RHAN 3

COMISIWN DEMOCRATIAETH A FFINIAU CYMRU

Ailenwi Deddf Llywodraeth Leol (Democratiaeth) (Cymru) 2013
11
1
Mae enw byr Deddf Llywodraeth Leol (Democratiaeth) (Cymru) 2013 (dccc 4) wedi ei newid i Ddeddf Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru etc. 2013.
2
Cyfeirir at y Ddeddf honno yn y Ddeddf hon fel “Deddf 2013”.
3
Yn adran 76 o Ddeddf 2013 (enw byr), yn lle “Deddf Llywodraeth Leol (Democratiaeth) (Cymru) 2013” rhodder “Deddf Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru etc. 2013”.‍
4
Mae Rhan 1 o Atodlen 1 yn gwneud mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol sy’n ymwneud â’r adran hon.

Ailenwi Comisiwn Ffiniau a Democratiaeth Leol Cymru
12
1
Yn adran 2 o Ddeddf 2013 (enw a pharhad y Comisiwn)—
a
hepgorer is-adran (2);
b
ar y diwedd mewnosoder—
3
Mae’r corff corfforedig hwnnw (a ailenwyd gyntaf gan is-adran (2)) wedi ei ailenwi yn Gomisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru (y cyfeirir ato yn y Ddeddf hon fel “y Comisiwn).
;
c
yn y pennawd, yn lle “Comisiwn Ffiniau a Democratiaeth Leol Cymru” rhodder “Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru”.‍
2
Mae Rhan 2 o Atodlen 1 yn gwneud mân ddiwygiadau a diwygiadau canlyniadol sy’n ymwneud â’r adran hon.

Nifer aelodau’r Comisiwn
13
Yn adran 4(1) o Ddeddf 2013 (aelodau’r Comisiwn), yn lle paragraff (c) rhodder—
c
o leiaf 1 aelod arall ond dim mwy na 7 o aelodau eraill.

Personau na chaniateir iddynt fod yn aelodau o’r Comisiwn neu’n brif weithredwr arno
14
1
Yn adran 4(3) o Ddeddf 2013 (personau na chaniateir eu penodi yn aelodau o’r Comisiwn)—
a
yn lle “Ni chaiff Gweinidogion Cymru benodi person sydd yn” rhodder “Ni chaiff aelod fod yn”;
b
yn lle paragraff‍ (a) rhodder‍—
a
aelod o un o ddeddfwrfeydd y DU;
;
c
yn lle paragraff (b) rhodder—
ba
person a gymerir ymlaen gan aelod‍ o un o ddeddfwrfeydd y DU, o dan gontract gwasanaeth neu gontract am wasanaethau, mewn cysylltiad â chyflawni swyddogaethau’r aelod;
bb
person a gymerir ymlaen gan blaid wleidyddol gofrestredig o dan gontract gwasanaeth neu gontract am wasanaethau;
bc
cynghorydd arbennig‍;
.
2
Yn adran 8(4) o’r Ddeddf honno (personau na chaniateir eu penodi yn brif weithredwr)—
a
yn lle paragraff (a) rhodder—
a
aelod o un o ddeddfwrfeydd y DU;
;‍
b
yn lle paragraff (b) rhodder—
ba
person a gymerir ymlaen gan aelod‍ o un o ddeddfwrfeydd y DU, o dan gontract gwasanaeth neu gontract am wasanaethau, mewn cysylltiad â chyflawni swyddogaethau’r aelod;
bb
person a gymerir ymlaen gan blaid wleidyddol gofrestredig o dan gontract gwasanaeth neu gontract am wasanaethau;
bc
cynghorydd arbennig‍;
.
3
Yn adran 72(1) o’r Ddeddf honno (dehongli), yn y lleoedd priodol mewnosoder—
- ystyr “aelod o un o ddeddfwrfeydd y DU” yw—
  1. Aelod o’r Senedd;
  2. aelod o Dŷ’r Cyffredin;
  3. aelod o Dŷ’r Arglwyddi;
  4. aelod o Senedd yr Alban;
  5. aelod o Gynulliad Gogledd Iwerddon,”;
- “ystyr “cynghorydd arbennig‍” yw cynghorydd arbennig o fewn yr ystyr a roddir i “special adviser”—
  1. ym Mhennod 1 o Ran 1 o Ddeddf Diwygio Cyfansoddiadol a Llywodraethu 2010 (p. 25), neu
  2. yn adran 1 o Ddeddf y Gwasanaeth Sifil (Cynghorwyr Arbennig) (Gogledd Iwerddon) 2013 (p. 8 (G.I.)),”;
- “ystyr “plaid wleidyddol gofrestredig yw plaid sydd wedi ei chofrestru o dan Ran 2 o Ddeddf Pleidiau Gwleidyddol, Etholiadau a Refferenda 2000 (p. 41),
.
4
Yn Atodlen 3 i’r Ddeddf honno (mynegai o ymadroddion wedi eu diffinio), yn nhabl 2—
a
ar ôl y cofnod ar gyfer “aelod cadeirio” mewnosoder—
Aelod o un o ddeddfwrfeydd y DU (Member of a UK legislature) | Adran 72(1)
;
b
ar ôl y cofnod ar gyfer “cyfarfod cymunedol” mewnosoder—
‍Cynghorydd arbennig (Special adviser) | Adran 72(1)
;
c
ar ôl y cofnod ar gyfer “newid i sir wedi ei chadw” mewnosoder—
Plaid wleidyddol gofrestredig (Registered political party) | Adran 72(1)
.

Cworwm ar gyfer cyfarfodydd o’r Comisiwn
15
Yn adran 6 o Ddeddf 2013 (trafodion y Comisiwn), ar ôl is-adran (1) mewnosoder—
1A
Caiff Gweinidogion Cymru drwy reoliadau ddiwygio is-adran (1) i newid y cworwm, ond ni chânt newid y cworwm i rif sy’n is na 3.

Comisiynwyr cynorthwyol
16
1
Yn adran 11 o Ddeddf 2013 (comisiynwyr cynorthwyol y caniateir dirprwyo iddynt swyddogaethau sy’n ymwneud â llywodraeth leol)—
a
yn lle is-adran (1) rhodder—
1
Caiff y Comisiwn benodi un neu ragor o bersonau (a elwir yn “comisiynydd cynorthwyol) y caiff y Comisiwn ddirprwyo swyddogaethau iddo neu iddynt yn unol ag adran 13(1).
;
b
yn is-adran (2)—
i
yn lle “Ond ni chaiff y Comisiwn benodi person sydd yn” rhodder “Ni chaiff comisiynydd cynorthwyol fod yn”;
ii
yn lle paragraff‍ (a) rhodder‍—
a
aelod o un o ddeddfwrfeydd y DU;
;
iii
yn lle paragraff (b) rhodder—
ba
person a gymerir ymlaen gan aelod‍ o un o ddeddfwrfeydd y DU, o dan gontract gwasanaeth neu gontract am wasanaethau mewn cysylltiad â chyflawni swyddogaethau’r aelod;
bb
person a gymerir ymlaen gan blaid wleidyddol gofrestredig o dan gontract gwasanaeth neu gontract am wasanaethau;
bc
cynghorydd arbennig‍;
.
2
Yn adran 13(1) o’r Ddeddf honno (dirprwyo), yn lle “gomisiynydd cynorthwyol” rhodder “un neu fwy o’i gomisiynwyr cynorthwyol”.
3
Yn y tabl yn Rhan 2 o Atodlen 1A i Ddeddf 2006 (swyddi sy’n anghymhwyso’r deiliad rhag bod yn Aelod o’r Senedd neu’n ymgeisydd mewn etholiad i fod yn Aelod o’r Senedd), ar ôl y cofnod ar gyfer “Comptroller and Auditor General or Rheolwr ac Archwilydd Cyffredinol” mewnosoder—
‍Democracy and Boundary Commission Cymru or Comisiwn Democratiaeth a Ffiniau Cymru | The members, assistant commissioners and chief executive of the Commission
.
A. 11 mewn grym ar 25.6.2024, gweler a. 25(1)(a)
A. 12 mewn grym ar 25.6.2024, gweler a. 25(1)(a)
A. 13 mewn grym ar 25.6.2024, gweler a. 25(1)(a)
A. 14 mewn grym ar 25.6.2024, gweler a. 25(1)(a)
A. 15 mewn grym ar 25.6.2024, gweler a. 25(1)(a)
A. 16 mewn grym ar 25.6.2024, gweler a. 25(1)(a)