RHAN 3

HYBU MYNEDIAD AT LYWODRAETH LEOL
PENNOD 2

CYFRANOGIAD Y CYHOEDD PAN FO PRIF GYNGHORAU YN GWNEUD PENDERFYNIADAU

Dyletswydd ar brif gynghorau i annog cyfranogiad o fewn llywodraeth leol

Dyletswydd i annog pobl leol i gyfranogi pan fo prif gynghorau yn gwneud penderfyniadau
39
1
Rhaid i brif gyngor annog pobl leol i gyfranogi pan fo’r cyngor yn gwneud penderfyniadau (gan gynnwys penderfyniadau a wneir mewn partneriaeth neu ar y cyd ag unrhyw berson arall).
2
Yn is-adran (1), mae cyfeiriad at wneud penderfyniadau yn cynnwys cyfeiriad at wneud penderfyniadau gan berson mewn perthynas ag arfer swyddogaeth a ddirprwywyd i’r person hwnnw gan brif gyngor.
3
Mae’r adran hon yn gymwys i gyd-bwyllgor corfforedig fel y mae’n gymwys i brif gyngor ac mae cyfeiriadau yn is-adrannau (1) a (2) at brif gyngor i’w dehongli yn unol â hynny.

Strategaeth ar annog cyfranogiad
40
1
Rhaid i brif gyngor lunio a chyhoeddi strategaeth (“strategaeth cyfranogiad y cyhoedd”) sy’n pennu sut y mae’n bwriadu cydymffurfio â’r ddyletswydd yn adran 39.
2
Rhaid i strategaeth cyfranogiad y cyhoedd ymdrin â’r canlynol, yn benodol—
a
dulliau o hybu ymwybyddiaeth ymhlith pobl leol o swyddogaethau’r prif gyngor;
b
dulliau o hybu ymwybyddiaeth ymhlith pobl leol o’r modd y deuir yn aelod o’r prif gyngor, a’r hyn y mae aelodaeth yn ei olygu;
c
dulliau o’i gwneud yn fwy hwylus i bobl leol gael gwybodaeth am benderfyniadau a wnaed, neu sydd i’w gwneud, gan y prif gyngor;
d
dulliau o hybu a hwyluso prosesau lle gall pobl leol gyflwyno sylwadau i’r prif gyngor am benderfyniad cyn, ac ar ôl, iddo gael ei wneud;
e
y trefniadau a wnaed, neu sydd i’w gwneud, at ddiben y ddyletswydd ar y cyngor yn adran 62 o Fesur 2011 (dwyn safbwyntiau’r cyhoedd i sylw pwyllgorau trosolwg a chraffu);
f
dulliau o hybu ymwybyddiaeth ymhlith aelodau o’r prif gyngor o fanteision defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol i gyfathrebu â phobl leol.
3
Caiff strategaeth cyfranogiad y cyhoedd ymdrin â’r modd y mae prif gyngor yn bwriadu cydymffurfio â dyletswydd a osodir gan unrhyw ddeddfiad.

Strategaeth cyfranogiad y cyhoedd: ymgynghori ac adolygu
41
1
Rhaid i strategaeth cyfranogiad y cyhoedd gyntaf prif gyngor gael ei chyhoeddi cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol ar ôl i adran 40 ddod i rym.
2
Wrth lunio’r strategaeth honno rhaid i’r cyngor ymgynghori ag—
a
pobl leol, a
b
unrhyw bersonau eraill y mae’n ystyried ei bod yn briodol ymgynghori â hwy.
3
Mewn perthynas â phrif gyngor—
a
rhaid iddo adolygu ei strategaeth cyfranogiad y cyhoedd cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol yn dilyn pob etholiad cyffredin ar gyfer cynghorwyr i’r cyngor, a
b
caiff adolygu ei strategaeth ar unrhyw adeg arall.
4
Wrth gynnal adolygiad o strategaeth cyfranogiad y cyhoedd o dan is-adran (3)(a) rhaid i brif gyngor ymgynghori ag—
a
pobl leol, a
b
unrhyw bersonau eraill y mae’n ystyried ei bod yn briodol ymgynghori â hwy.
5
Yn dilyn adolygiad o dan is-adran (3) caiff prif gyngor ddiwygio ei strategaeth cyfranogiad y cyhoedd, neu roi strategaeth newydd yn ei lle.
6
Ond cyn diwygio ei strategaeth cyfranogiad y cyhoedd neu roi un newydd yn ei lle yn dilyn adolygiad o dan is-adran (3)(b) rhaid i brif gyngor ymgynghori ag—
a
pobl leol, a
b
unrhyw bersonau eraill y mae’n ystyried ei bod yn briodol ymgynghori â hwy.
7
Os yw prif gyngor yn diwygio strategaeth cyfranogiad y cyhoedd neu’n rhoi un newydd yn ei lle, rhaid iddo gyhoeddi’r strategaeth ddiwygiedig neu’r strategaeth newydd cyn gynted ag y bo’n rhesymol ymarferol.

Cynllun deisebau prif gyngor

Dyletswydd i wneud cynllun deisebau
42
1
Rhaid i brif gyngor wneud a chyhoeddi cynllun (“cynllun deisebau”) sy’n nodi sut y mae’r cyngor yn bwriadu ymdrin â deisebau (gan gynnwys deisebau electronig) ac ymateb iddynt.
2
Rhaid i gynllun deisebau nodi, yn benodol—
a
sut i gyflwyno deiseb i’r cyngor;
b
sut ac erbyn pryd y bydd y cyngor yn cydnabod ei fod wedi cael deiseb;
c
y camau y gall y cyngor eu cymryd mewn ymateb i ddeiseb y mae’n ei chael;
d
yr amgylchiadau (os oes rhai) pan allai’r cyngor beidio â chymryd unrhyw gamau pellach mewn ymateb i ddeiseb;
e
sut ac erbyn pryd y bydd y cyngor yn sicrhau bod ei ymateb i ddeiseb ar gael i’r person a gyflwynodd y ddeiseb ac i’r cyhoedd.
3
Rhaid i brif gyngor adolygu ei gynllun deisebau o dro i dro, a diwygio’r cynllun os yw’r cyngor yn ystyried bod hynny’n briodol.
4
Os yw prif gyngor yn diwygio cynllun deisebau neu’n rhoi un newydd yn ei le, rhaid iddo gyhoeddi’r cynllun diwygiedig neu’r cynllun newydd.
5
Mae’r adran hon yn gymwys i gyd-bwyllgor corfforedig fel y mae’n gymwys i brif gyngor ac mae cyfeiriadau yn is-adrannau (1) i (4) at brif gyngor i’w dehongli yn unol â hynny.

Cyfeiriadau aelodau o brif gynghorau

Dyletswydd ar brif gynghorau i gyhoeddi cyfeiriadau swyddogol
43
Rhaid i brif gyngor gyhoeddi cyfeiriad electronig a chyfeiriad post ar gyfer pob aelod o’r cyngor, y gellir anfon gohebiaeth ar gyfer yr aelod iddynt.

Canllawiau

Canllawiau ar arfer swyddogaethau o dan y Bennod hon
44
Rhaid i brif gyngor roi sylw i unrhyw ganllawiau a ddyroddir gan Weinidogion Cymru ynglŷn ag arfer swyddogaethau o dan y Bennod hon.
A. 39 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 175(7)
A. 40 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 175(7)
A. 41 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 175(7)
A. 42 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 175(7)
A. 43 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 175(7)
A. 44 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 175(7)
A. 39 mewn grym ar 5.5.2022 gan O.S. 2021/231, ergl. 6(d)
A. 40 mewn grym ar 5.5.2022 gan O.S. 2021/231, ergl. 6(d)
A. 41 mewn grym ar 5.5.2022 gan O.S. 2021/231, ergl. 6(d)
A. 42 mewn grym ar 5.5.2022 gan O.S. 2021/231, ergl. 6(d)
A. 43 mewn grym ar 5.5.2022 gan O.S. 2021/231, ergl. 6(d)
A. 44 mewn grym ar 5.5.2022 gan O.S. 2021/231, ergl. 6(d)
A. 39(3) wedi ei fewnosod (6.5.2022) gan Rheoliadau Cyd-bwyllgorau Corfforedig (Cyffredinol) (Rhif 2) (Cymru) 2021 (O.S. 2021/1349), rhlau. 1(3)(d), 32
A. 42(5) wedi ei fewnosod (6.5.2022) gan Rheoliadau Cyd-bwyllgorau Corfforedig (Cyffredinol) (Rhif 2) (Cymru) 2021 (O.S. 2021/1349), rhlau. 1(3)(c), 31