Deddf Anifeiliaid Gwyllt a Syrcasau (Cymru) 2020
2020 dsc 2
Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru i’w gwneud yn drosedd i ddefnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol; ac i wneud newidiadau amrywiol i drefniadau trwyddedu syrcasau ac anifeiliaid gwyllt peryglus
[7 Medi 2020]
Gan ei fod wedi ei basio gan Senedd Cymru ac wedi derbyn cydsyniad Ei Mawrhydi, deddfir fel a ganlyn:

Gwaharddiad ar ddefnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol

Trosedd i ddefnyddio anifeiliaid gwyllt mewn syrcasau teithiol
1
1
Mae person sy’n weithredwr syrcas deithiol yn cyflawni trosedd os yw’r person yn defnyddio anifail gwyllt yn y syrcas deithiol yng Nghymru, neu’n peri neu’n caniatáu i berson arall wneud hynny.
2
At ddiben yr adran hon, mae anifail gwyllt yn cael ei ddefnyddio os yw’r anifail—
a
yn perfformio, neu
b
yn cael ei arddangos.
3
Mae person sy’n euog o drosedd o dan is-adran (1) yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy.

Ystyr “gweithredwr”
2
Yn y Ddeddf hon, ystyr “gweithredwr” yw—
a
perchennog y syrcas deithiol,
b
person ac eithrio’r perchennog sy’n bennaf gyfrifol am weithrediad y syrcas deithiol, neu
c
os nad yw’r naill na’r llall o’r personau a grybwyllir ym mharagraff (a) neu (b) yn bresennol yn y Deyrnas Unedig, y person yn y Deyrnas Unedig sy’n gyfrifol am weithrediad y syrcas deithiol.

Ystyr “anifail gwyllt”
3
1
Yn y Ddeddf hon, ystyr “anifail gwyllt” yw anifail o fath nad yw wedi ei ddomestigeiddio yn gyffredin yn yr Ynysoedd Prydeinig.
2
Er gwaethaf is-adran (1), caiff rheoliadau bennu at ddibenion y Ddeddf hon—
a
math o anifail sydd i’w ystyried yn anifail gwyllt;
b
math o anifail nad yw i’w ystyried yn anifail gwyllt.
3
Yn y Ddeddf hon, mae i “anifail” yr un ystyr ag a roddir i “animal” gan Ddeddf Lles Anifeiliaid 2006 (p. 45) (gweler adran 1).
4
Yn is-adran (1), ystyr yr “Ynysoedd Prydeinig” yw’r Deyrnas Unedig, Ynysoedd y Sianel ac Ynys Manaw.

Ystyr “syrcas deithiol”
4
1
Yn y Ddeddf hon, ystyr “syrcas deithiol” yw syrcas sy’n teithio o un man i fan arall at ddiben darparu adloniant yn y mannau hynny.
2
Mae “syrcas deithiol” yn cynnwys syrcas sy’n teithio fel a grybwyllir yn is-adran (1) at y diben a grybwyllir yno, er bod cyfnodau pan nad yw’n teithio o un man i fan arall.
3
Er gwaethaf is-adran (1), caiff rheoliadau bennu at ddibenion y Ddeddf hon—
a
math o ymgymeriad, perfformiad neu adloniant sydd i’w ystyried yn syrcas deithiol;
b
math o ymgymeriad, perfformiad neu adloniant nad yw i’w ystyried yn syrcas deithiol.

Gorfodi

Pwerau gorfodi
5
Mae’r Atodlen yn gwneud darpariaeth ynghylch pwerau gorfodi.

Troseddau gan gyrff corfforedig etc.

Troseddau gan gyrff corfforedig etc.
6
1
Mae’r adran hon yn gymwys pan fo trosedd o dan adran 1 yn cael ei chyflawni gan—
a
corff corfforedig;
b
partneriaeth;
c
cymdeithas anghorfforedig ac eithrio partneriaeth.
2
Mae person a grybwyllir yn is-adran (3) yn cyflawni’r drosedd hefyd os profir bod y drosedd—
a
wedi ei chyflawni gan y person hwnnw, neu gyda’i gydsyniad neu ymoddefiad, neu
b
i’w phriodoli i unrhyw esgeulustod ar ran y person hwnnw.
3
Y personau yw—
a
mewn perthynas â chorff corfforedig, cyfarwyddwr, rheolwr, ysgrifennydd neu swyddog tebyg arall y corff corfforedig;
b
mewn perthynas â phartneriaeth, partner yn y bartneriaeth;
c
mewn perthynas â chymdeithas anghorfforedig ac eithrio partneriaeth, unrhyw swyddog i’r gymdeithas neu unrhyw aelod o’i chorff llywodraethu.
4
Yn is-adran (3)(a), ystyr “cyfarwyddwr” mewn perthynas â chorff corfforedig y mae ei faterion yn cael eu rheoli gan ei aelodau yw aelod o’r corff corfforedig.
5
Yn y Ddeddf hon, ystyr “partneriaeth” yw—
a
partneriaeth o fewn Deddf Partneriaethau 1890 (p. 39), neu
b
partneriaeth gyfyngedig sydd wedi ei chofrestru o dan Ddeddf Partneriaethau Cyfyngedig 1907 (p. 24).

Achosion: troseddau a gyflawnir gan bartneriaethau a chymdeithasau anghorfforedig
7
1
Mae achos am drosedd o dan adran 1 yr honnir ei bod wedi ei chyflawni gan bartneriaeth i gael ei ddwyn yn enw’r bartneriaeth (ac nid yn enw unrhyw un neu ragor o’r partneriaid).
2
Mae achos am drosedd o dan adran 1 yr honnir ei bod wedi ei chyflawni gan gymdeithas anghorfforedig ac eithrio partneriaeth i gael ei ddwyn yn enw’r gymdeithas (ac nid yn enw unrhyw un neu ragor o’i haelodau).
3
Mae rheolau llys sy’n ymwneud â chyflwyno dogfennau yn cael effaith fel pe bai’r bartneriaeth neu’r gymdeithas anghorfforedig yn gorff corfforedig.
4
Mae adran 33 o Ddeddf Cyfiawnder Troseddol 1925 (p. 86) ac Atodlen 3 i Ddeddf Llysoedd Ynadon 1980 (p. 43) yn gymwys mewn achos am drosedd a ddygir yn erbyn partneriaeth neu gymdeithas anghorfforedig fel y maent yn gymwys mewn perthynas â chorff corfforedig.

Diwygiadau sy’n ymwneud â thrwyddedu syrcasau

Diwygiadau sy’n ymwneud â thrwyddedu syrcasau
8
1
Hepgorer adran 5(2) o Ddeddf Anifeiliaid Gwyllt Peryglus 1976 (p. 38) (fel y’i diwygiwyd gan Ddeddf Anifeiliaid Gwyllt Mewn Syrcasau 2019 (p. 24)).
2
Yn adran 1(2) o Ddeddf Trwyddedu Sŵau 1981 (p. 37), ar ôl “(as so defined)” yn y lle cyntaf y mae’n digwydd mewnosoder “in England”.

Cymhwyso i’r Goron

Pŵer yr Uchel Lys i ddatgan bod gweithred neu anweithred y Goron yn anghyfreithlon
9
Caiff yr Uchel Lys ddatgan bod unrhyw weithred neu anweithred y Goron yn anghyfreithlon pe byddai’r Goron yn atebol amdani o ran cyfraith trosedd o dan y Ddeddf hon oni bai am adran 28(3) o Ddeddf Deddfwriaeth (Cymru) 2019 (dccc 4) (nid yw Deddfau’r Cynulliad yn gwneud y Goron yn atebol o ran cyfraith trosedd).

Tir y Goron: pwerau mynediad
10
1
Ni chaniateir arfer y pwerau a roddir gan yr Atodlen (pwerau mynediad etc.) mewn perthynas â thir y Goron ond gyda chydsyniad yr awdurdod priodol.
2
Yn yr adran hon—
a
ystyr “tir y Goron” yw tir y mae buddiant ynddo—
i
yn perthyn i Ei Mawrhydi yn hawl y Goron neu yn hawl Ei hystad breifat,
ii
yn perthyn i Ei Mawrhydi yn hawl Dugiaeth Caerhirfryn,
iii
yn perthyn i Ddugiaeth Cernyw, neu
iv
yn perthyn i un o adrannau’r llywodraeth neu’n cael ei ddal mewn ymddiriedolaeth ar gyfer Ei Mawrhydi at ddibenion un o adrannau’r llywodraeth;
b
ystyr “awdurdod priodol”—
i
os yw’r tir yn perthyn i Ei Mawrhydi yn hawl y Goron, yw Comisiynwyr Ystad y Goron neu un o adrannau eraill y llywodraeth sy’n rheoli’r tir o dan sylw;
ii
os yw’r tir yn perthyn i Ei Mawrhydi yn hawl Dugiaeth Caerhirfryn, yw Canghellor y Ddugiaeth;
iii
os yw’r tir yn perthyn i Ddugiaeth Cernyw, yw’r person hwnnw y mae Dug Cernyw, neu’r person sy’n meddu ar Ddugiaeth Cernyw am y tro, yn ei benodi;
iv
os yw’r tir yn perthyn i un o adrannau’r llywodraeth neu’n cael ei ddal mewn ymddiriedolaeth ar gyfer Ei Mawrhydi at ddibenion un o adrannau’r llywodraeth, yw’r adran honno.
3
Os oes unrhyw gwestiwn yn codi o dan yr adran hon ynghylch pa awdurdod yw’r awdurdod priodol mewn perthynas ag unrhyw dir, mae’r cwestiwn hwnnw i gael ei gyfeirio at y Trysorlys, a’r Trysorlys biau’r penderfyniad terfynol.
4
Yn yr adran hon, mae’r cyfeiriad at ystadau preifat Ei Mawrhydi i’w ddehongli yn unol ag adran 1 o Ddeddf Ystadau Preifat y Goron 1862 (p. 37).

Cyffredinol

Rheoliadau
11
1
Mae Rheoliadau o dan y Ddeddf hon i’w gwneud gan Weinidogion Cymru.
2
Mae pŵer i wneud rheoliadau o dan y Ddeddf hon—
a
yn arferadwy drwy offeryn statudol, a
b
yn cynnwys pŵer i wneud darpariaeth wahanol at ddibenion gwahanol.
3
Ni chaniateir gwneud offeryn statudol sy’n cynnwys rheoliadau a wneir o dan y Ddeddf hon oni bai bod drafft o’r offeryn wedi ei osod gerbron Cynulliad Cenedlaethol Cymru a’i gymeradwyo drwy benderfyniad ganddo.

Dod i rym
12
Daw’r Ddeddf hon i rym ar 1 Rhagfyr 2020.

Enw byr
13
Enw byr y Ddeddf hon yw Deddf Anifeiliaid Gwyllt a Syrcasau (Cymru) 2020.
YR ATODLEN

Pwerau gorfodi
(a gyflwynir gan adran 5)

Dehongli
1
1
Yn yr Atodlen hon—
- ystyr “arolygydd” (“inspector”) yw person a benodir yn arolygydd at ddibenion y Ddeddf hon gan—
  1. cyngor sir neu gyngor bwrdeistref sirol yng Nghymru, neu
  2. Gweinidogion Cymru.
- mae “mangreoedd” (“premises”) yn cynnwys—
  1. tir, a
  2. unrhyw fan, gan gynnwys yn benodol—
    1. cerbyd, a
    2. pabell neu strwythur symudol;
- ystyr “pŵer mynediad” (“power of entry”) yw pŵer mynediad a roddir i arolygydd gan—
  1. paragraff 2 (pŵer i fynd i fangreoedd ac eithrio anheddau), neu
  2. gwarant o dan baragraff 3 (gwarant i fynd i annedd).
2
Yn yr Atodlen hon, mae cyfeiriadau at feddiannydd mangre mewn perthynas â cherbyd yn gyfeiriadau at y person yr ymddengys ei fod yn gyfrifol am y cerbyd; ac mae “heb ei meddiannu” i’w ddehongli yn unol â hynny.

Pŵer i fynd i fangreoedd ac eithrio anheddau
2
1
Caiff arolygydd fynd i unrhyw fangre os oes gan yr arolygydd seiliau rhesymol dros amau—
a
bod trosedd o dan adran 1 yn cael ei chyflawni, wedi ei chyflawni neu ar fin cael ei chyflawni yn y fangre, neu
b
y gall tystiolaeth bod trosedd o dan adran 1 yn cael ei chyflawni, wedi ei chyflawni neu ar fin cael ei chyflawni gael ei chanfod yn y fangre.
2
Ond nid yw hyn yn gymwys mewn perthynas â mangre a ddefnyddir yn gyfan gwbl neu’n bennaf fel annedd.

Gwarant i fynd i annedd
3
1
Ni chaniateir i arolygydd fynd i unrhyw fangre a ddefnyddir yn gyfan gwbl neu’n bennaf fel annedd oni bai—
a
bod meddiannydd y fangre neu berson arall yr ymddengys i’r arolygydd ei fod yn gyfrifol am y fangre yn rhoi cydsyniad, neu
b
bod ynad heddwch wedi dyroddi, ar gais gan arolygydd, gwarant sy’n awdurdodi’r arolygydd i fynd i’r fangre.
2
Caiff ynad heddwch ddyroddi gwarant os yw wedi ei fodloni ar sail gwybodaeth ysgrifenedig a dyngir ar lw—
a
bod seiliau rhesymol dros amau—
i
bod trosedd o dan adran 1 yn cael ei chyflawni, wedi ei chyflawni neu ar fin cael ei chyflawni yn y fangre, neu
ii
y gall tystiolaeth bod trosedd o dan adran 1 yn cael ei chyflawni, wedi ei chyflawni neu ar fin cael ei chyflawni gael ei chanfod yn y fangre; a
b
bod unrhyw un neu ragor o amodau 1, 2, 3 neu 4 wedi eu bodloni.
3
Amod 1 yw—
a
bod gofyn am fynd i’r fangre wedi cael ei wrthod neu’n debygol o gael ei wrthod, a
b
bod hysbysiad o’r bwriad i wneud cais am warant wedi ei roi i feddiannydd y fangre neu i berson yr ymddengys i’r arolygydd ei fod yn gyfrifol am y fangre.
4
Amod 2 yw y gallai gofyn am fynd i’r fangre neu roi hysbysiad o fwriad i wneud cais am warant o dan y paragraff hwn drechu diben mynd i’r fangre.
5
Amod 3 yw bod y fangre heb ei meddiannu.
6
Amod 4 yw—
a
bod meddiannydd y fangre yn absennol dros dro, a
b
y gallai aros i’r meddiannydd ddychwelyd drechu diben mynd i’r fangre.
4
Mae gwarant a ddyroddir o dan baragraff 3—
a
yn awdurdodi mynd i’r fangre ar un achlysur;
b
yn gorfod cael ei gweithredu o fewn cyfnod o 28 o ddiwrnodau sy’n dechrau ar y dyddiad y’i dyroddir.

Mynd i fangre
5
1
Rhaid i arolygydd sy’n arfer pŵer mynediad, os gofynnir iddo gan berson yn y fangre—
a
dangos tystiolaeth o fanylion adnabod yr arolygydd, a
b
amlinellu at ba ddiben yr arferir y pŵer.
2
Pan fo arolygydd yn mynd i fangre o dan warant a ddyroddir o dan baragraff 3, rhaid i’r arolygydd hefyd—
a
os gofynnir iddo gan berson yn y fangre, ddangos copi o’r warant, a
b
os gofynnir iddo gan y meddiannydd neu berson yr ymddengys i’r arolygydd ei fod yn gyfrifol am y fangre, roi copi o’r warant i’r person hwnnw.
3
Os nad yw’r meddiannydd na pherson yr ymddengys i’r arolygydd ei fod yn gyfrifol am y fangre yn bresennol—
a
rhaid i’r arolygydd adael copi o’r warant mewn man amlwg yn y fangre, a
b
wrth adael y fangre, rhaid i’r arolygydd ei gadael wedi ei diogelu rhag mynediad anawdurdodedig yr un mor effeithiol ag yr oedd pan aeth yr arolygydd iddi.
6
Rhaid i arolygydd sy’n arfer pŵer mynediad wneud hynny ar adeg resymol oni bai yr ymddengys i’r arolygydd y byddai mynd i’r fangre ar adeg resymol yn llesteirio diben mynd i’r fangre.
7
Caiff arolygydd sy’n arfer pŵer mynediad ddefnyddio grym rhesymol i fynd i’r fangre os yw’n angenrheidiol.
8
Caiff arolygydd sy’n arfer pŵer mynediad—
a
mynd ag unrhyw bersonau eraill i’r fangre gydag ef yr ymddengys i’r arolygydd ei bod yn briodol mynd â hwy, a
b
mynd ag unrhyw gyfarpar a deunyddiau i’r fangre gydag ef yr ymddengys i’r arolygydd eu bod yn briodol mynd â hwy.

Pwerau arolygu etc.
9
Caiff arolygydd sy’n arfer pŵer mynediad—
a
chwilio’r fangre;
b
archwilio, mesur neu brofi unrhyw beth a ganfyddir yn y fangre, gan gynnwys anifail;
c
holi unrhyw berson yn y fangre;
d
ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson yn y fangre roi unrhyw gymorth i’r arolygydd sy’n rhesymol ofynnol ganddo;
e
cymryd sampl, gan gynnwys cymryd sampl o anifail;
f
marcio anifail a ganfyddir yn y fangre at ddibenion adnabod;
g
tynnu ffotograff o unrhyw beth a ganfyddir yn y fangre, neu ei recordio ar ffurf fideo, gan gynnwys anifail;
h
ei gwneud yn ofynnol i unrhyw berson yn y fangre gyflwyno unrhyw ddogfen neu gofnod ar ba ffurf bynnag y’i cedwir sydd ym meddiant y person neu o dan ei reolaeth;
i
cymryd copïau o unrhyw ddogfen neu gofnod a ganfyddir yn y fangre ar ba ffurf bynnag y’i cedwir, neu gymryd darnau o’r ddogfen neu’r cofnod;
j
ei gwneud yn ofynnol i wybodaeth sy’n cael ei storio ar ffurf electronig ac sy’n hygyrch o’r fangre gael ei chyflwyno ar ffurf y gellir mynd ymaith â hi ac ar ffurf weladwy a darllenadwy, neu ar ffurf y gellir cyflwyno’r wybodaeth ar ffurf weladwy a darllenadwy yn rhwydd ohoni;
k
ymafael yn unrhyw eitem, ac eithrio anifail, a ganfyddir yn y fangre ac y mae’r arolygydd yn credu yn rhesymol ei bod yn dystiolaeth o gyflawni trosedd o dan adran 1.
10
Caiff person yr eir ag ef i’r fangre o dan baragraff 8(a) arfer unrhyw bŵer a roddir i arolygydd gan baragraff 9 os yw’r person o dan oruchwyliaeth yr arolygydd.

Pŵer ymafael: atodol
11
1
Caniateir cadw unrhyw eitem yr ymafaelir ynddi o dan baragraff 9(k) am gyhyd ag y bo angen.
2
Rhaid i berson sy’n ymafael yn unrhyw beth o dan baragraff 9(k)—
a
cadw cofnod o’r eitem yr ymafaelwyd ynddi, a
b
darparu cofnod o’r eitem yr ymafaelwyd ynddi os gofynnir iddo wneud hynny gan berson a oedd yn meddiannu’r fangre ar yr adeg yr ymafaelwyd yn yr eitem, neu a oedd â’r eitem yn ei feddiant neu o dan ei reolaeth yn union cyn yr ymafaelwyd ynddi.
3
Nid yw paragraff 9(k) yn cynnwys pŵer i ymafael yn unrhyw eitem y gellid cynnal hawliad am fraint broffesiynol gyfreithiol yn ei chylch mewn achosion cyfreithiol.

Rhwystro etc.
12
1
Mae person yn cyflawni trosedd—
a
os yw’r person heb esgus rhesymol yn methu â chydymffurfio â gofyniad am gymorth a wnaed yn rhesymol o dan baragraff 9(d);
b
os yw’r person yn rhwystro yn fwriadol berson arall wrth iddo arfer swyddogaeth o dan yr Atodlen hon.
2
Mae person sy’n euog o drosedd o dan yr adran hon yn agored ar euogfarn ddiannod i ddirwy.

Atebolrwydd arolygwyr
13
1
Nid yw arolygydd yn atebol mewn unrhyw achosion sifil neu droseddol am unrhyw beth a wneir wrth honni cyflawni swyddogaethau’r arolygydd o dan yr Atodlen hon os yw’r llys wedi ei fodloni y cyflawnwyd y weithred yn ddidwyll a bod seiliau rhesymol dros ei chyflawni.
2
Mae is-baragraff (1) yn gymwys i unrhyw berson y mae arolygydd yn mynd ag ef i fangre o dan baragraff 8(a) fel y mae’n gymwys i arolygydd os yw’r person o dan oruchwyliaeth yr arolygydd.