RHAN 2

CYRFF ETHOLEDIG A’U HAELODAU
PENNOD 1

TREFNIADAU AR GYFER LLYWODRAETH LEOL

Adolygiadau cymuned a statws fel trefi

Adolygiadau cymuned a gweithredu
51
1
Mae Deddf 2013 wedi ei diwygio fel a ganlyn.
2
Yn adran 22 (dyletswyddau prif gynghorau mewn perthynas ag ardal), yn lle is-adrannau (5) a (6) rhodder—
5
Cyn 1 Gorffennaf ym mhob blwyddyn, rhaid i brif gyngor gyhoeddi adroddiad ar y modd y cyflawnodd ei swyddogaethau o dan y Rhan hon ac adran 76 o Ddeddf 1972 (newid enw cymuned) yn y flwyddyn flaenorol, i’r graddau y mae’r swyddogaethau yn ymwneud â’r canlynol—
a
enwau cymunedau,
b
newidiadau i ffiniau cymunedau,
c
newidiadau i gynghorau cymuned, a
d
trefniadau etholiadol cymunedau.
6
Rhaid i brif gyngor anfon copi o bob adroddiad y mae’n ei gyhoeddi i’r Comisiwn ac at Weinidogion Cymru.
7
Yn is-adran (5), ystyr “blwyddyn yw’r cyfnod o 12 mis sy’n dechrau ar 1 Ebrill.
3
Yn adran 31 (adolygu trefniadau etholiadol i gymuned gan brif gyngor)—
a
o flaen is-adran (1) mewnosoder—
A1
Rhaid i brif gyngor gynnal adolygiad o’r trefniadau etholiadol ar gyfer pob cymuned yn ei ardal o leiaf unwaith ym mhob cyfnod adolygu.
A2
Yn is-adran (A1), ystyr “cyfnod adolygu” yw—
a
y cyfnod o 12 mlynedd sy’n dechrau gyda’r diwrnod y daw adran 51 o Ddeddf Etholiadau a Chyrff Etholedig (Cymru) 2024 i rym, a
b
pob cyfnod dilynol o 12 mlynedd.
A3
Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau ddiwygio is-adran (A2).
;
b
yn is-adran (1), ar ôl “prif gyngor” mewnosoder “hefyd”.
4
Yn adran 33(3) (ystyriaethau ar gyfer adolygiad o drefniadau etholiadol cymuned)—
a
yn lle paragraff (b) rhodder—
b
ystyriaethau daearyddol arbennig, gan gynnwys yn benodol faint, siâp a hygyrchedd ward gymunedol, ac
;
b
ym mharagraff (c), ar ôl “lleol” mewnosoder “(gan gynnwys cwlwm lleol sy’n gysylltiedig â defnyddio’r Gymraeg)”.
5
Yn adran 71(2) (gorchmynion a rheoliadau), ar ôl adran (bb) (a fewnosodir gan adran 41(3) o’r Ddeddf hon) mewnosoder—
bc
rheoliadau o dan adran 31(A3),
.
A. 51 mewn grym ar 9.11.2024, gweler a. 72(2)(a)