Ar ôl adran 69 mewnosoder—

“RHAN 5ASWYDDOGAETHAU SY’N YMWNEUD Â THALIADAU A PHENSIYNAU

Tâl ar gyfer aelodau awdurdod

69ASwyddogaeth sy’n ymwneud â thaliadau i aelodau

(1)

Ar gyfer y flwyddyn ariannol sy’n dechrau ar 1 Ebrill 2025 ac ar gyfer pob blwyddyn ariannol ddilynol, rhaid i’r Comisiwn benderfynu ar y materion perthnasol—

(a)

y mae’n ofynnol i awdurdod perthnasol wneud taliadau i aelodau o’r awdurdod amdanynt;

(b)

yr awdurdodir awdurdod perthnasol i wneud taliadau i aelodau o’r awdurdod amdanynt.

(2)

Yn y Rhan hon materion perthnasol yw—

(a)

materion sy’n ymwneud â busnes swyddogol aelodau awdurdodau perthnasol;

(b)

cyfnodau o absenoldeb teuluol o dan Ran 2 o Fesur 2011.

(3)

Wrth wneud penderfyniad o dan is-adran (1) rhaid i’r Comisiwn osod un o’r canlynol ar gyfer pob mater perthnasol—

(a)

y swm y mae rhaid i awdurdod perthnasol ei dalu i aelod o’r awdurdod;

(b)

yr uchafswm y caiff awdurdod perthnasol ei dalu i aelod o’r awdurdod.

(4)

Caiff y Comisiwn benderfynu na chaniateir talu taliadau mewn cysylltiad â mater neu faterion perthnasol i fwy na chyfran benodedig neu nifer penodedig o aelodau awdurdod perthnasol.

(5)

Ni chaiff y gyfran a bennir gan y Comisiwn o dan is-adran (4) fod yn fwy na 50% oni bai bod Gweinidogion Cymru yn rhoi eu cydsyniad.

(6)

Ni chaiff y nifer a bennir gan y Comisiwn o dan is-adran (4), a fynegir fel cyfran o gyfanswm aelodau awdurdod perthnasol, fod yn fwy na 50% oni bai bod Gweinidogion Cymru yn rhoi eu cydsyniad.

(7)

Caiff y Comisiwn osod—

(a)

canran uchaf neu gyfradd‍ arall yr addasiad y caniateir i awdurdod perthnasol ei gwneud, ar gyfer blwyddyn ariannol, i’r symiau a oedd ag effaith mewn cysylltiad â materion perthnasol ar gyfer y flwyddyn ariannol cyn y flwyddyn honno;

(b)

mynegrif y caniateir i awdurdod perthnasol ei ddefnyddio i addasu, ar gyfer blwyddyn ariannol, y symiau a oedd ag effaith mewn cysylltiad â’r materion perthnasol hynny ar gyfer y flwyddyn flaenorol y bydd y Comisiwn yn penderfynu arnynt.

(8)

Caniateir arfer y pwerau o dan is-adran (7) er mwyn—

(a)

gosod cyfradd a mynegrif mewn perthynas â’r un mater;

(b)

gosod cyfraddau neu fynegrifau gwahanol mewn perthynas â materion gwahanol.

(9)

Wrth osod swm o dan is-adran (3), gwneud penderfyniad o dan is-adran (4) neu osod cyfradd neu fynegrif o dan is-adran (7), rhaid i’r Comisiwn ystyried beth yn ei farn ef fydd effaith ariannol debygol gwneud hynny ar awdurdodau perthnasol.

(10)

Caiff y Comisiwn wneud penderfyniadau gwahanol o dan is-adran (1), gosod symiau gwahanol o dan is-adran (3), gwneud penderfyniadau gwahanol o dan is-adran (4), neu osod cyfraddau neu fynegrifau gwahanol o dan is-adran (7), mewn perthynas ag awdurdodau perthnasol o ddisgrifiadau gwahanol neu ag awdurdodau perthnasol gwahanol o’r un disgrifiad.

(11)

At ddibenion is-adran (2) mae mater yn ymwneud â busnes swyddogol aelod o awdurdod perthnasol os yw’n fater y mae aelod yn ymgymryd ag ef—

(a)

fel aelod o awdurdod perthnasol, neu

(b)

fel aelod o gorff y penodir yr aelod iddo gan yr awdurdod perthnasol neu gan grŵp o gyrff sy’n cynnwys yr awdurdod perthnasol, neu yn sgil cael ei enwebu gan yr awdurdod perthnasol neu gan grŵp o gyrff sy’n cynnwys yr awdurdod perthnasol.

(12)

Yn yr adran hon ac yn adran 69E ystyr “blwyddyn ariannol” yw cyfnod o 12 mis sy’n dod i ben ar 31 Mawrth.

69BSwyddogaethau sy’n ymwneud â phensiynau aelodau

(1)

Mae’r adran hon yn gymwys mewn perthynas ag aelodau o awdurdodau perthnasol—

(a)

nad ydynt yn aelodau cyfetholedig, a

(b)

sydd am y tro yn gymwys i fod yn aelodau o gynllun pensiwn yn unol â rheoliadau o dan adran 7 o Ddeddf Blwydd-daliadau 1972 (p. 11) (cynlluniau pensiwn llywodraeth leol).

(2)

Rhaid i’r Comisiwn benderfynu ar y disgrifiadau o aelodau y mae’n ofynnol i awdurdod perthnasol dalu pensiwn (“pensiwn perthnasol”) mewn cysylltiad â hwy.

(3)

Rhaid i’r Comisiwn benderfynu ar y materion perthnasol y mae’n ofynnol i awdurdod perthnasol dalu pensiwn perthnasol mewn cysylltiad â hwy.

(4)

Caiff y Comisiwn wneud penderfyniadau gwahanol mewn perthynas ag awdurdodau perthnasol o ddisgrifiadau gwahanol neu ag awdurdodau perthnasol gwahanol o’r un disgrifiad.

69CAwdurdodau perthnasol, aelodau etc.

(1)

Mae’r adran hon yn gymwys at ddibenion y Rhan hon.

(2)

Mae awdurdod yn awdurdod perthnasol os yw’n—

(a)

awdurdod lleol;

(b)

awdurdod Parc Cenedlaethol ar gyfer Parc Cenedlaethol yng Nghymru;

(c)

awdurdod tân ac achub Cymreig, sef awdurdod yng Nghymru a gyfansoddwyd gan gynllun o dan adran 2 o Ddeddf Gwasanaethau Tân ac Achub 2004 (p. 21) neu gynllun y mae adran 4 o’r Ddeddf honno yn gymwys iddo;

(d)

cyd-bwyllgor corfforedig;

(e)

corff a bennir yn awdurdod perthnasol mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru.

(3)

Mae cyfeiriad at ddisgrifiad o awdurdod perthnasol i gael ei ddarllen gydag is-adran (2).

(4)

Mae “aelod”, mewn perthynas ag awdurdod perthnasol, yn cynnwys—

(a)

maer etholedig i’r awdurdod (o fewn ystyr 39(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000),

(b)

aelod gweithredol etholedig o’r awdurdod (o fewn ystyr adran 39(4) o’r Ddeddf honno),

(c)

aelod cyfetholedig o’r awdurdod, a

(d)

person sy’n aelod o is-bwyllgor i gyd-bwyllgor corfforedig ac a chanddo hawlogaeth i bleidleisio ar unrhyw gwestiwn sydd i’w benderfynu gan yr is-bwyllgor hwnnw.

(5)

Ystyr “aelod cyfetholedig”, mewn perthynas ag awdurdod perthnasol nad yw’n gyd-bwyllgor corfforedig, yw person nad yw’n aelod o’r awdurdod (ac eithrio yn rhinwedd is-adran (4)) ond—

(a)

sy’n aelod o bwyllgor neu is-bwyllgor i’r awdurdod neu sy’n aelod o gyd-bwyllgor neu gyd-is-bwyllgor i’r awdurdod ac sy’n cynrychioli’r awdurdod ar y cyd-bwyllgor neu’r cyd-is-bwyllgor hwnnw, a

(b)

y mae ganddo hawlogaeth i bleidleisio ar gwestiynau sydd i’w penderfynu yng nghyfarfodydd y pwyllgor hwnnw neu’r is-bwyllgor hwnnw.

(6)

Ni chaniateir pennu corff yn awdurdod perthnasol mewn rheoliadau o dan is-adran (2)(e) ond—

(a)

os yw Gweinidogion Cymru yn arfer swyddogaethau mewn cysylltiad ag ef,

(b)

os yw’n arfer swyddogaeth a roddir gan Fesur neu Ddeddf gan Senedd Cymru, neu swyddogaeth a allai gael ei rhoi gan Ddeddf gan Senedd Cymru (gan gynnwys swyddogaeth na allai gael ei rhoi ond gyda chydsyniad un o Weinidogion y Goron), ac

(c)

os yw ei aelodaeth yn cynnwys o leiaf un aelod o awdurdod a ddisgrifir yn is-adran (2)(a) i (d).

(7)

Nid yw adrannau 69A(4), 69B, 69E(4)(d) a 69O yn gymwys mewn perthynas ag awdurdod perthnasol a ddisgrifir yn is-adran (2)(d) neu (e).

(8)

Yn yr adran hon ystyr “cyd-bwyllgor corfforedig” yw pwyllgor a sefydlir drwy reoliadau o dan Ran 5 o Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 (dsc 1).

69DSwyddogaethau sy’n ymwneud â thaliadau ailsefydlu

(1)

Mae taliad ailsefydlu yn daliad i berson—

(a)

sy’n peidio â bod yn aelod o awdurdod lleol ar ddiwedd tymor ei swydd,

(b)

a oedd, pan oedd yn ei swydd, yn aelod o awdurdod lleol o ddisgrifiad a bennir mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru,

(c)

sy’n sefyll i gael ei ailethol i fod yn aelod o’r un awdurdod yn etholiad cyffredin yr awdurdod lleol ar gyfer y tymor sy’n dilyn ei dymor yn y swydd, a

(d)

nad yw’n cael ei ddychwelyd yn aelod yn yr etholiad hwnnw.

(2)

Rhaid i’r Comisiwn benderfynu—

(a)

o dan ba amgylchiadau y mae’n ofynnol i awdurdod lleol wneud taliad ailsefydlu;

(b)

o dan ba amgylchiadau yr awdurdodir awdurdod lleol i wneud taliad ailsefydlu;

(c)

y materion y mae taliad ailsefydlu yn daladwy mewn cysylltiad â hwy.

(3)

Wrth wneud penderfyniad o dan is-adran (2) rhaid i’r Comisiwn osod—

(a)

yr amodau cymhwyso i gael taliad;

(b)

y swm y mae’n ofynnol i awdurdod lleol ei dalu;

(c)

yr uchafswm y caiff awdurdod lleol ei dalu i aelod;

(d)

mecanwaith y caniateir ei ddefnyddio i gynyddu neu i leihau swm y taliadau a osodir o dan baragraff (b) neu (c);

(e)

gofynion ynghylch sut y mae taliadau i’w gwneud (a pha mor aml y’u gwneir).

(4)

Rhaid i’r Comisiwn wneud trefniadau i adolygu unrhyw benderfyniad y mae’n ei wneud o dan is-adran (2) ac, os yw’n meddwl ei bod yn briodol, caiff ddiwygio ei benderfyniad.

(5)

Wrth wneud penderfyniad o dan yr adran hon rhaid i’r Comisiwn ystyried effaith ariannol debygol ei benderfyniad ar awdurdodau lleol.

(6)

Wrth wneud penderfyniad o dan is-adran (2) caiff y Comisiwn wneud darpariaeth wahanol mewn perthynas ag aelodau o awdurdodau lleol o ddisgrifiadau gwahanol neu ag aelodau gwahanol o’r un disgrifiad.

(7)

Rhaid i’r Comisiwn wneud penderfyniad o dan is-adran (2) cyn pob un o etholiadau cyffredin yr awdurdod lleol, gan ddechrau gyda’r etholiad sydd i’w gynnal ym mis Mai 2027 a rhaid iddo adolygu’r penderfyniad cyn pob etholiad cyffredin dilynol.

(8)

Nid yw is-adran (7) ond yn gymwys os yw Gweinidogion Cymru yn gwneud rheoliadau o dan is-adran (1)(b).

69EAdroddiadau blynyddol ar dâl mewn perthynas ag aelodau o awdurdodau perthnasol

(1)

Rhaid i’r Comisiwn lunio a chyhoeddi adroddiad (“adroddiad blynyddol ar dâl”) ynghylch arfer ei swyddogaethau o dan y Rhan hon mewn cysylltiad â phob blwyddyn ariannol.

(2)

Rhaid i adroddiad blynyddol ar dâl nodi’r gofynion a osodir ar awdurdodau perthnasol gan y Comisiwn o dan adrannau 69A, 69B a 69D.

(3)

Rhaid cyhoeddi adroddiad blynyddol ar dâl heb fod yn hwyrach nag—

(a)

28 Chwefror yn y flwyddyn ariannol cyn y flwyddyn ariannol y mae’r adroddiad yn ymwneud â hi, neu

(b)

unrhyw ddyddiad diweddarach y mae’r Comisiwn a Gweinidogion Cymru yn cytuno arno.

(4)

Rhaid i adroddiad blynyddol ar dâl nodi—

(a)

y materion perthnasol,

(b)

y symiau a osodir o dan adran 69A(3),

(c)

y gyfran neu’r nifer a benderfynir o dan adran 69A(4),

(d)

yr aelodau neu’r disgrifiadau o aelodau o awdurdodau perthnasol y bydd yn ofynnol i awdurdodau perthnasol dalu pensiwn perthnasol iddynt neu mewn cysylltiad â hwy,

(e)

y materion perthnasol y mae pensiwn perthnasol yn daladwy mewn cysylltiad â hwy,

(f)

unrhyw ganran, unrhyw gyfradd neu unrhyw fynegrif a osodir o dan adran 69A(7) a’r mater perthnasol y mae’n ymwneud ag ef, ac

(g)

unrhyw benderfyniad ynghylch taliadau ailsefydlu o dan adran 69D.

69FAdroddiadau atodol ar dâl

(1)

Ar ôl cyhoeddi adroddiad blynyddol ar dâl ond cyn cyhoeddi’r adroddiad nesaf, caiff y Comisiwn lunio a chyhoeddi un neu ragor o adroddiadau atodol ar dâl i’r adroddiad blynyddol ar dâl (“adroddiad atodol ar dâl”).

(2)

Caiff yr adroddiad atodol ar dâl—

(a)

amrywio’r ddarpariaeth a wnaed yn yr adroddiad blynyddol ar dâl o dan adran 69E(4);

(b)

gwneud unrhyw ddarpariaeth y gallai’r adroddiad blynyddol ar dâl fod wedi ei gwneud o dan adran 69E(4).

69GDarpariaeth bellach ynghylch adroddiadau blynyddol ar dâl ac adroddiadau atodol ar dâl

(1)

Cyn cyhoeddi adroddiad blynyddol ar dâl neu adroddiad atodol ar dâl o dan adran 69E neu 69F, rhaid i’r Comisiwn—

(a)

anfon drafft o’r adroddiad y mae’n cynnig ei wneud—

(i)

at Weinidogion Cymru,

(ii)

i’r awdurdodau perthnasol y mae’r Comisiwn wedi ei gwneud yn ofynnol iddynt wneud taliadau, neu wedi eu hawdurdodi i wneud taliadau, i’w haelodau mewn cysylltiad â materion perthnasol, a

(iii)

at unrhyw bersonau eraill y mae’r Comisiwn o’r farn eu bod yn briodol,

(b)

cyhoeddi’r adroddiad drafft cyn gynted ag y bo’n ymarferol ar ôl ei anfon.

(2)

Wrth lunio adroddiad blynyddol ar dâl neu adroddiad atodol ar dâl o dan adran 69E neu 69F, rhaid i’r Comisiwn ystyried—

(a)

yr adroddiad blynyddol diwethaf ar dâl ac unrhyw adroddiadau atodol ar dâl sy’n ymwneud â’r adroddiad blynyddol diwethaf ar dâl;

(b)

sylwadau sydd wedi dod i law ynghylch yr adroddiadau y cyfeirir atynt ym mharagraff (a) a’r adroddiadau drafft y cyfeirir atynt yn is-adran (1).

(3)

Mae’r darpariaethau mewn adroddiad blynyddol neu atodol ar dâl o dan adran 69E neu 69F yn cael effaith ar y dyddiad a bennir at y diben hwnnw yn yr adroddiad.

(4)

Ond pan fo adroddiad atodol ar dâl yn cynnwys darpariaeth a wneir o dan adran 69F(2) sy’n amrywio darpariaeth a wneir o dan adran 69E(4)(a), (b) neu (c), caiff yr adroddiad atodol ar dâl bennu bod y ddarpariaeth i gael ei thrin fel pe bai’n cael effaith hyd at 3 mis yn gynharach na dyddiad cyhoeddi’r adroddiad atodol ar dâl.

69HCyfarwyddiadau i ailystyried adroddiadau drafft

(1)

Caiff Gweinidogion Cymru gyfarwyddo’r Comisiwn i ailystyried darpariaeth mewn adroddiad drafft blynyddol neu adroddiad drafft atodol ar dâl.

(2)

Rhaid i gyfarwyddyd o dan yr adran hon bennu—

(a)

y ddarpariaeth,

(b)

y rheswm dros roi’r cyfarwyddyd, ac

(c)

y dyddiad erbyn pryd y mae Gweinidogion Cymru yn ei gwneud yn ofynnol i’r Comisiwn ymateb.

(3)

O ran y Comisiwn—

(a)

rhaid iddo ymateb i’r cyfarwyddyd heb fod yn hwyrach na’r dyddiad a bennir yn y cyfarwyddyd;

(b)

rhaid iddo beidio â chyhoeddi’r adroddiad cyn ymateb i’r cyfarwyddyd.

(4)

Os yw’r Comisiwn yn penderfynu peidio ag amrywio’r adroddiad drafft mewn ymateb i’r cyfarwyddyd, rhaid iddo bennu yn ei ymateb y rheswm dros ei benderfyniad.

69IDyletswyddau’r Comisiwn o ran cyhoeddi a hysbysu mewn perthynas ag adroddiadau

(1)

Rhaid i’r Comisiwn beidio â chyhoeddi adroddiad blynyddol ar dâl o dan adran 69E cyn diwedd y cyfnod o 12 wythnos sy’n dechrau ar y diwrnod y mae’n anfon drafft o’r adroddiad o dan adran 69G(1)(a)(i).

(2)

Rhaid i’r Comisiwn beidio â chyhoeddi adroddiad atodol ar dâl—

(a)

cyn diwedd y cyfnod o 8 wythnos sy’n dechrau ar y diwrnod y mae’n anfon drafft o’r adroddiad yn unol ag adran 69G(1)(a)(i), neu

(b)

yn hwyrach na diwedd y cyfnod o 12 wythnos sy’n dechrau ar y diwrnod y mae’n anfon drafft o’r adroddiad yn unol ag adran 69G(1)(a)(i).

(3)

Mae is-adrannau (1) a (2) yn ddarostyngedig i adran 69H(3)(b) (ni chaniateir cyhoeddi’r adroddiad ond os yw’r Comisiwn wedi ymateb i’r cyfarwyddyd).

(4)

Rhaid i’r Comisiwn gyhoeddi pob adroddiad blynyddol ar dâl, pob adroddiad atodol ar dâl a phob adroddiad drafft a lunnir o dan y Rhan hon ar ei wefan, ac mewn unrhyw ffordd arall y mae’r Comisiwn o’r farn ei bod yn briodol.

(5)

Caniateir i gopïau o unrhyw beth a gyhoeddir o dan is-adran (4) gael eu cyflenwi yn rhad ac am ddim neu ar ôl talu unrhyw ffi, nad yw’n fwy na chost cyflenwi’r copi, a benderfynir gan y Comisiwn.

(6)

Cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl cyhoeddi adroddiad blynyddol ar dâl neu adroddiad atodol ar dâl, rhaid i’r Comisiwn hysbysu’r personau y mae o’r farn ei fod yn debygol o effeithio arnynt ynghylch sut y gallant gael mynediad at yr adroddiad neu gael copi ohono.

69JGofynion gweinyddol ar gyfer awdurdodau perthnasol mewn adroddiadau

(1)

Caiff adroddiad blynyddol ar dâl gynnwys gofynion y Comisiwn er mwyn—

(a)

osgoi dyblygu—

(i)

taliadau mewn cysylltiad â materion perthnasol, a

(ii)

ceisiadau am daliad mewn cysylltiad â’r un materion perthnasol o dan adran 69A(2)(a);

(b)

cadw cofnodion—

(i)

o geisiadau am daliadau mewn cysylltiad â materion perthnasol;

(ii)

o daliadau a wneir mewn cysylltiad â materion perthnasol;

(iii)

o daliadau a wneir mewn cysylltiad â phensiynau perthnasol;

(iv)

o daliadau ailsefydlu a wneir o dan adran 69D.

(2)

Rhaid i adroddiad blynyddol ar dâl nodi gofynion y Comisiwn mewn perthynas â sut y mae awdurdod perthnasol yn penderfynu pa awdurdod perthnasol y mae’n ofynnol iddo wneud taliad mewn achos pan fo aelod o awdurdod perthnasol yn gwneud rhywbeth—

(a)

y mae rhaid gwneud taliad amdano mewn cysylltiad â mater perthnasol, a

(b)

sy’n ymwneud ag awdurdod perthnasol arall (yn ogystal â’r awdurdod y mae’r aelod yn perthyn iddo).

69KGofynion cyhoeddi ar gyfer awdurdodau perthnasol mewn adroddiadau

(1)

Caiff adroddiad blynyddol ar dâl nodi gofynion y Comisiwn i awdurdodau perthnasol gyhoeddi gwybodaeth—

(a)

ynghylch taliadau a wneir mewn cysylltiad â materion perthnasol;

(b)

ynghylch taliadau a wneir mewn cysylltiad â phensiynau perthnasol;

(c)

ynghylch taliadau ailsefydlu a wneir o dan adran 69D;

(d)

ynghylch taliadau eraill a wneir i aelodau o awdurdodau perthnasol gan gyrff cyhoeddus eraill.

(2)

At ddibenion is-baragraff (1)(d), ystyr “corff cyhoeddus” yw—

(a)

bwrdd iechyd lleol;

(b)

panel heddlu a throsedd;

(c)

awdurdod perthnasol;

(d)

corff sydd wedi ei ddynodi’n gorff cyhoeddus mewn rheoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru.

(3)

Caiff y Comisiwn ei gwneud yn ofynnol i awdurdodau o ddisgrifiadau gwahanol neu i awdurdodau gwahanol o’r un disgrifiad wneud trefniadau cyhoeddi gwahanol.

69LMonitro cydymffurfedd â gofynion y Comisiwn

(1)

Rhaid i awdurdod perthnasol gydymffurfio ag unrhyw ofyniad a nodir mewn adroddiad blynyddol ar dâl neu adroddiad atodol ar dâl.

(2)

Caiff y Comisiwn fonitro sut y gwneir taliadau gan awdurdodau perthnasol mewn cysylltiad â materion perthnasol; a chaiff ei gwneud yn ofynnol i awdurdod perthnasol ddarparu gwybodaeth iddo—

(a)

ynghylch y materion sy’n faterion perthnasol mewn perthynas â’r awdurdod;

(b)

ynghylch ceisiadau i’r awdurdod am daliadau mewn cysylltiad â materion perthnasol;

(c)

ynghylch taliadau a wneir gan yr awdurdod mewn cysylltiad â materion perthnasol.

(3)

Caiff y Comisiwn fonitro sut y gwneir taliadau gan awdurdodau perthnasol mewn cysylltiad â phensiynau perthnasol a chaiff ei gwneud yn ofynnol i awdurdod perthnasol ddarparu gwybodaeth iddo—

(a)

ynghylch aelodau’r awdurdod y mae’n ofynnol i’r awdurdod dalu pensiynau perthnasol iddynt neu mewn cysylltiad â hwy;

(b)

ynghylch taliadau a wneir gan yr awdurdod mewn cysylltiad â phensiynau perthnasol.

(4)

Caiff y Comisiwn fonitro sut y gwneir taliadau ailsefydlu gan awdurdodau lleol a chaiff ei gwneud yn ofynnol i awdurdod lleol ddarparu gwybodaeth iddo—

(a)

ynghylch cyn-aelodau’r awdurdod lleol y mae’n ofynnol i’r awdurdod dalu taliad ailsefydlu iddynt neu mewn cysylltiad â hwy;

(b)

ynghylch taliadau ailsefydlu a wneir gan yr awdurdod lleol.

69MCyfarwyddiadau i orfodi cydymffurfedd â gofynion y Comisiwn

(1)

Os yw Gweinidogion Cymru wedi eu bodloni bod awdurdod perthnasol wedi methu â chydymffurfio â gofyniad mewn adroddiad blynyddol neu adroddiad atodol ar dâl a wneir o dan y Rhan hon, cânt gyfarwyddo’r awdurdod i gydymffurfio â’r gofyniad.

(2)

Rhaid i gyfarwyddyd o dan yr adran hon bennu—

(a)

y gofyniad;

(b)

y rheswm dros roi’r cyfarwyddyd;

(c)

y camau y mae Gweinidogion Cymru yn ei gwneud yn ofynnol i’r awdurdod eu cymryd;

(d)

y dyddiad erbyn pryd y mae Gweinidogion Cymru yn ei gwneud yn ofynnol i’r awdurdod gymryd y camau.

69NAelodau sy’n dymuno ymwrthod â thaliadau

(1)

Mae’r adran hon yn gymwys os yw person, drwy hysbysiad ysgrifenedig a roddir i swyddog priodol yr awdurdod, yn dewis ymwrthod (naill ai’n gyfan gwbl neu i’r graddau a bennir yn yr hysbysiad) â’r hawlogaeth i gael taliadau mewn cysylltiad â’r materion perthnasol, neu daliad ailsefydlu, a bennir yn yr hysbysiad.

(2)

Nid yw’r gofyniad a osodir ar yr awdurdod gan adran 69A a 69D i wneud taliadau a bennir yn yr hysbysiad yn gymwys yn achos yr aelod hwnnw (neu nid yw’n gymwys i’r graddau a bennir yn yr hysbysiad).

(3)

Yn yr adran hon mae i “swyddog priodol” yr ystyr a roddir i “proper officer” yn adran 270(3) o Ddeddf 1972.

69OCadw taliadau yn ôl

(1)

Rhaid i awdurdod perthnasol beidio â gwneud taliadau mewn cysylltiad â materion perthnasol na phensiwn perthnasol i berson—

(a)

sydd wedi ei atal dros dro neu wedi ei atal dros dro yn rhannol rhag bod yn aelod o’r awdurdod yn rhinwedd Rhan 3 o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 (p. 22) (ymddygiad aelodau llywodraeth leol etc.);

(b)

sydd wedi ei rwystro rhag gweithredu yn swydd aelod o awdurdod lleol yng Nghymru o dan adran 80A(6) o Ddeddf 1972 (anghymhwyso).

(2)

Rhaid i awdurdod lleol beidio â gwneud taliad ailsefydlu i berson sydd wedi ei rwystro rhag gweithredu yn swydd aelod o awdurdod lleol yng Nghymru o dan adran 80A(6) o Ddeddf 1972.

(3)

Caiff Gweinidogion Cymru, mewn achosion y maent o’r farn eu bod yn briodol, gyfarwyddo awdurdod perthnasol i beidio ag—

(a)

gwneud taliadau (gan gynnwys mewn cysylltiad â phensiynau) mewn cysylltiad â’r materion perthnasol a bennir yn y cyfarwyddyd;

(b)

gwneud taliad ailsefydlu.

(4)

Cyn rhoi cyfarwyddyd o dan is-adran (3), rhaid i Weinidogion Cymru ymgynghori â’r Comisiwn.

(5)

Caiff awdurdod perthnasol ei gwneud yn ofynnol i berson ad-dalu taliadau a wneir mewn cysylltiad â materion perthnasol neu bensiwn perthnasol i berson mewn cysylltiad â chyfnod pan nad oedd gan y person hawlogaeth i gael y taliad am unrhyw reswm, gan gynnwys (ond heb fod yn gyfyngedig i) y rhesymau a ganlyn—

(a)

gwnaed y taliadau yn groes i is-adran (1);

(b)

gwnaed y taliadau yn groes i gyfarwyddyd o dan is-adran (3)(a);

(c)

yr oedd y person wedi peidio â bod yn aelod o’r awdurdod.

(6)

Caiff awdurdod lleol ei gwneud yn ofynnol i berson ad-dalu taliad ailsefydlu a wneir o dan adran 69D pan nad oedd gan y person hawlogaeth i gael y taliad am unrhyw reswm, gan gynnwys (ond heb fod yn gyfyngedig i) y rhesymau a ganlyn—

(a)

gwnaed y taliad yn groes i is-adran (2);

(b)

gwnaed y taliad yn groes i gyfarwyddyd o dan is-adran (3)(b).

69PCanllawiau

(1)

Caiff y Comisiwn ddyroddi canllawiau i awdurdodau perthnasol ynghylch sut i gydymffurfio â gofynion a osodir o dan y Rhan hon.

(2)

Caiff Gweinidogion Cymru ddyroddi canllawiau i’r Comisiwn ynghylch swyddogaethau’r Comisiwn o dan y Rhan hon.

(3)

Mae pwerau’r Comisiwn a Gweinidogion Cymru i ddyroddi canllawiau o dan is-adrannau (1) a (2) yn cynnwys y pŵer i amrywio neu ddirymu canllawiau a roddir.

(4)

Rhaid i awdurdod perthnasol, neu’r Comisiwn yn ôl y digwydd, roi sylw i ganllawiau a roddir o dan yr adran hon.

69QCyfarwyddiadau o dan y Rhan hon

(1)

Mae cyfarwyddyd a roddir o dan adran 69M a 69O yn orfodadwy drwy orchymyn mandadol ar gais gan Weinidogion Cymru.

(2)

Nid yw’r pŵer i roi cyfarwyddiadau o dan y Rhan hon yn cyfyngu ar y pŵer cyfarwyddo cyffredinol o dan adran 14.

69RPŵer i addasu darpariaeth

Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau wneud addasiadau i’r Rhan hon er mwyn ychwanegu, amrywio neu hepgor darpariaeth sy’n rhoi swyddogaeth i’r Comisiwn neu’n gosod swyddogaeth arno.”