Ethol a phenodi'r aelodau ysgolion

4.—( 1) Rhaid i'r awdurdod perthnasol benodi, i fod yn aelodau ysgolion, gynrychiolwyr ysgolion a gynhelir gan yr awdurdod perthnasol sydd wedi eu hethol yn unol â gweithdrefnau a bennir gan yr awdurdod perthnasol.

(2) Wrth bennu'r gweithdrefnau y cyfeirir atynt ym mharagraff (1) —

(a) rhaid i'r awdurdod perthnasol wneud trefniadau er mwyn sicrhau bod aelodau ysgolion yn cynnwys nifer gyfatebol o gynrychiolwyr ysgolion cynradd ac o gynrychiolwyr ysgolion uwchradd, wedi ystyried cyfanswm y disgyblion sydd yn yr ysgolion cynradd, cyfanswm y disgyblion sydd yn yr ysgolion uwchradd a chyfanswm yr aelodau ysgolion sydd i gael eu hethol o dan y gweithdrefnau hynny sydd i fod yn gynrychiolwyr ysgolion cynradd ac uwchradd;

(b) os yw'r awdurdod perthnasol yn cynnal un neu fwy o ysgolion arbennig, rhaid iddo sicrhau bod o leiaf un aelod ysgolion yn cynrychioli ysgol o'r fath; ac

(c) os yw'r awdurdod perthnasol yn cynnal ysgolion o wahanol gategorïau ysgol, rhaid i'r trefniadau a wneir gan yr awdurdod yn rhinwedd is-baragraff (a) sicrhau bod y cynrychiolwyr ysgolion cynradd ac ysgolion uwchradd a benodir ganddo yn cynnwys o leiaf un person sy'n gynrychiolydd ysgol ym mhob categori ysgol o'r fath.

(3) At ddibenion paragraff 2(c), mae'r canlynol yn gategorïau ysgol —

(a) ysgolion cymunedol;

(b) ysgolion sefydledig; ac

(c) ysgolion gwirfoddol.

(4) Rhaid i'r awdurdod perthnasol sicrhau i'r graddau y mae'n ymarferol bod o leiaf un aelod ysgolion yn rhiant-lywodraethwr.

(5) Yn y rheoliad hwn —

(a) ystyr “ysgol gynradd” (“primary school”) yw ysgol gynradd a gynhelir gan yr awdurdod perthnasol ond heb gynnwys ysgol feithrin;

(b) ystyr “ysgol uwchradd” (“secondary school”) yw ysgol uwchradd a gynhelir gan yr awdurdod perthnasol;

(c) ystyr “cynrychiolwr” (“representative”) yw pennaeth neu lywodraethwr ysgol a gynhelir gan yr awdurdod perthnasol;

(ch) ystyr “ysgol arbennig” (“special school”) yw ysgol arbennig gymunedol neu ysgol arbennig sefydledig.