Nodyn Esboniadol

(Nid yw'r nodyn hwn yn rhan o'r Rheoliadau)

Mae cyllideb ysgolion unigol awdurdod addysg lleol i'w rhannu rhwng yr ysgolion y mae'n eu cynnal ar ffurf cyfrannau cyllideb ar gyfer pob ysgol. Mae'r Rheoliadau hyn yn darparu'r sail y caiff awdurdod addysg lleol ei defnyddio, am unrhyw flwyddyn ariannol sy'n dechrau ar ôl 31 Mawrth 2005, i benderfynu'r swm o'i gyllideb ysgolion unigol sydd i'w ddyrannu i bob ysgol fel ei chyfran o'r gyllideb am flwyddyn ariannol.

Yn ddarostyngedig i ddarpariaethau trosiannol yn rheoliad 3, mae'r Rheoliadau hyn yn dirymu ar 1 Ebrill 2005 Reoliadau Ariannu Ysgolion a Gynhelir 1999 (i'r graddau nad ydynt wedi'u dirymu o'r blaen) fel y'u diwygiwyd gan Reoliadau Ariannu Ysgolion a Gynhelir (Diwygio) (Cymru) 2000; Rheoliadau Ariannu Ysgolion a Gynhelir (Diwygio) (Cymru) 2001; Rheoliadau Ariannu Ysgolion a Gynhelir (Diwygio) (Cymru) 2002 a Rheoliadau Ariannu Ysgolion a Gynhelir (Diwygio) (Cymru) 2003.

Mae rheoliad 4 yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdod addysg lleol ddyrannu'r cyfan o'i gyllideb ysgolion unigol am flwyddyn ariannol fel cyfrannau cyllideb ysgolion y mae'n eu cynnal.

Mae rheoliad 5 yn ei gwneud yn ofynnol i'r penderfyniad cychwynnol ar gyfran cyllideb ysgol gael ei wneud cyn dechrau'r flwyddyn ariannol y bydd yn gymwys ynddi. Caniateir i awdurdod addysg lleol ddal ei afael ar swm o'r gyllideb ysgolion unigol er mwyn ailbenderfynu'r gyfran honno neu gywiro gwallau.

Mae rheoliad 6 yn nodi pryd ac â phwy y mae'n rhaid i'r awdurdod addysg lleol ymgynghori ynglŷn ag unrhyw newidiadau arfaethedig i'r ffactorau a'r meini prawf neu'r dulliau, egwyddorion a rheolau a oedd wedi'u mabwysiadau yn eu fformwla.

Mae rheoliad 7 yn ei gwneud yn ofynnol i'r awdurdod addysg lleol benderfynu'r fformwla sydd i'w defnyddio i benderfynu cyfrannau cyllideb ysgolion yn y flwyddyn ariannol o ystyried y ffactorau, y meini prawf a'r gofynion yn y Rheoliadau.

Mae rheoliad 8 yn disgrifio o dan ba amgylchiadau y mae rhaid i awdurdod addysg lleol gymryd i ystyriaeth yn ei fformwla niferoedd y disgyblion cofrestredig yn yr ysgolion. Nid yw'r gofyniad yn cynnwys disgyblion dros oedran ysgol gorfodol na phlant mewn lleoedd sydd wedi'u cadw ar gyfer anghenion addysgol arbennig.

Mae rheoliad 9 yn gwneud darpariaeth ar gyfer disgyblion sydd wedi'u cofrestru mewn mwy nag un ysgol.

Mae rheoliad 10 yn galluogi awdurdod addysg lleol i wneud darpariaethau yn ei fformwla ynglŷn â phenderfynu cyfrannau cyllideb ar gyfer ysgolion arbennig ac ysgolion â lleoedd sydd wedi'u cadw ar gyfer plant ag anghenion addysg arbennig.

Mae rheoliad 11 yn ei gwneud yn ofynnol i awdurdod addysg lleol gynnwys ffactorau neu feini prawf yn ei fformwla ar gyfer didynnu o'i gyllideb ysgolion wariant cynlluniedig sy'n ymwneud ag ysgolion o ddisgrifiad penodol.

Mae rheoliad 12 yn rhagwahardd awdurdod addysg lleol rhag gwneud darpariaeth yn ei fformwla sy'n gwahaniaethu rhwng ysgolion yn ôl eu categori ac eithrio pan fo'n gyfiawn i wneud hynny oherwydd gwahaniaethau yn swyddogaethau cyrff llywodraethu ysgolion o wahanol gategorïau.

Mae rheoliad 13 yn galluogi awdurdod addysg lleol o dan amgylchiadau penodedig i gymryd i ystyriaeth y ffactorau neu'r meini prawf sydd wedi'u nodi yn yr Atodlen i'r Rheoliadau hyn wrth benderfynu cyfrannau cyllideb ar gyfer ysgolion. Mae'n ofynnol hefyd i awdurdod addysg lleol gymryd i ystyriaeth yn ei fformwla ar gyfer penderfynu cyfrannau cyllideb ffactor neu ffactorau a seiliwyd ar fynychder amddifadedd cymdeithasol ymhlith disgyblion.

Mae rheoliad 14 yn gwneud darpariaeth ar gyfer cyllido disgyblion dros oedran ysgol gorfodol. Wrth ddarparu cyfrannau cyllideb mae'n ofynnol i awdurdod addysg lleol gynnwys swm a ddyrannwyd yn unol ag amodau'r grant sy'n daladwy gan y Cyngor Cenedlaethol o dan adran 36 o Ddeddf Dysgu a Medrau 2000.

Mae rheoliad 15 yn ei gwneud yn ofynnol i'r awdurdod addysg lleol ailbenderfynu cyfran cyllideb ysgol uwchradd pan fo'r Cyngor Cenedlaethol yn hysbysu o ddiwygiad i'r grant a benderfynwyd o'r blaen.

Mae rheoliad 16 yn ei gwneud yn ofynnol i'r awdurdod addysg lleol addasu cyfrannau cyllideb er mwyn cymryd i ystyriaeth newidiadau yn y niferoedd o ddisgyblion cofrestredig a newid mewn data eraill yn y flwyddyn ariannol flaenorol. Rhaid i'r awdurdod addysg lleol gynnwys ffactorau neu ofynion yn ei fformwla i fodloni gofynion y rheoliad.

Mae rheoliad 17 yn ei gwneud yn ofynnol i'r awdurdod addysg lleol gynnwys ffactorau neu feini prawf yn ei fformwla i'w alluogi i benderfynu cyfran cyllideb ysgol pan fo ad-drefniad penodedig o'r ysgol wedi digwydd neu pan fydd yn digwydd.

Mae rheoliad 18 yn ei gwneud yn ofynnol i'r awdurdod addysg lleol gynnwys ffactorau neu feini prawf yn ei fformwla i ailbenderfynu cyfran cyllideb ysgol os yw'n dymuno cymryd i ystyriaeth newidiadau penodedig i nifer y disgyblion a newidiadau eraill.

Mae rheoliad 19 yn darparu fformwlâu sydd i'w defnyddio i ailbenderfynu cyfran cyllideb ysgol pan fo disgybl wedi'i wahardd yn barhaol o ysgol.

Mae rheoliad 20 yn ei gwneud yn ofynnol i'r awdurdod addysg lleol sicrhau wrth benderfynu cyfrannau cyllideb fod ei fformwla yn darparu bod o leiaf 70 y cant o swm ei gyllideb ysgolion unigol yn cael ei ddyrannu mewn un neu ragor o'r dulliau penodedig.

Mae rheoliad 21 yn galluogi awdurdod addysg lleol i ailbenderfynu cyfran cyllideb ysgol am y flwyddyn ariannol honno er mwyn cywiro gwall.

Mae rheoliad 22 yn galluogi'r Cynulliad Cenedlaethol i awdurdodi'r awdurdod addysg lleol i benderfynu neu ailbenderfynu cyfrannau cyllideb yn unol â threfniadau cymeradwy a fyddai'n disodli gofynion y Rheoliadau.