Nodyn Esboniadol

(Nid yw'r nodyn hwn yn rhan o'r Rheoliadau)

Mae adran 101 o Ddeddf Cymdogaethau Glân a'r Amgylchedd 2005 (p.16) (“Deddf 2005”) yn ychwanegu categori newydd o niwsans statudol at adran 79(1) o Ddeddf Diogelu'r Amgylchedd 1990 (p.43) (“Deddf 1990”), sef “any insects emanating from relevant industrial, trade or business premises and being prejudicial to health or a nuisance”.

Mae adran 79(7C)(a) i (c) ac (e) o Ddeddf 1990 yn eithrio mathau penodol o dir o'r diffiniad o “relevant industrial, trade or business premises”, ac effaith hynny yw na fydd unrhyw drychfilod sy'n dod o'r mangreoedd hynny ac sy'n niweidiol i iechyd neu'n niwsans, yn niwsans statudol at ddibenion y drefn o ran niwsans statudol yn Rhan 3 o Ddeddf 1990.

O dan adran 79(7C)(d) o Ddeddf 1990, caiff Cynulliad Cenedlaethol Cymru ragnodi bod tir arall sy'n rhan o uned amaethyddol (ond nad yw eisoes wedi'i eithrio o dan adran 79(7C)(a) i (c)) yn cael ei eithrio o'r diffiniad o “relevant industrial, trade or business premises”.

Mae'r Rheoliadau hyn yn rhagnodi, at ddibenion adran 79(7C)(d) o Ddeddf 1990, dir y mae taliadau'n cael eu gwneud ar eu cyfer o dan unrhyw un o'r cynlluniau rheoli tir a ddisgrifir yn yr Atodlen i'r Rheoliadau fel na fydd trychfilod sy'n dod o'r tir hwnnw ac sy'n niweidiol i iechyd neu'n niwsans yn niwsans statudol at ddibenion Rhan 3 o Ddeddf 1990 (rheoliad 2 a'r Atodlen).

Mae'r Rheoliadau hyn yn diwygio hefyd Reoliadau Niwsans Statudol (Apelau) 1995 (O.S. 1995/2644) (“Rheoliadau 1995”).

Mae Rheoliadau 1995 (rheoliad 2(2)) yn nodi ar ba sail y caiff person ddibynnu pan fo'n apelio i lys ynadon o dan adran 80(3) o Ddeddf 1990 yn erbyn hysbysiad gostegu a gyflwynwyd i'r person hwnnw ynglŷn â niwsans statudol. O ran unrhyw un o'r niwsansau statudol a nodir yn adran 79(1)(a), (d), (e), (f) neu (g) o Ddeddf 1990, pan fo niwsans o'r fath wedi codi ar fangre ddiwydiannol, mangre fasnachol neu fangre busnes, y seiliau yw'r ffaith bod y moddion ymarferol gorau wedi'u defnyddio i atal y niwsans, neu i wrthweithio effeithiau'r niwsans hwnnw (gweler rheoliad 2(2)(e)(i) o Reoliadau 1995).

Mae Deddf 2005 (adrannau 101 i 103) yn ychwanegu dau niwsans statudol newydd at y rhai a restrir yn adran 79(1) o Ddeddf 1990. Y rhain yw (yn adran 79(1)(fa)) y niwsans trychfilod y mae darpariaeth wedi'i gwneud ar ei gyfer yn rheoliad 2 o'r Rheoliadau hyn (y niwsans trychfilod) ac (yn adran 79(1)(fb)) golau artiffisial a belydrir o fangre yn y fath fodd ag i fod yn niweidiol i iechyd neu'n niwsans (y niwsans golau artiffisial).

Mae'r diwygiadau a wneir gan y Rheoliadau hyn yn galluogi person, pan fo apêl yn cael ei gwneud i lys ynadon yn erbyn hysbysiad gostegu sy'n enwi naill ai niwsans trychfilod neu niwsans golau artiffisial, i ddibynnu ar y ffaith bod y moddion ymarferol gorau wedi'u defnyddio i ostegu, neu i wrthweithio effaith, niwsans o'r fath. Mae adran 79(1)(fa) o Ddeddf 1990 (y niwsans trychfilod) wedi'i hychwanegu at y rhestr o ddarpariaethau yn rheoliad 2(2)(e)(i) o Reoliadau 1995. Mae adran 79(1)(fb) o Ddeddf 1990 (y niwsans golau artiffisial) wedi'i gwneud yn destun rheoliad newydd yn Reoliadau 1995, sef Rheoliad 2(2)(e)(iv), sy'n darparu amddiffyniad y moddion ymarferol gorau fel sail dros apelio yn erbyn hysbysiad gostegu ynglŷn â'r niwsans hwn pan fo'r golau artiffisial yn cael ei belydru naill ai o fangre ddiwydiannol, mangre fasnachol neu fangre busnes, neu gan oleuadau sy'n cael eu defnyddio i oleuo cyfleuster chwaraeon perthnasol awyr-agored (rheoliad 3).