026" href="http://www.legislation.gov.uk/id/ukpga/1985/70/welsh">1985 (p. 70)</ref> (ac mae’r diffiniad hwnnw yn gymwys mewn perthynas â les mangre nad yw’n cynnwys annedd yn yr un modd ag y mae’n gymwys mewn perthynas â les annedd).</p></content></hcontainer></subsection></section></part></body></act></akomaNtoso>