RHAN 1

GWEINYDDU A CHOFRESTRU ETHOLIADOL
PENNOD 4

HYGYRCHEDD AC AMRYWIAETH: ETHOLIADAU CYMREIG

Amrywiaeth ymhlith personau sy’n ceisio swydd etholedig

Canllawiau ar gyfer pleidiau gwleidyddol i hybu amrywiaeth ymhlith personau sy’n ceisio swydd etholedig
30
1
Rhaid i Weinidogion Cymru ddyroddi canllawiau ar gyfer pleidiau gwleidyddol cofrestredig ynghylch—
a
casglu, crynhoi a chyhoeddi gwybodaeth am amrywiaeth ynghylch ymgeiswyr sy’n cynrychioli pleidiau gwleidyddol cofrestredig mewn etholiadau ar gyfer dychwelyd aelodau o Senedd Cymru;
b
datblygu, cyhoeddi, gweithredu ac adolygu strategaethau—
i
i hybu amrywiaeth yn nodweddion penodedig ac amgylchiadau penodedig ymgeiswyr sy’n cynrychioli pleidiau gwleidyddol cofrestredig mewn etholiadau Cymreig, a
ii
i gynorthwyo ymgeiswyr sy’n cynrychioli pleidiau gwleidyddol cofrestredig mewn etholiadau Cymreig i oresgyn rhwystrau sy’n eu hatal rhag cymryd rhan yn yr etholiadau sy’n gysylltiedig â’r ffaith bod ganddynt y nodweddion neu’r amgylchiadau hynny.
2
O ran Gweinidogion Cymru—
a
rhaid iddynt gyhoeddi canllawiau o dan yr adran hon;
b
rhaid iddynt gyhoeddi’r canllawiau cyntaf o dan yr adran hon cyn 1 Mai 2025;
c
rhaid iddynt adolygu’r canllawiau a gyhoeddir o bryd i’w gilydd, gan roi sylw i gylch etholiadau cyffredinol cyffredin i fod yn aelodau o Senedd Cymru ac, mewn perthynas â chanllawiau o dan is-adran (1)(b), i gylch etholiadau cyffredin i fod yn aelodau o gynghorau siroedd, bwrdeistrefi sirol a chymunedau yng Nghymru ac i fod yn feiri etholedig;
d
cânt ddiwygio ar unrhyw adeg ganllawiau a gyhoeddir.
3
Yn yr adran hon—
- ystyr “etholiad Cymreig” (“Welsh election”) yw etholiad ar gyfer dychwelyd—
  1. aelod o Senedd Cymru;
  2. aelod o gyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol yng Nghymru;
  3. aelod o gyngor cymuned yng Nghymru;
  4. maer etholedig;
- ystyr “gwybodaeth am amrywiaeth” (“diversity information”) yw gwybodaeth benodedig sy’n ymwneud â nodweddion personol neu amgylchiadau personol sydd gan berson;
- ystyr “maer etholedig” (“elected mayor”) yw maer etholedig cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol yng Nghymru;
- ystyr “penodedig” (“specified”) yw wedi ei bennu mewn canllawiau o dan yr adran hon.
A. 30 mewn grym ar 9.11.2024, gweler a. 72(2)(c)