Nodyn Esboniadol

(Nid yw'r nodyn hwn yn rhan o'r Gorchymyn)

Mae Adran 104(1) o Ddeddf Llywodraeth Leol 2003 yn darparu y caiff Cynulliad Cenedlaethol Cymru newid drwy orchymyn ddiwrnod arferol etholiad cynghorwyr ar gyfer pob ardal llywodraeth leol yng Nghymru. Mae'r gorchymyn hwn, sy'n cael ei wneud o dan yr adran honno, yn newid diwrnod arferol etholiadau llywodraeth leol 2004 yng Nghymru fel y bydd yr un fath â dyddiad etholiadau Senedd Ewrop yn y flwyddyn honno. Mae'n ymdrin hefyd â nifer o faterion canlyniadol.

Fel arfer y dydd Iau cyntaf ym mis Mai ym mhob blwyddyn etholiad yw'r diwrnod arferol ar gyfer etholiadau llywodraeth leol yng Nghymru a Lloegr. Mae Erthygl 2 o'r Gorchymyn hwn yn darparu, o ran etholiadau llywodraeth leol 2004 yng Nghymru, fod y diwrnod hwn yn cael ei newid i fod yr un fath â dyddiad y bleidlais ar gyfer etholiadau Senedd Ewrop yn 2004 sef 10 Mehefin. Mae'n darparu hefyd, o ran etholiadau llywodraeth leol 2004 yng Nghymru—

• fod cyfnodau swydd unrhyw gynghorwyr sydd i fod i ymddeol ar ôl yr etholiadau hynny i'w hestyn;

• bod cyfnodau swydd cynghorwyr a gaiff eu hethol yn yr etholiadau hynny i'w lleihau;

• na fydd adran 16(1) o Ddeddf Cynrychiolaeth y Bobl 1985 yn gymwys (fel rheol mae'r adran hon yn gohirio am dair wythnos unrhyw etholiadau cynghorau cymuned sydd i fod i gael eu cynnal ar yr un dyddiad ag etholiadau Senedd Ewrop ac etholiadau lleol eraill); a

• bod cyfeiriadau at ddyddiad disgwyliedig yr etholiadau hyn yn 2004 yn y gorchmynion sy'n cael eu gwneud o dan y pwerau a restrir yn erthygl 2(5) (sy'n ymwneud â gweithredu argymhellion Comisiwn Ffiniau Llywodraeth Leol Cymru, sefydlu neu ddiddymu cyngor cymuned, newid y trefniadau etholiadol ar gyfer cyngor cymuned a newid blwyddyn etholiadau lleol cyffredin) i'w dehongli yn unol â'r newid sy'n cael ei wneud gan erthygl 2(1) o'r Gorchymyn hwn.

Mae Erthygl 3 yn estyn, o ran awdurdodau lleol yng Nghymru, y cyfnod pan na chaniateir cynnal is-etholiad cyn diwrnod arferol yr etholiad ar gyfer yr awdurdodau hynny, yn y fath fodd ag y bydd y cyfnod hwn, o ran etholiadau 2004, yn para o 10 Tachwedd 2003 (y dyddiad pan fyddai'r cyfnod hwn yn dechrau fel rheol) tan ddiwrnod arferol addasedig etholiadau o'r fath yn 2004 fel y penderfynir arno yn unol ag erthygl 2(1) o'r Gorchymyn hwn.