RHAN 4 Lwfansau Eraill

Lwfans teithio a chynhaliaeth

15.—( 1) Yn ddarostyngedig i baragraff (2) mae gan aelod hawl i dderbyn taliadau lwfansau teithio a chynhaliaeth ar gyfraddau a benderfynir bob blwyddyn gan yr awdurdod pan fydd gwariant ar deithio neu gynhaliaeth yn cael ei dynnu o raid gan yr aelod hwnnw wrth iddo gyflawni dyletswydd a gymeradwywyd fel aelod o'r awdurdod.

(2) Rhaid i gyfraddau lwfans a benderfynir gan awdurdod am flwyddyn o dan baragraff (1), yn ddarostyngedig i reoliad 20, beidio â bod yn fwy na'r cyfraddau lwfansau teithio a chynhaliaeth a ragnodir gan y Panel mewn cysylltiad â'r awdurdod hwnnw—

(a) ac eithrio pan fydd is-baragraff (b) yn gymwys, yn yr adroddiad cychwynnol yn unol â rheoliad 34(1)(b)(iv) a (v);

(b) mewn adroddiad atodol, y mae darpariaethau perthnasol yr adroddiad yn gymwys ar y pryd.

(3) Pan fydd aelod wedi'i atal dros dro neu'n rhannol ei atal dros dro rhag cyflawni cyfrifoldebau neu ddyletswyddau'r aelod hwnnw fel aelod yn unol â Rhan III o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 neu reoliadau a wneir o dan y Rhan honno, rhaid i awdurdod wrthod talu lwfansau teithio a chynhaliaeth sy'n daladwy i'r aelod hwnnw mewn cysylltiad â'r cyfrifoldebau neu'r dyletswyddau y mae'r aelod hwnnw wedi ei atal dros dro neu'n rhannol ei atal dros dro rhag eu cyflawni.

Lwfans aelodau cyfetholedig

16.—( 1) Yn ddarostyngedig i baragraff (2), caiff awdurdod ddarparu bod lwfans am bob blwyddyn yn cael ei dalu i aelod cyfetholedig sydd â chyfrifoldebau neu ddyletswyddau mewn cysylltiad â mynychu cynadleddau a chyfarfodydd fel a ragnodir gan y Panel.

(2) Rhaid i'r swm y mae gan aelod cyfetholedig hawl iddo o ran lwfans aelodau cyfetholedig, yn ddarostyngedig i reoliadau 19 a 20, beidio â bod yn fwy na'r swm a ragnodir gan y Panel mewn cysylltiad â'r awdurdod hwnnw—

(a) ac eithrio pan fydd is-baragraff (b) yn gymwys, yn yr adroddiad cychwynnol yn unol â rheoliad 34(1)(b)(vi);

(b) mewn adroddiad atodol, y mae darpariaethau perthnasol yr adroddiad yn gymwys ar y pryd.

(3) Yn ddarostyngedig i baragraff (2) a rheoliad 20 caiff awdurdod addasu swm yr hawl i lwfans aelodau cyfetholedig am flwyddyn ar unrhyw adeg yn y flwyddyn honno.

(4) Pan fo awdurdod yn gwneud addasiad o'r fath, boed yn unol â rheoliad 20 neu fel arall, caiff yr awdurdod hwnnw ddarparu bod swm yr hawl i lwfans aelod cyfetholedig fel y'i addaswyd i fod yn gymwys gydag effaith o ddechrau'r flwyddyn y gwneir yr addasiad ynddi.

(5) Os rhan yn unig o flwyddyn yw tymor mewn swydd aelod cyfetholedig, bydd hawl yr aelod cyfetholedig hwnnw'n hawl i daliad o'r cyfryw gyfran o lwfans aelodau cyfetholedig ag sy'n cynrychioli nifer y dyddiau y mae'r aelod cyfetholedig yn dal y swydd yn ystod y flwyddyn fel cyfran o nifer y dyddiau yn y flwyddyn honno.

(6) Pan fydd aelod cyfetholedig wedi'i atal dros dro neu'n rhannol ei atal dros dro rhag cyflawni cyfrifoldebau neu ddyletswyddau'r aelod cyfetholedig hwnnw fel aelod cyfetholedig o awdurdod yn unol â Rhan III o Ddeddf Llywodraeth Leol 2000 neu reoliadau a wneir o dan y Rhan honno, rhaid i'r awdurdod wrthod talu unrhyw lwfans aelodau cyfetholedig sy'n daladwy i'r aelod cyfetholedig hwnnw mewn cysylltiad â'r cyfrifoldebau neu'r dyletswyddau y mae'r aelod cyfetholedig hwnnw wedi'i atal dros dro neu'n rhannol ei atal dros dro rhag eu cyflawni.

Dewis peidio â derbyn lwfansau o dan Ran 4

17.—( 1) Caiff aelod, o anfon hysbysiad ysgrifenedig at swyddog priodol yr awdurdod, ddewis peidio â derbyn yr hyn y mae gan yr aelod hwnnw hawl iddo neu unrhyw ran o lwfansau teithio a chynhaliaeth y mae gan yr aelod hwnnw hawl iddynt.

(2) Caiff aelod cyfetholedig, o anfon hysbysiad ysgrifenedig at swyddog priodol yr awdurdod, ddewis peidio â derbyn yr hyn y mae gan yr aelod cyfetholedig hwnnw hawl iddo neu unrhyw ran o lwfans aelodau cyfetholedig y mae gan yr aelod hwnnw hawl iddo.

Hawliadau

18.—( 1) Rhaid i awdurdod bennu o fewn pa gyfnod o amser, yn cychwyn ar y dyddiad y mae hawl i lwfansau teithio neu gynhaliaeth yn cychwyn, y mae'n rhaid i'r person y mae'r lwfansau hynny'n daladwy iddo hawlio'r cyfryw lwfansau.

(2) Rhaid i dderbynebau priodol sy'n profi treuliau gwirioneddol, yn ddarostyngedig i unrhyw ofyniad neu gyfyngiad y caiff awdurdod benderfynu arno, fynd gydag unrhyw hawliad am dalu lwfans teithio neu gynhaliaeth yn unol â'r Rheoliadau hyn (ac eithrio hawliadau am deithio mewn cerbyd modur preifat).

(3) Nid oes dim ym mharagraff (1) yn rhwystro awdurdod rhag gwneud taliad pan na chaiff y lwfans ei hawlio o fewn y cyfnod a bennir felly.

Darpariaeth bellach ar gyfer lwfansau o dan Ran 4

19.   At ddibenion y cyfnod sy'n dechrau ar y dyddiad y daw'r Rheoliadau hyn i rym yn unol â rheoliad 1(1)(b) ac sy'n dod i ben ar 31 Mawrth 2009 (“y flwyddyn gyntaf”), rhaid i swm yr hawliad mewn cysylltiad â lwfans aelodau cyfetholedig sy'n daladwy gan awdurdod beidio â bod yn uwch na'r cyfryw gyfran o'r uchafswm sy'n daladwy ar gyfer pob un o'r lwfansau hynny fel a ragnodir gan y Panel ag sy'n cyfateb i nifer y dyddiau yn y flwyddyn gyntaf fel cyfran o nifer y dyddiau yn y cyfnod o ddeuddeng mis sy'n dod i ben ar 31 Mawrth 2009.

20.—( 1) Yn ddarostyngedig i baragraffau (2) a (3) caiff awdurdod wneud darpariaeth ar gyfer addasu'n flynyddol lwfansau sy'n daladwy o dan y Rhan hon.

(2) Yn ddarostyngedig i baragraff (3), o ran addasiad gan awdurdod yn flynyddol i lwfans sy'n daladwy o dan y Rhan hon am unrhyw flwyddyn —

(a) rhaid iddo beidio â bod yn fwy na'r swm a ragnodir gan y Panel mewn cysylltiad â —

(i) y lwfans hwnnw;

(ii) yr awdurdod hwnnw; a

(iii) y flwyddyn honno,

mewn adroddiad blynyddol neu adroddiad atodol a gynhyrchir yn unol â rheoliad 35 neu reoliad 36, yn y drefn honno;

(b) ni chaniateir ei wneud ond drwy gyfeirio at fynegai os yw'r Panel wedi rhagnodi bod mynegai o'r fath i'w ddefnyddio at y diben hwnnw —

(i) mewn perthynas â'r lwfans hwnnw;

(ii) gan yr awdurdod hwnnw; a

(iii) mewn cysylltiad â'r flwyddyn honno,

mewn adroddiad blynyddol neu adroddiad atodol a gynhyrchir yn unol â rheoliad 35 neu reoliad 36, yn y drefn honno.

(3) Os bydd i'r Panel gynhyrchu adroddiad atodol sy'n rhagnodi materion a ddisgrifir ym mharagraff (2)(a) neu (b), caiff awdurdod y mae'r adroddiad hwnnw'n gymwys iddo—

(a) mewn cysylltiad â'r flwyddyn y mae'r adroddiad atodol yn ymwneud â hi; a

(b) mewn perthynas â materion a ragnodwyd,

addasu lwfansau sy'n daladwy ganddo am y flwyddyn honno, er y gallai'r awdurdod fod wedi addasu lwfansau o dan baragraff (1) o ganlyniad i adroddiad blynyddol cynharach a gynhyrchwyd gan y Panel mewn cysylltiad â'r flwyddyn honno.

21.   Caiff awdurdod ddarparu, pan fydd lwfans eisoes wedi'i dalu o dan y Rhan hon mewn cysylltiad ag unrhyw gyfnod pan fydd yr aelod dan sylw -

(a) wedi'i atal dros dro neu'n rhannol ei atal dros dro rhag cyflawni cyfrifoldebau neu ddyletswyddau'r aelod hwnnw fel aelod yn unol â Rhan III o Ddeddf 2000 neu reoliadau a wneir o dan y Rhan honno;

(b) yn peidio â bod yn aelod o'r awdurdod; neu

(c) heb fod â hawl mewn unrhyw ffordd i dderbyn y lwfans mewn cysylltiad â'r cyfnod hwnnw,

y caiff yr awdurdod ei gwneud yn ofynnol bod y cyfryw ran o'r lwfans ag sy'n berthnasol i unrhyw gyfnod o'r fath yn cael ei had-dalu i'r awdurdod.