http://www.legislation.gov.uk/anaw/2019/3/section/52/welshDeddf Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus (Cymru) 2019cyStatute Law Database2026-03-27Expert Participation2026-01-01 RHAN 5YMCHWILIO I GWYNION SY’N YMWNEUD Â PHERSONAU ERAILL: GOFAL CYMDEITHASOL <Substitution ChangeId="key-9dde14c69e8904bf89c9ed68d52ed1cf-1774608714453" CommentaryRef="key-9dde14c69e8904bf89c9ed68d52ed1cf">, GOFAL LLINIAROL A GWASANAETHAU TALIADAU UNIONGYRCHOL</Substitution> Gweithdrefn ymchwilio a thystiolaethGweithdrefn ymchwilio521Os yw’r Ombwdsmon yn cynnal ymchwiliad o dan adran 43, rhaid i’r Ombwdsmon—arhoi cyfle i’r darparwr y mae’r ymchwiliad yn ymwneud ag ef i wneud sylwadau ar yr ymchwiliad, abrhoi i unrhyw berson arall yr honnir yn y gŵyn ei fod wedi cymryd y camau gweithredu yr achwynir amdanynt, neu wedi awdurdodi’r camau gweithredu yr achwynir amdanynt, gyfle i wneud sylwadau ar yr honiadau sy’n ymwneud â’r person hwnnw.2Os yw’r Ombwdsmon yn cynnal ymchwiliad o dan adran 44, rhaid i’r Ombwdsmon⁠—aparatoi cynnig ymchwilio, abcyflwyno’r cynnig ymchwilio i’r—idarparwr yr ymchwilir iddo, aiii unrhyw berson, heblaw’r darparwr, y’i hadwaenir mewn modd negyddol yn y cynnig ymchwilio.3Ond os yw’r Ombwdsmon—awedi cychwyn ymchwiliad i fater o dan adran 43 neu 44 (yn y naill achos a’r llall, “yr ymchwiliad gwreiddiol”), abwedi cychwyn ymchwiliad arall i fater (“yr ymchwiliad cysylltiedig”) o dan adran 44 sy’n ymwneud â’r ymchwiliad gwreiddiol,nid yw is-adran (2) yn gymwys i’r ymchwiliad cysylltiedig.4Mae ymchwiliad yn ymwneud ag ymchwiliad gwreiddiol os oes gan y mater yr ymchwilir iddo yn yr ymchwiliad cysylltiedig gysylltiad sylweddol â’r mater yr ymchwilir iddo yn yr ymchwiliad gwreiddiol.5Pan fo’r Ombwdsmon yn paratoi cynnig ymchwilio mewn perthynas â mater, rhaid i’r Ombwdsmon—arhoi cyfle i’r darparwr yr ymchwilir iddo wneud sylwadau ar y cynnig ymchwilio;brhoi cyfle i unrhyw berson, heblaw’r darparwr, y’i hadwaenir mewn modd negyddol, wneud sylwadau ar y cynnig ymchwilio (i’r graddau y mae’r ymchwiliad yn ymwneud â’r person hwnnw).6Pan fo’r Ombwdsmon wedi cychwyn ymchwiliad cysylltiedig i fater ac nad oes cynnig ymchwilio wedi’i baratoi yn rhinwedd is-adran (3), rhaid i’r Ombwdsmon—arhoi cyfle i’r darparwr wneud sylwadau ar yr ymchwiliad cysylltiedig;brhoi cyfle i unrhyw berson, heblaw’r darparwr, y’i hadwaenir gan yr Ombwdsmon mewn modd negyddol mewn perthynas â’r ymchwiliad, wneud sylwadau ar yr ymchwiliad cysylltiedig (i’r graddau y mae’r ymchwiliad yn ymwneud â’r person hwnnw).7Rhaid i gynnig ymchwilio nodi—ay rhesymau dros yr ymchwiliad, aby modd y bodlonwyd y meini prawf y cyfeirir atynt yn adran 45.8Rhaid i ymchwiliad gael ei gynnal yn breifat.9Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau eraill yr adran hon, y weithdrefn ar gyfer cynnal ymchwiliad o dan adran 43 neu 44 yw’r un sy’n briodol ym marn yr Ombwdsmon yn amgylchiadau’r achos.10Caiff yr Ombwdsmon, ymhlith pethau eraill—agwneud unrhyw ymchwiliadau sy’n briodol ym marn yr Ombwdsmon, abpenderfynu a gaiff unrhyw berson ei gynrychioli yn yr ymchwiliad gan berson awdurdodedig neu berson arall.11Yn is-adran (10) ystyr “person awdurdodedig” yw person sydd, at ddibenion Deddf Gwasanaethau Cyfreithiol 2007 (p.29), yn berson awdurdodedig mewn perthynas â gweithgaredd sy’n golygu arfer hawl i ymddangos mewn achos neu ymladd achos (o fewn ystyr y Ddeddf honno).12Caiff yr Ombwdsmon dalu i unrhyw berson sy’n bresennol neu sy’n rhoi gwybodaeth at ddibenion yr ymchwiliad—asymiau mewn perthynas â threuliau yr aethpwyd iddynt yn briodol gan y person, ablwfansau i ddigolledu’r person am ei amser.13Caiff yr Ombwdsmon osod amodau ar y taliadau hynny.14Rhaid i’r Ombwdsmon gyhoeddi’r weithdrefn y bydd yr Ombwdsmon yn ei dilyn wrth gynnal ymchwiliad o dan adran 43 neu 44.A. 52 ddim mewn grym ar y Cydsyniad Brenhinol, gweler a. 77(1)A. 52 mewn grym ar 23.7.2019 gan O.S. 2019/1096, rhl. 2Geiriau yn mhennawd Rhn. 5 wedi eu hamnewid (1.1.2026) gan Deddf Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Cymru) 2025 (asc 1), a. 29(2), Atod. 2 para. 6(3); O.S. 2025/1257, ergl. 4(b)