RHAN 1

GOFAL CYMDEITHASOL
PENNOD 1

DARPARU GWASANAETHAU GOFAL CYMDEITHASOL I BLANT: CYFYNGIADAU AR ELW

Swyddogaethau awdurdod lleol mewn cysylltiad â llety ar gyfer plant sy’n derbyn gofal

Y ffyrdd y mae plant sy’n derbyn gofal i’w lletya
13
1
Mae Deddf 2014 wedi ei diwygio fel a ganlyn.
2
Yn adran 81—
a
yn is-adran (2), yn lle “is-adrannau (4) ac (11)” rhodder “is-adran (4) ac adran 81C(1) a (2)”;
b
yn is-adran (5), yn lle’r geiriau o “leoli” hyd at y diwedd rhodder “wneud trefniadau ar gyfer C yn unol ag adran 81A(2), ond mae hyn yn ddarostyngedig i adran 81C(1) a (2)”;
c
hepgorer is-adrannau (6) i (13).
3
Ar ôl adran 81 mewnosoder—

Y ffyrdd y mae plant sy’n derbyn gofal i’w lletya a’u cynnal: lleoliadau
81A
1
Mae’r adran hon yn gymwys pan fo’n ofynnol i awdurdod lleol, yn rhinwedd adran 81(5), leoli plentyn y mae’n gofalu amdano (“C”) mewn llety.
2
Pan fo’r adran hon yn gymwys, yn ddarostyngedig i is-adran (4) rhaid i’r awdurdod lleol leoli C yn y lleoliad mwyaf priodol sydd ar gael, yn ei farn ef.
3
Yn is-adran (2), ystyr “lleoliad” yw—
a
lleoliad gydag unigolyn sy’n berthynas, yn ffrind neu’n berson arall sy’n gysylltiedig ag C ac sydd hefyd yn rhiant maeth awdurdod lleol,
b
lleoliad gyda rhiant maeth awdurdod lleol nad yw’n dod o fewn paragraff (a),
c
lleoliad mewn cartref plant, neu
d
yn ddarostyngedig i adran 82, lleoliad yn unol â threfniadau eraill sy’n cydymffurfio ag unrhyw reoliadau a wneir at ddibenion yr adran hon.
4
Oni bai na fyddai’n gyson â dyletswyddau’r awdurdod lleol o dan adran 78, gan roi sylw i’r materion y cyfeirir atynt yn is-adran (5)(a), rhaid i’r awdurdod sicrhau—
a
os yw’n lleoli C mewn lleoliad sy’n dod o fewn paragraff (b) o is-adran (3), fod y lleoliad gyda rhiant maeth awdurdod lleol sydd wedi ei awdurdodi felly gan—
i
yr awdurdod lleol,
ii
awdurdod lleol gwahanol, neu
iii
darparwr gwasanaeth‍ sydd wedi ei gofrestru yn ddarostyngedig i’r gofyniad yn adran 6A(1) o Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016;
b
os yw’n lleoli C mewn lleoliad sy’n dod o fewn paragraff (c) o is-adran (3), fod y lleoliad mewn cartref plant y mae un o’r personau a ganlyn wedi ei gofrestru mewn cysylltiad ag ef—
i
yr awdurdod lleol,
ii
awdurdod lleol gwahanol, neu
iii
darparwr gwasanaeth‍ sydd wedi ei gofrestru yn ddarostyngedig i’r gofyniad yn adran 6A(1) o Ddeddf Rheoleiddio ac Arolygu Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2016.
5
Wrth benderfynu ar y lleoliad mwyaf priodol ar gyfer C o dan is-adran (2), rhaid i’r awdurdod lleol, yn ddarostyngedig i ddarpariaethau eraill y Rhan hon, yn enwedig i’w ddyletswyddau o dan adran 78—
a
rhoi sylw i’r canlynol—
i
a fyddai llety’n cael ei ddarparu i C o fewn ardal yr awdurdod neu a fyddai C fel arall yn cael byw gerllaw cartref C;
ii
a fyddai’n amharu ar addysg neu hyfforddiant C;
iii
os oes gan C frawd neu chwaer sydd hefyd yn derbyn llety gan yr awdurdod lleol, a fyddai C yn gallu byw gyda’r brawd neu’r chwaer;
iv
os yw C yn anabl, a yw’r llety a ddarperir yn addas i anghenion penodol C;
v
os yw C eisoes yn cael ei letya mewn lleoliad yn unol ag is-adran (2), a fyddai symud C i leoliad arall yn amharu arno;
b
rhoi blaenoriaeth uwch i leoliad sy’n dod o fewn paragraff (a) o is-adran (3) na’r hyn a roddir i leoliadau sy’n dod o fewn paragraffau eraill yr is-adran honno.
6
Yn is-adran (4)(a) a (b), mae’r cyfeiriad at awdurdod lleol gwahanol yn cynnwys awdurdod lleol yn Lloegr.
7
Rhaid i god a ddyroddir gan Weinidogion Cymru yn unol ag adran 145 gynnwys darpariaeth ynghylch arfer swyddogaethau awdurdod lleol o dan yr adran hon.

Y ffyrdd y mae plant sy’n derbyn gofal i’w lletya a’u cynnal: cais i gymeradwyo lleoliad atodol
81B
1
Mae’r adran hon yn gymwys—
a
pan fo’n ofynnol i awdurdod lleol leoli plentyn y mae’n gofalu amdano (“C”) yn y lleoliad mwyaf priodol sydd ar gael yn unol ag adran 81A(2),
b
pan mai’r lleoliad mwyaf priodol sydd ar gael, ym marn yr awdurdod lleol, yw lleoliad sy’n dod o fewn paragraff (b) neu (c) o adran 81A(3), ac
c
pan na all yr awdurdod lleol gydymffurfio â’r gofyniad perthnasol yn adran 81A(4) mewn cysylltiad â’r lleoliad hwnnw.
2
Rhaid i’r awdurdod lleol wneud cais i Weinidogion Cymru i gymeradwyo’r lleoliad.
3
Rhaid i gais o dan is-adran (2) gynnwys—
a
enw’r darparwr er elw neu’r darparwr preifat (fel y bo’n gymwys‍),
b
telerau’r lleoliad (gan gynnwys telerau o ran talu),
c
datganiad sy’n nodi’r rhesymau pam y mae’r awdurdod o’r farn y byddai’n gweithredu yn anghyson â’i ddyletswydd o dan adran 78 pe na bai’n lleoli C gyda’r darparwr er elw neu’r darparwr preifat,
d
gwybodaeth ynghylch sut y cydymffurfiwyd ag unrhyw ofynion sy’n ymwneud ag arfer swyddogaethau’r awdurdod lleol o dan adran 81A yn y cod a ddyroddwyd gan Weinidogion Cymru yn unol ag adran 145, ac
e
unrhyw wybodaeth arall a ragnodir gan Weinidogion Cymru mewn rheoliadau.
4
Rhaid i Weinidogion Cymru gymeradwyo’r lleoliad os ydynt wedi eu bodloni—
a
bod y cais a wneir o dan is-adran (2) yn bodloni gofynion is-adran (3),
b
yn achos lleoliad sy’n dod o fewn paragraff (b) o adran 81A(3), nad oes lleoliad amgen—
i
sydd yr un mor briodol, a
ii
sy’n bodloni’r amod yn adran 81A(4)(a),
c
yn achos lleoliad sy’n dod o fewn paragraff (c) o adran 81A(3), nad oes lleoliad amgen—
i
sydd yr un mor briodol, a
ii
sy’n bodloni’r amod yn adran 81A(4)(b), a
d
bod y lleoliad yn rhesymol o dan yr holl amgylchiadau.
5
Ond os ydynt yn penderfynu nad ydynt wedi eu bodloni yn unol ag is-adran (4), rhaid i Weinidogion Cymru—
a
hysbysu’r awdurdod lleol,
b
rhoi rhesymau ysgrifenedig dros y penderfyniad hwnnw i’r awdurdod, ac
c
cyfarwyddo’r awdurdod lleol i ailystyried, gan roi ystyriaeth i’r rhesymau hynny ac i unrhyw wybodaeth arall a bennir yn y cyfarwyddyd wrth wneud hynny.
6
Os yw’r awdurdod lleol yn parhau i fod o’r farn, ar ôl ailystyried yn unol â’r cyfarwyddyd, mai’r lleoliad yw’r lleoliad mwyaf priodol ar gyfer C, rhaid iddo wneud cais pellach i Weinidogion Cymru i gymeradwyo’r lleoliad.
7
Mae is-adrannau (3) i (6) yn gymwys i gais pellach am gymeradwyaeth fel y maent yn gymwys i gais cyntaf am gymeradwyaeth, ac eithrio bod rhaid i gais pellach am gymeradwyaeth gynnwys datganiad gan yr awdurdod lleol sy’n nodi—
a
sut y rhoddodd yr awdurdod ystyriaeth i resymau Gweinidogion Cymru dros beidio â bod wedi eu bodloni yn unol ag is-adran (4) wrth ailystyried y lleoliad mwyaf priodol ar gyfer C, a
b
y rhesymau pam y mae’r awdurdod yn parhau i fod o’r farn mai’r lleoliad yw’r lleoliad mwyaf priodol ar gyfer C.
8
Cyfeirir at leoliad sydd wedi ei gymeradwyo gan Weinidogion Cymru o dan yr adran hon fel “lleoliad atodol”.

Y ffyrdd y mae plant sy’n derbyn gofal i’w lletya a’u cynnal: darpar fabwysiadwyr
81C
1
Mae is-adran (2) yn gymwys pan—
a
bo awdurdod lleol yn gofalu am blentyn (“C”),
b
bo’r awdurdod lleol wedi ei fodloni y dylai C gael ei leoli ar gyfer ei fabwysiadu ac yn bwriadu lleoli C i’w fabwysiadu gyda darpar fabwysiadydd penodol (“A”),
c
bo asiantaeth fabwysiadu wedi dyfarnu bod A yn addas i fabwysiadu plentyn, a
d
na fo’r awdurdod lleol wedi ei awdurdodi i leoli C ar gyfer ei fabwysiadu.
2
Rhaid i’r awdurdod lleol leoli C gydag A oni bai y byddai’n fwy priodol yn ei farn—
a
i wneud trefniadau er mwyn i C fyw gyda pherson sy’n dod o fewn adran 81(3), neu
b
i leoli C mewn lleoliad o ddisgrifiad a grybwyllwyd yn adran 81A(3).
3
At ddibenion is-adran (1)—
a
mae i “asiantaeth fabwysiadu” yr ystyr a roddir i “adoption agency” gan adran 2 o Ddeddf Mabwysiadu a Phlant 2002;
b
nid yw awdurdod lleol wedi ei awdurdodi i leoli C ar gyfer ei fabwysiadu ond os yw wedi ei awdurdodi i wneud hynny o dan—
i
adran 19 o’r Ddeddf honno (lleoli plant gyda chydsyniad rhiant), neu
ii
gorchymyn lleoli a wneir o dan adran 21 o’r Ddeddf honno.

Y ffyrdd y mae plant sy’n derbyn gofal i’w lletya a’u cynnal: pŵer i ddyfarnu telerau trefniadau lletya
81D
1
Mae is-adran (2) yn gymwys pan fo awdurdod lleol yn gofalu am blentyn (“C”).
2
Caiff yr awdurdod lleol ddyfarnu—
a
telerau unrhyw drefniadau y mae’n eu gwneud o dan adran 81(2) mewn perthynas â phlentyn (gan gynnwys telerau o ran talu), a
b
y telerau ar gyfer gosod C gyda rhiant maeth awdurdod lleol o dan adran 81A(2) neu gyda darpar fabwysiadydd o dan adran 81C(2) (gan gynnwys telerau o ran talu ond yn ddarostyngedig i unrhyw orchymyn a wneir o dan adran 49 o Ddeddf Plant 2004).
A. 13 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 29(2)