Search Legislation

Deddf Cartrefi Symudol (Cymru) 2013

Rhan 1 – Telerau A Ymhlygir Gan Y Ddeddf

Pennod 2 – Cytundebau sy’n ymwneud a lleiniau ac eithrio’r rhai hynny sydd ar safleoedd awdurdodau lleol i sipsiwn a theithwyr

136.Mae paragraffau 2 i 8 yn ailddatgan paragraffau 1, 2, 3, 4, 5, 5A a 7 o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i Ddeddf 1983 Act yn ymwneud â pharhad cytundebau ynglŷn â lleiniau (ac eithrio ar safleoedd Sipsiwn a Theithwyr awdurdod lleol), terfynu gan y meddiannydd ac adennill gordaliadau gan y meddiannydd.

137.Mae paragraff 9 o Atodlen 2 yn disodli paragraff 8 o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i Ddeddf 1983 Act ac yn ymwneud â "chytundebau newydd," h.y. rhai a wneir neu a aseinir wedi i’r darpariaethau hyn ddod i rym. Mae’n rhoi hawl i feddiannydd y cartref symudol werthu’r cartref symudol ac aseinio’r cytundeb yn ogystal â rhoi hawl i berchennog safle gael comisiwn ar werthiant. Mae’n dileu’r gofyniad bod perchennog y safle’n cymeradwyo’r the person y gwerthir y cartref symudol iddo. Mae’n gwneud yn ofynnol bod prynwr cartref symudol yn hysbysu perchennog y safle ynghylch cwblhau’r gwerthiant ac aseinio’r cytundeb. Mae’n rhoi i Weinidogion Cymru y pŵer i wneud rheoliadau sy’n pennu gofynion o ran y gweithdrefnau sydd i’w dilyn gan y partïon sy’n gysylltiedig â’r gwerthu.

138.Mae paragraff 10 yn pennu’r trefniadau ar gyfer gwerthu’r cartref symudol ac aseinio’r cytundeb pan nad yw’r cytundeb yn gytundeb newydd. Rhaid i’r meddiannydd roi hysbysiad ysgrifenedig i’r perchennog, i’r perwyl ei fod yn bwriadu gwerthu’r cartref symudol. Rhaid i’r hysbysiad gynnwys enw’r person y mae’n bwriadu gwerthu’r cartref symudol iddo a pha bynnag wybodaeth arall a fydd yn ofynnol gan reoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru. O fewn 21 diwrnod, caiff perchennog y safle wneud cais i dribiwnlys am “orchymyn gwrthod” sy’n rhwystro’r meddiannydd rhag gwerthu’r cartref symudol. Os nad yw’r meddiannydd yn cael hysbysiad o gais y perchennog i dribiwnlys am orchymyn gwrthod, neu os yw’r tribiwnlys yn gwrthod dyroddi gorchymyn gwrthod, caiff y gwerthiant ac aseinio’r cytundeb fynd ymlaen. Pan fo gwerthiant yn mynd ymlaen o dan baragraff 10, mae hawl gan berchennog y safle i gael comisiwn ar y gwerthiant

139.Mae paragraff 10 hefyd yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru wneud rheoliadau sy’n pennu ar ba sail y caiff perchennog wneud cais i dribiwnlys am orchymyn gwrthod (paragraff 10(7)) ac yn pennu’r gweithdrefnau sydd i’w dilyn gan y partïon ynglŷn â’r gwerthiant (paragraff 10(10)). Gallai’r seiliau y caniateir i berchennog wneud cais arnynt am orchymyn gwrthod gynnwys, er enghraifft, oedran y prynwr neu gadw anifeiliaid anwes, os oes rheolau gan y safle mewn perthynas â materion o’r fath.

140.Mae paragraff 11 yn gymwys pan fo’r meddiannydd yn bwriadu gwerthu’r cartref symudol ac aseinio’r cytundeb (o dan naill ai baragraff 9 neu 10), ac yn nodi’r wybodaeth y mae’n rhaid i werthwr ei darparu i ddarpar brynwr, ac erbyn pa bryd y mae’n rhaid darparu’r wybodaeth honno. Mae’n rhoi pŵer i Weinidogion Cymru bennu, mewn rheoliadau, y dogfennau /gwybodaeth arall y mae’n rhaid eu darparu. Os yw meddiannydd y methu â chydymffurfio â’r ddyletswydd i ddarparu’r dogfennau neu’r wybodaeth dan sylw o fewn yr amser gofynnol, caiff y darpar brynwr ddwyn achos sifil. Bydd y darpariaethau hyn yn sicrhau bod y darpar brynwr yn meddu’r holl wybodaeth berthnasol (er enghraifft, unrhyw gyfyngiadau yn rheolau’r safle ar bwy gaiff breswylio ar y safle) ac felly mewn sefyllfa i wneud penderfyniad gwybodus ynghylch mynd ymlaen â’r pryniant ai peidio.

141.Mae paragraff 12 yn gymwys pan fo’r cytundeb yn gytundeb newydd, ac yn debyg i baragraff 9 o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i Ddeddf 1983. Mae’n rhoi hawl i berchennog cartref symudol roi’r cartref symudol yn anrheg i aelod o’i deulu ac aseinio’r cytundeb i’r aelod hwnnw. Fodd bynnag, mae’n dileu’r gofyniad bod perchennog y safle’n cymeradwyo’r person y rhoddir y cartref iddo’n anrheg, ar yr amod bod y meddiannydd wedi darparu tystiolaeth i’r perchennog, fod y person dan sylw yn aelod o deulu’r meddiannydd. Mae’n gwneud yn ofynnol bod y person y rhoddir y cartref symudol iddo yn hysbysu perchennog y safle o’r rhodd ac o aseinio’r cytundeb. Mae’n rhoi pŵer hefyd i Weinidogion Cymru wneud darpariaeth mewn rheoliadau sy’n pennu’r math o dystiolaeth o gysylltiad teuluol y mae’n rhaid ei chyflenwi ac yn pennu’r gweithdrefnau y mae’n rhaid eu dilyn gan y partïon sy’n ymwneud â rhoi cartref symudol ac aseinio’r cytundeb.

142.Mae paragraff 13 yn gymwys pan nad yw’r cytundeb yn gytundeb newydd ac y mae’n pennu’r broses pan fo meddiannydd yn dymuno rhoi’r cartref symudol i aelod o’i deulu. Rhaid i’r meddiannydd gyflwyno hysbysiad i berchennog y safle i’r perwyl ei fod yn bwriadu rhoi’r cartref symudol yn anrheg. Rhaid i’r hysbysiad gynnwys enw’r person y mae’n bwriadu rhoi’r cartref symudol iddo a pha bynnag wybodaeth arall a fydd yn ofynnol gan reoliadau a wneir gan Weinidogion Cymru. Rhaid i’r hysbysiad gynnwys yn ogystal dystiolaeth fel y’i diffinnir ym mharagraff 12(2). O fewn 21 diwrnod, caiff perchennog y safle wneud cais i dribiwnlys am orchymyn sy’n rhwystro’r meddiannydd rhag rhoi’r cartref symudol yn anrheg (“gorchymyn rhwystro”). Os nad yw’n gwneud hynny, neu os yw’r tribiwnlys yn gwrthod y cais, caiff yr anrhegu fynd ymlaen.

143.Mae paragraff 13 hefyd yn rhoi pwerau i Weinidogion Cymru i wneud rheoliadau sy’n rhagnodi ar ba sail y caiff perchennog wneud cais i dribiwnlys am orchymyn gwrthod (paragraff 13(7)) ac yn pennu’r gweithdrefnau sydd i’w dilyn gan y partïon ynglŷn â’r anrhegu (paragraff 13(9)). Gallai’r seiliau y caniateir i berchennog wneud cais arnynt am orchymyn gwrthod gynnwys, er enghraifft, oedran y prynwr neu gadw anifeiliaid anwes, os oes rheolau gan y safle mewn perthynas â materion o’r fath.

144.Mae paragraff 14 yn ailddatgan ac yn diwygio paragraff 10 o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i Ddeddf 1983 mewn perthynas ag ail leoli cartref symudol ar lain arall. Gall hyn ddigwydd pan fo Tribiwnlys wedi cytuno bod y llain amnewidiol yn gymaradwy a bod y symudiad yn rhesymol. Os oes angen i berchennog y safle wneud gwaith atgyweirio hanfodol neu waith brys, na ellir ei gyflawni heb symud y cartref symudol i lain arall dros gyfnod y gwaith, ac oherwydd y brys nad yw’n ymarferol gwneud cais i dribiwnlys cyn ail leoli’r cartref, rhaid i’r perchennog safle wneud cais i dribiwnlys ar unwaith. Os na fodlonir y tribiwnlys fod angen ail leoli, rhaid i berchennog y safle ddychwelyd y cartref symudol i’r llain gwreiddiol ar unwaith.

145.Mae paragraff 15 yn ailddatgan paragraff 11 o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i Ddeddf 1983 Act ac yn gwneud y e is-adran glur fod hawl gan y meddiannydd i fwynhau’r cartref symudol a’r llain yn ddidramgwydd.

146.Mae paragraff 16 yn ailddatgan paragraffau 12 i 15 o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i Ddeddf 1983 Act ac yn gwneud yn ofynnol bod perchennog y safle yn rhoi o leiaf 14 diwrnod o rybudd o’i fwriad i fynd i mewn i lain (ond nid i gartref symudol), ac eithrio ar gyfer danfon gohebiaeth neu ddarllen mesuryddion, pan nad oes angen rhoi rhybudd, neu ar gyfer gwaith cynnal hanfodol neu atgyweiriadau brys, pan ddylid rhoi cymaint o rybudd ag y bo’n ymarferol.

147.Mae paragraff 17 yn ailddatgan ac yn diwygio paragraffau 16 a 17 o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i Ddeddf 1983 ac yn pennu’r prosesau ar gyfer adolygu a newid y ffi am y llain. Effaith is-baragraffau (4), (9), (15) ac (16) o paragraff 17 ynghyd â pharagraff 23 (gweler isod) yw gwneud yn ofynnol bod perchennog safle, wrth gyflwyno hysbysiad o adolygiad i feddiannydd cartref symudol sy’n cynnig cynyddu’r ffi am y llain, yn cyflwyno dogfen i’r meddiannydd yr un pryd sy’n bodloni’r gofynion a bennir ym mharagraff 23.

148.Mae is-baragraffau (6)(a) ac (11)(a) o baragraff 17 yn galluogi meddiannydd nad yw’n cytuno â chynnig ynglŷn â’r ffi am y llain i wneud cais i dribiwnlys am orchymyn sy’n penderfynu swm y ffi newydd am y llain. Yn flaenorol, os nad oedd meddiannydd yn cytuno â’r ffi arfaethedig, perchennog y safle yn unig oedd â hawl i wneud cais i’r tribiwnlys am orchymyn yn penderfynu swm y ffi newydd. Mewn rhai amgylchiadau, gall meddiannydd sydd wedi gwrthod cytuno â’r ffi a gynigir fod yn awyddus i ofyn am orchymyn gan y tribiwnlys i benderfynu’r ffi, hyd yn oed os nad yw perchennog y safle wedi gwrthwynebu gwrthodiad y meddiannydd; er enghraifft, os yw’r meddiannydd o’r farn y dylid gostwng y ffi bresennol am y llain.

149.Mae paragraff 18 yn ailddatgan paragraff 18 o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i Ddeddf 1983 Act ond gyda diwygiadau, ac yn pennu’r materion y mae’n rhaid i berchnogion safle roi sylw penodol iddynt wrth benderfynu swm y ffi newydd am y llain. Mae’r rhain yn cynnwys cost gwelliannau i ‘r safle neu gost dirywiad yr amwynderau. Mae paragraff 18(1)(d) yn pennu y caiff perchnogion safle gymryd i ystyriaeth, yn unig, yr effaith uniongyrchol ar y costau sy’n daladwy gan y perchennog o ran cynnal a chadw neu reoli’r safle, o ganlyniad i unrhyw ddeddfiad a ddaeth i rym ers dyddiad yr adolygiad blaenorol. Mae paragraff 18(2) yn gwneud yn eglur na chaiff perchnogion safle gymryd i ystyriaeth unrhyw gostau a dynnwyd wrth gydymffurfio â’r gofynion, wrth benderfynu’r ffioedd am y lleiniau.

150.Mae paragraff 19 yn ailddatgan ac yn diwygio paragraff 19(1) o Bennod 2 o Ran 1 o Atodlen 1 i ddeddf 1983 Act ac yn pennu materion y mae’n rhaid i berchnogion safle eu diystyru wrth benderfynu swm y ffi newydd am y llain. Mae is-baragraff (2) yn gwneud yn eglur na chaiff perchnogion safle gymryd i ystyriaeth unrhyw gostau a dynnir neu ffioedd sy’n daladwy wrth gydymffurfio â’r gofynion a restrir o dan baragraffau (a) to (c) wrth benderfynu’r ffioedd am y lleiniau, gan gynnwys y costau trwyddedu neu gost camau gorfodi a gymerir gan awdurdodau lleol.

151.Mae paragraff 20 yn cynnwys y broses sydd i’w dilyn wrth ystyried newid yn y ffi am y llain, boed yn gynnydd neu’n ostyngiad ac yn pennu bod rhaid defnyddio’r Mynegai Prisiau Defnyddwyr.

152.Mae paragraff 21 yn pennu rhwymedigaethau perchennog y safle a rhwymedigaethau cyfatebol y meddianwyr, gan gynnwys talu’r ffioedd gofynnol ac am gyfleustodau fel a gytunwyd gyda’r perchennog, a sicrhau bod y cartref symudol a’r llain o’i amgylch mewn cyflwr da a thrwsiadus. Mae’n gosod rhwymedigaethau ar y perchennog hefyd i beidio â gwneud unrhyw beth, neu beri i unrhyw beth gael ei wneud, a allai effeithio’n anffafriol ar allu’r meddiannydd i gyflawni ei rwymedigaethau o dan baragraff 21(1)(c) neu (1)(d), a allai atal y meddiannydd rhag gwneud gwelliannau mewnol neu allanoli’r cartref symudol, neu ymyrryd â gallu’r meddiannydd i wneud hynny. Nid yw’n awdurdodi’r meddiannydd i wneud unrhyw waith ar y cartref symudol a waherddir gan delerau’r cytundeb neu o dan unrhyw ddeddfiad. Os yw’r cytundeb yn caniatáu gwneud gwaith ar y cartref symudol gyda chaniatâd perchennog y safle rhaid peidio â gwrthod y caniatâd hwnnw yn afresymol.

153.Mae paragraffau 22 yn gosod rhwymedigaethau pellach ar berchennog y safle mewn perthynas â’r llain, darparu gwybodaeth megis y sail ar gyfer codi tâl am gyfleustodau ac am gynnal y cyfleustodau, a gyflenwir i’r lleiniau ac i’r mannau cymunol ar y safle. Rhaid i’r perchennog ymgynghori hefyd gyda’r meddianwyr a’r gymdeithas trigolion ar bob mater ynglŷn â gweithredu a rheoli’r safle, gan gynnwys unrhyw gynnig i newid y defnydd o’r safle.

154.Mae paragraff 23 yn rhoi pŵer i Weinidogion Cymru, mewn rheoliadau, ragnodi ffurf y ddogfen ffioedd llain. Os yw perchennog y safle’n methu â darparu’r ddogfen honno, ni fydd yr hysbysiad sy’n cynnig cynyddu’r ffi am y llain yn cael effaith; ac mewn achosion pan fo meddiannydd, er gwaethaf hynny, wedi dechrau talu ffi uwch i’r perchennog am y llain, caiff y tribiwnlys (sef Tribiwnlys Eiddo Preswyl neu, os oes un, y cyflafareddwr mewn perthynas â’r cytundeb) orchymyn (ar gais y meddiannydd) bod y perchennog yn ad-dalu’r gordaliad.

155.Mae paragraffau 24 a 25 yn pennu bod dyletswyddau ar y perchennog i hysbysu’r preswylwyr a’r gymdeithas trigolion gymwys o’r cyfeiriad lle y gellir cyflwyno hysbysiadau i’r perchennog at y diben o ymdrin â ffioedd llain a thaliadau.

156.Mae Penodau 3 a 4 o Ran 1 o Atodlen 2 yn adlewyrchu newidiadau diwedd a wnaed yng Nghymru yn Atodlen 1 i Ddeddf 1983, gan Orchymyn Deddf Cartrefi Symudol 1983 (Diwygio Atodlen 1 a Diwygiadau Canlyniadol) (Cymru) 2013 a ddaeth i rym ar 10 Gorffennaf 2013 (“Gorchymyn 2013”). Roedd Gorchymyn 2013 yn cyflwyno gwahanol delerau ymhlyg o dan Atodlen 1 i Ddeddf 1983 Act ar gyfer safleoedd Sipsiwn a Theithwyr yr awdurdodau lleol. Diwygiadau eraill a wnaed oedd cyfyngu ar yr hawl i aseinio lleiniau rhag creu marchnad yn y lleiniau, rheoleiddio adolygiadau o’r ffioedd llain, a gwella’r eglurder ynglŷn â chyfrifoldebau’r awdurdodau lleol sy’n berchnogion ar safleoedd o’r fath. Gyda chychwyn adran 318 o Ddeddf Tai ac Adfywio 2008 (p. 17) ar 10 Gorffennaf 2013, diddymwyd yr eithriad a oedd yn allgáu safleoedd Sipsiwn a Theithwyr yr awdurdodau lleol o ddarpariaethau Deddf 1983. O ganlyniad daethant yn “safleoedd gwarchodedig” at ddibenion adran 5(1) o’r Ddeddf honno, gan roi gwell sicrwydd daliadaeth i’r meddianwyr ynghyd â hawliau eraill mewn perthynas â meddiannu safleoedd o’r fath. Adlewyrchir y diwygiadau hyn ym Mhenodau 3 a 4 o Ran 1 o Atodlen 2 i’r Ddeddf.

Pennod 3 – Cytundebau sy’n ymwneud a lleiniau tramwy ar safleoedd Sipsiwn a Theithwyr awdurdodau lleol

157.Mae paragraffau 27 i 30 yn pennu’r telerau mewn perthynas â pharhad cytundebau a therfynu cytundebau ynghylch lleiniau tramwy ar safleoedd Sipsiwn a Theithwyr yr awdurdodau lleol. Caiff perchennog y safle derfynu cytundebau ar y lleiniau hyn drwy roi 4 wythnos o rybudd ysgrifenedig. Pan derfynir cytundeb, caiff y meddiannydd hawlio ad-daliad o unrhyw ffioedd a ordalwyd.

158.Mae paragraffau 31 a 32 yn pennu bod hawl gan feddianwyr lleiniau tramwy i fwynhau’r llain yn ddidramgwydd, ac yn sefydlu rheolau ynglŷn â pha bryd y caiff perchnogion safle fynd i mewn i’r llain, ond nid y cartref symudol, gan roi rhybudd neu hebddo.

159.Mae paragraffau 33 a 34 yn pennu bod dyletswyddau ar y perchennog i hysbysu’r preswylwyr o’r cyfeiriad lle y gellir cyflwyno hysbysiadau i’r perchennog at y diben o ymdrin â ffioedd llain a thaliadau.

Pennod 4 – Cytundebau sy’n ymwneud a lleiniau parhaol ar safleoedd Sipsiwn a Theithwyr

160.Mae paragraffau 36 i 40 yn pennu’r telerau mewn perthynas â pharhad cytundebau a therfynu cytundebau ynghylch lleiniau parhaol ar safleoedd Sipsiwn a Theithwyr yr awdurdodau lleol. Caiff y meddiannydd derfynu cytundebau ynghylch y lleiniau hyn drwy roi 4 wythnos o rybudd ysgrifenedig. Caiff y perchennog derfynu’r cytundeb mewn rhai amgylchiadau drwy wneud cais i’r corff barnwrol priodol.

161.Mae paragraffau 41 a 42 yn pennu’r hawl aseinio cyfyngedig a fydd yn gymwys i feddianwyr lleiniau ar y safleoedd hyn. Caiff meddianwyr aseinio’u cytundeb i aelod o’r teulu, neu gyfnewid gyda meddianwyr eraill ar y safle gyda chymeradwyaeth perchennog y safle. Os yw perchennog y safle’n gwrthod cymeradwyo’r aseiniad, caiff meddiannydd apelio at dribiwnlys am orchymyn yn caniatáu’r aseiniad.

162.Mae paragraff 44 yn pennu, pan fo angen i berchennog y safle ail leoli llain parhaol, fod rhaid i unrhyw lain amgen a gynigir fod yn lled gymaradwy â’r llain gwreiddiol. Os bydd angen i berchennog y safle wneud gwaith hanfodol na ellir ei gyflawni heb symud y cartref symudol, perchennog y safle fydd yn atebol am dalu’r holl gostau a threuliau a fydd yn codi o ganlyniad i symud y cartref ar gyfer gwneud y gwaith.

163.Mae paragraffau 45 a 46 yn pennu bod hawl gan feddianwyr lleiniau hyn i’w mwynhau’r llain yn ddidramgwydd, ac yn pennu pa bryd y caiff perchennog safle fynd i mewn i’r llain heb roi rhybudd. Nid yw hyn yn ymestyn i’r cartref symudol ei hunan.

164.Mae paragraffau 47 i 50 yn pennu’r weithdrefn ar gyfer cyfrifo a newid y ffi am y llain. Mae hyn yn cynnwys yr adegau yr adolygir y ffioedd llain, y dull o ymgynghori, a’r broses ar gyfer apêl gan y perchennog neu’r meddiannydd at y Tribiwnlys Eiddo Preswyl, os digwydd iddynt anghytuno â’r ffi llain a gynigir. Mae’r adolygiad o’r ffi llain, a’r rhagdybiaeth y gellir cynyddu neu ostwng ffioedd llain yn flynyddol, yn seiliedig ar y Mynegai Prisiau Defnyddwyr.

165.Mae paragraff 51 yn pennu rhwymedigaethau’r meddiannydd, sy’n cynnwys talu’r ffi llain a chadw’r cartref symudol mewn cyflwr da a thrwsiadus.

166.Mae paragraff 52 yn pennu rhwymedigaethau’r perchennog, sy’n cynnwys cyflawni atgyweiriadau a gwaith cynnal, ymgynghori â phreswylwyr y safle a darparu gwybodaeth

167.Mae paragraffau 53 a 54 yn pennu bod dyletswyddau ar y perchennog i hysbysu’r preswylwyr o’r cyfeiriad lle y gellir cyflwyno hysbysiadau i’r perchennog at y diben o ymdrin â ffioedd llain a thaliadau.

Back to top

Options/Help

Print Options

Close

Explanatory Notes

Text created by the Welsh Government department responsible for the subject matter of the Act to explain what the Act sets out to achieve and to make the Act accessible to readers who are not legally qualified. Explanatory Notes accompany all Acts of the National Assembly for Wales.

Close

More Resources

Access essential accompanying documents and information for this legislation item from this tab. Dependent on the legislation item being viewed this may include:

  • the original print PDF of the as enacted version that was used for the print copy
  • lists of changes made by and/or affecting this legislation item
  • confers power and blanket amendment details
  • all formats of all associated documents
  • correction slips
  • links to related legislation and further information resources