http://www.legislation.gov.uk/asc/2026/2/section/1/welshDeddf Gwasanaethau Bysiau (Cymru) 2026cyStatute Law Database2026-05-06Expert Participation2026-04-02
RHAN 1CYSYNIADAU ALLWEDDOL AC AMCANION CYFFREDINOLCysyniadau allweddolYstyr “gwasanaeth bysiau lleol”
1
1
At ddibenion y Ddeddf hon, gwasanaeth yw gwasanaeth bysiau lleol ar gyfer cludo teithwyr ar ffyrdd, am daliadau teithio ar wahân, gan ddefnyddio un neu ragor o gerbydau gwasanaeth cyhoeddus, sydd—
a
yn bodloni’r amod yn is-adran (3), a
b
ag un neu ragor o fannau esgyn neu fannau disgyn yng Nghymru.
2
Ond nid yw cyfeiriadau yn y Ddeddf hon at wasanaeth bysiau lleol yn cynnwys cyfeiriadau at—
a
gwasanaeth adran 19 (gweler adran 44(1) ynghylch hynny);
b
gwasanaeth Rhan 3 o Atodlen 1 (gweler adran 44(1) ynghylch hynny);
c
gwibdaith neu gylchdaith;
d
gwasanaeth yn lle trên.
3
Mae gwasanaeth yn bodloni’r amod yn yr is-adran hon os, yn achos pob un o’i fannau esgyn—
a
yw’r man disgyn nesaf o dan 15 milltir i ffwrdd (o fesur mewn llinell syth), a
b
nad oes unrhyw fan ar y llwybr rhwng y man esgyn hwnnw a’r man disgyn hwnnw sydd 15 milltir i ffwrdd, neu’n fwy na 15 milltir i ffwrdd, o’r naill neu’r llall ohonynt (o fesur mewn llinell syth).
4
At ddibenion yr adran hon—
a
mae i “cerbyd gwasanaeth cyhoeddus” yr ystyr a roddir i “public service vehicle” yn adran 1 o Ddeddf 1981;
b
mae i “gwibdaith neu gylchdaith” yr ystyr a roddir i “excursion or tour” yn adran 137(1) o Ddeddf 1985;
c
gwasanaeth yw “gwasanaeth yn lle trên” ar gyfer cludo teithwyr, yn lle gwasanaeth rheilffyrdd i deithwyr sydd wedi ei atal dros dro neu sydd wedi ei derfynu.
5
Pan fyddai rhan o wasanaeth anghymwys yn bodloni’r amod yn is-adran (3) pe bai’r rhan honno’n wasanaeth ynddo’i hun, mae’r rhan honno ei hun i’w thrin fel pe bai’n wasanaeth bysiau lleol at ddibenion y Ddeddf hon heblaw’r ddyletswydd yn adran 5(1)(a).
6
At ddibenion is-adran (5) gwasanaeth yw “gwasanaeth anghymwys” (heblaw un o fewn is-adran (2)) ar gyfer cludo teithwyr ar ffyrdd am daliadau teithio ar wahân, gan ddefnyddio un neu ragor o gerbydau gwasanaeth cyhoeddus, y mae ganddo un neu ragor o fannau esgyn neu fannau disgyn yng Nghymru, ond nad yw’n bodloni’r amod yn is-adran (3).
7
Mae is-adran (5)(b) ac (c) o adran 1 o Ddeddf 1981 (ystyr “fares”) yn gymwys mewn perthynas â “taliadau teithio” at ddibenion yr adran hon fel y mae’n gymwys mewn perthynas â’r term Saesneg cyfatebol “fares”.
A. 1 mewn grym ar 3.2.2026, gweler a. 48(1)(a)