Sylwebaeth Ar Yr Adrannau

Rhan 10: Cyffredinol

Adran 171 - Dehongli

739.Mae adran 171 yn diffinio nifer o eiriau a thermau a ddefnyddir drwy gydol y Ddeddf.

740.Mae hefyd yn gwneud darpariaeth sy’n ymwneud â phob dyletswydd o dan y Ddeddf (ond nid dyletswydd a osodir drwy ddiwygio deddfiad arall) i gyhoeddi rhywbeth. Mae is-adran (2) yn ei gwneud yn ofynnol i’r person sy’n ddarostyngedig i’r ddyletswydd gyhoeddi’r ddogfen ar ffurf electronig (sy’n golygu ar wefan y person hwnnw, os oes ganddo un), ac mewn unrhyw fodd arall y mae’r person yn ystyried ei fod yn briodol.

Adran 172 - Cyfarwyddydau

741.Mae adran 172 yn gwneud darpariaeth sy’n gymwys i’r holl gyfarwyddydau a roddir o dan y Ddeddf (gan ei gwneud yn ofynnol iddynt gael eu rhoi ar ffurf ysgrifenedig a bod y person y’u rhoddir iddynt yn cydymffurfio â hwy).

Adran 173 - Pŵer i wneud darpariaeth ganlyniadol a throsiannol etc.

742.Mae adran 173 yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau sy’n cynnwys darpariaethau atodol etc. er mwyn rhoi effaith lawn i unrhyw ddarpariaeth yn y Ddeddf. Caiff y rheoliadau a wneir ddiwygio, addasu, ddiddymu neu ddirymu unrhyw ddeddfiad (ond pan fônt yn gwneud hynny, maent yn ddarostyngedig i’r weithdrefn gadarnhaol yn Senedd Cymru; gweler adran 174(5)(t)).

Adran 174 – Rheoliadau o dan y Ddeddf hon

743.Mae adran 174 yn gwneud darpariaeth gyffredinol am y modd y mae’r amryfal reoliadau y caniateir eu gwneud o dan y Ddeddf i’w gwneud. Mae hyn yn cynnwys darpariaeth ynghylch y gweithdrefnau yn Senedd Cymru sy’n gymwys mewn perthynas â’r rheoliadau, a’r ddarpariaeth ategol (hynny yw, darpariaeth atodol, gysylltiedig, ganlyniadol, drosiannol neu ddarfodol neu ddarpariaeth arbed) y caniateir ei gwneud mewn rheoliadau.

Adran 175 – Dod i rym

744.Mae adran 175 yn nodi pa bryd y mae darpariaethau’r Ddeddf hon yn dod i rym, a phan fo’r darpariaethau’n dod i rym drwy orchymyn, yn nodi pa ddarpariaeth y caiff y gorchymyn ei chynnwys. Mae’r ddarpariaeth hon yn ymdrin ag ystod o wahanol ddulliau o gychwyn darpariaethau.

745.Daw pwerau amrywiol i wneud rheoliadau i rym y diwrnod ar ôl i’r Ddeddf gael y Cydsyniad Brenhinol, gan gynnwys y pwerau i sefydlu cyd-bwyllgorau corfforedig o dan Ran 5, ac i ddarparu ar gyfer uno prif ardaloedd yn wirfoddol o dan Ran 7 (caiff y pŵer i ddarparu ar gyfer ailstrwythuro prif ardaloedd o dan y Rhan honno ei gychwyn drwy orchymyn, ac mae is-adran (2) o adran 175 yn gwneud darpariaeth ar gyfer hyn).

746.Mae’r ffaith bod adran 159 yn cael ei chychwyn yn rhannol yn ymwneud â chychwyn Rhan 5 a’r ffaith y caiff Rhan 6 (rheoli perfformiad) ei chychwyn drwy orchymyn. Mae’r darpariaethau sy’n cael eu cychwyn yn adran 166 ar y diwrnod ar ôl y Cydsyniad Brenhinol yn gysylltiedig â’r ffaith bod y darpariaethau ar uno gwirfoddol yn dod i rym.

747.Daw darpariaethau eraill i rym ar ddyddiadau penodedig, sy’n cyd-daro a dechrau’r flwyddyn ariannol llywodraeth leol (gweler is-adran (4)), neu bwriedir iddynt ddigwydd ar ddiwrnod yr etholiadau cyffredin nesaf i’r prif gynghorau (ar 5 Mai 2022; gweler is-adran (5)), neu’r diwrnod ar ôl y diwrnod hwnnw (gweler is-adran (6)).

Adran 176 – Enw byr

748.Mae adran 176 yn darparu mai Deddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 yw enw byr y Ddeddf.