http://www.legislation.gov.uk/asc/2025/4/section/53/welshDeddf Tomenni Mwyngloddiau a Chwareli Nas Defnyddir (Cymru) 2025cyStatute Law Database2026-04-16Expert Participation2025-09-12 RHAN 3PENNOD 3 53 1 Pan fo’r Awdurdod wedi cynnal gweithrediadau ar dir o dan adran 44, mae ganddo hawlogaeth i adennill oddi wrth berchennog y tir— a y treuliau yr aed iddynt yn rhesymol gan yr Awdurdod wrth gynnal unrhyw ymchwiliadau o dan adran 55 a arweiniodd at gynnal y gweithrediadau, b y treuliau yr aed iddynt yn rhesymol gan yr Awdurdod wrth gynnal y gweithrediadau ac unrhyw waith adfer a oedd yn rhesymol angenrheidiol o ganlyniad i gynnal y gweithrediadau, ac c swm unrhyw ddigollediad o dan adran 50 sy’n adenilladwy (neu a adenillwyd) oddi wrth yr Awdurdod yn unol â hawliad o dan yr adran honno. 2 Pan fo’r Awdurdod wedi cynnal ymchwiliadau o dan adran 55 a arweiniodd at roi hysbysiad o dan adran 35 sy’n ei gwneud yn ofynnol i berchennog ar dir gynnal gweithrediadau ar y tir, mae gan yr Awdurdod hawlogaeth i adennill oddi wrth y perchennog ar y tir— a y treuliau yr aed iddynt yn rhesymol gan yr Awdurdod wrth gynnal yr ymchwiliadau, a b swm unrhyw ddigollediad o dan adran 50 sy’n adenilladwy (neu a adenillwyd) oddi wrth yr Awdurdod yn unol â hawliad o dan yr adran honno. 3 Pan fo gorchymyn cyfrannu wedi ei wneud mewn perthynas â’r treuliau y byddai’n rhaid i berchennog y tir eu hysgwyddo fel arall o dan is-adran (1) neu (2)— a mae gan yr Awdurdod hawlogaeth i adennill oddi wrth y cyfrannydd y ganran benodedig o’r swm sy’n adenilladwy oddi wrth berchennog y tir o dan yr is-adran berthnasol, a b mae’r swm y caiff yr Awdurdod ei adennill oddi wrth berchennog y tir o dan yr is-adran berthnasol yn cael ei ostwng gan y swm y mae gan yr Awdurdod hawlogaeth i’w adennill oddi wrth y cyfrannydd o dan baragraff (a). 4 Nid yw unrhyw swm yn adenilladwy o dan yr adran hon oddi wrth berchennog ar dir neu gyfrannydd oni bai bod yr Awdurdod yn rhoi archiad i’r person hwnnw am y swm hwnnw. 5 Rhaid i archiad o dan is-adran (4) bennu— a y swm a hawlir gan yr Awdurdod oddi wrth y person; b os rhoddir yr archiad i gyfrannydd, y cyfanswm yr hawlir y cyfraniad mewn cysylltiad ag ef; c os rhoddir yr archiad i berchennog y tir, y symiau (os oes rhai) y mae gan yr Awdurdod hawlogaeth i’w hadennill oddi unrhyw gyfrannydd neu gyfranwyr; d ym mhob achos, y symiau ar wahân sy’n ffurfio’r cyfanswm sy’n adenilladwy gan yr Awdurdod, a nodir drwy gyfeirio at baragraffau (a) i (c) o is-adran (1) neu, yn ôl y digwydd, baragraffau (a) a (b) o is-adran (2). 6 Mae archiad o dan is-adran (4) yn derfynol ac yn bendant, oni bai bod cais i amrywio neu ganslo’r archiad yn cael ei wneud o dan adran 54. 7 Mae gan yr Awdurdod hawlogaeth i adennill llog ar unrhyw swm sy’n adenilladwy o dan yr adran hon, ar gyfradd a bennir gan yr Awdurdod, o’r dyddiad y rhoddir yr archiad am y swm i’r person hyd nes y telir y swm yn llawn. 8 Caniateir i unrhyw swm sy’n adenilladwy o dan yr adran hon, os yw’r Awdurdod yn cytuno, gael ei dalu mewn rhandaliadau y cytunwyd arnynt gan yr Awdurdod. 9 At ddibenion yr adran hon— a perchennog y tir— i mewn achos sy’n dod o fewn is-adran (1), yw’r person a oedd yn berchennog pan ddechreuodd yr Awdurdod gynnal y gweithrediadau y cyfeirir atynt yn yr is-adran honno; ii mewn achos sy’n dod o fewn is-adran (2), yw’r person y rhoddwyd yr hysbysiad y cyfeirir ato yn yr is-adran honno iddo; b mae ymchwiliadau i’w trin fel pe baent wedi arwain at gynnal gweithrediadau o dan adran 44 os dechreuodd yr Awdurdod gynnal y gweithrediadau o fewn 12 mis sy’n dechrau â’r diwrnod ar ôl cwblhau’r ymchwiliadau; c mae ymchwiliadau i’w trin fel pe baent wedi arwain at roi hysbysiad o dan adran 35 i berchennog ar dir os rhoddodd yr Awdurdod hysbysiad o dan yr adran honno i berchennog y tir o fewn 6 mis sy’n dechrau â’r diwrnod ar ôl cwblhau’r ymchwiliadau. A. 53 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 92(3)